Witamina A - Retinol

Nadmiar witaminy:

• drażliwość,

• wypadanie włosów,

• powiększenie wątroby i śledziony,

• suchość i świąd skóry,

• wymioty, brak łaknienia, nudności,

• bóle głowy,

• krwawienie z dziąseł,

• zażółcenie skóry

Witamina A należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, potrzebuje zarówno tłuszczów jak i składników mineralnych aby zostać wchłonięta, może być magazynowana w organizmie, występuje jako Wit. A zwana retinolem znajdująca się tylko w żywności pochodzenia zwierzęcego i jako prowitamina A zwana karotenem znajdująca się zarówno pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego, dzienne zapotrzebowanie dorosłego mężczyzny wynosi 5000 IU dzienne zapotrzebowanie kobiet wynosi 4000 IU.

W organizmie zwierzęcym jest to retinol oraz jego pochodne (np. retinal, 3-dehydroretinol). W roślinach i grzybach witamina A występuje tylko jako prowitamina i jej głównym związkiem jest Beta karoten, ponadto występują związki określane jako Karotenoidy. Witamina A zapobiega kurzej ślepocie, osłabieniu wzroku, pomaga w leczeniu wielu chorób oczu, wchodzi bowiem w skład rodopsyny, światłoczułego barwnika znajdującego się w pręcikach siatkówki oka. Witamina A zapewnia również prawidłowy wygląd skóry i wpływa na syntezę białek, lipidów i hormonów tarczycy, utrzymuje w zdrowiu błonę śluzową jamy ustnej, nosa, gardła, płuc, przewodu pokarmowego oraz zwiększa oporność na zakażenia.

Występuje: tran, wątroba, marchew, ciemnozielone i żółte warzywa, jajka, mleko, żółte owoce.

Lepiej się wchłania z: kompleksem witamin B, witaminą C, witamina D, witamina E, wapniem, fosforem, cynkiem, w obecności tłuszczu

Czynniki szkodliwe to: wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz karoten rozkładają witaminę A, jeżeli nie występuje ona razem z antyoksydantami

Dobrze wiedzieć

• w przypadku stosowania leków antykoncepcyjnych zapotrzebowanie na Witaminę A jest mniejsze

• jeśli tygodniowa dieta jest bogata w dostateczne ilości marchwi, szpinaku, ziemniaków słodkich, melona kantalupy, dawki Wit. A nie są konieczne

• Witamina A nie powinna być przyjmowana z olejami mineralnymi

• Witamina A działa najkorzystniej podawana razem z Witaminą B kompleks, witaminą D, E, wapniem, fosforem, cynkiem beta karoten chroni Witaminę C przed utlenianiem

Ciekawostki:

• jako witamina A, zwana retinolem, znajduje się tylko w żywności pochodzenia zwierzęcego. Jako prowitamina A, zwana karotenem, znajduje się w żywności pochodzenia roślinnego,

• w związku z dużym obciążeniem oczu, osoby których praca wiąże się z długim siedzeniem przed monitorem komputera potrzebują więcej witaminy A,

• ß-karoten występuje szczególnie w czerwonych i żółtych owocach oraz warzywach. Jest odpowiedzialny za nasycony żółty, pomarańczowy i czerwony barwnik tych roślin,

• tylko ß-karoten jest efektywnym przeciwutleniaczem. Ponadto jego przedawkowanie nie wykazuje tak dużej toksyczności jak przedawkowanie witaminy A,

• duże dawki Witaminy A podawane podczas ciąży mogą wywołać przedwczesną akcję porodową, a także nieprawidłowości oraz trudności przy porodzie,

• witamina A (jako retinol i karoten) należy do witamin dość trwałych, która podczas gotowania i prawidłowo przeprowadzonych procesów obróbki termicznej nie ulega zmianie. W bardzo wysokich temperaturach stosowanych podczas smażenia dochodzi do dużych strat witaminy A. Retinol ulega też łatwo rozkładowi w czasie jełczenia tłuszczu. Witamina A jest wrażliwa na światło.

• produkty z dużą zawartością ß-karotenu mogą dostarczać potrzebną dawkę witaminy A, bez ryzyka spowodowania zmian nowotworowych.