Surtìa

23

Giustissia e rispet

¹Spantié pa ‘d neuve fàusse^[1]. Giuté pa ‘d gent dzonesta an dasend ëd testimonianse fàusse. ²Buteve nen da la banda dla magioransa për fé lòn ch’a l’é mal. Quand ch’i seve ciamà a fé da testimoni ant un process, lasseve nen tiré da lòn ch’a dis la magioransa se lolì a sfàussa ‘l dirit. ⁵Fé le còse giuste^[2] ‘dcò ant ël cas che l’acusà a sìa pòver.

⁴Quand ch’i trove perdù ‘l beu o l’aso ‘d vòst nemis, artornèjlo andarera sensa esitassion. ⁵Se mai i vëdde l’aso ‘d quaidun ch’av v’ha an ghignon ch’a sia drocà sota sò càrich, passé nen anans fasend finta ‘d gnente, ma fërmeve a giuté.

⁶Ant un process, neghé nen ëd rendje giustissia a un mach përchè ch’a l’é pòver. ⁷Tnive lontan da minca na faussarìa. Condaneve nen a mòrt ël nossent o ël giust, përchè mi mai i diciaro assòlt col ch’a l’é colpèivol. ⁸Lasseve nen caté^[3]. Ij cadò a ambòrgno fin-a coj ch’a-i ës-ciairo bin e a sfàusso le càuse dij giust.

⁹Crasé pa ij foresté: vojàutri i conosse pro bin coma ch’a sia la vita dij foresté, përchè i lo seve bin ëstàit ant ël pais d’Egit.

L’arpòs dl’ann sabatich e ‘l dì ch’a fà set

¹⁰I l’eve ses agn për sëmné la tèra e për arcòjne ij frut, ¹¹ma l’ann ch’a fà set lassela arposé, arcòjne pa ij frut. Lasseje për ij pòver ëd tò pòpol, e lòn ch’a resta, ch’a lo mangio le bestie dla foresta. Feve l’istess con vòstra vigna e con vòstr ulivé.

¹²I l’eve ses dì minca na sman-a për fé ij vòstri travaj ordinari, ma ‘l dì ch’a fà set, arposeve; parèj i podreve dé n’ocasion për arposesse ‘dcò ai vòst beu e ai vòstr aso. ¹³Lolì a podrà ‘dcò dé n’arlass ai vòst s-ciav e ai foresté ch’a vivo an tra ‘d vojàutri.

Feste ‘d pelerinagi

¹⁴Tre vire l’ann selebré ‘d feste an mè onor compagnà da ‘n pelerinagi..

¹⁵La prima festa a l’ha da esse la Festa dël Pan sens’ Alvà^[4]: për set dì i mangereve ‘d pan fàit sens’ alvà, pròpi coma ch’i l’hai comandave. Selebré costa festa minca n’ann al temp fissà an Primavera, ant ël mèis d’Abib, përchè col-lì a l’é l’aniversari ‘d vòstra partensa da l’Egit. Che gnun as presenta dëdnans a mi a man veuide.

¹⁶La sconda festa a l’ha da esse la Festa dël Mësson, quand ch’i comense a archeuje ij prim frut ëd vòst travaj, ëd lòn ch’i l’eve sëmnà ant i vòst camp.

A la fin dl’ann, an Otogn, selebré la tersa festa, la Festa dl’Arcòlt, quand ch’i l’avreve arcojì dai camp tut ël frut ëd vòst travaj. ¹⁷Tre vire l’ann, tùit j’òm as presenteran dëdnans a mi, ch’i son ël Sovran, ël Signor. ¹⁸I deuve nen smon-e ‘l sangh dj’oferte sacrificaj ansema a ‘d pan fërmentà^[5]. Lassé nen fin-a a l’indoman la grass dle bestie sacrificà a le mie feste. ¹⁸Porté al Templ dël Signor, tò Dé, ël mej dle primissie dij tò camp. I deuve pa fé cheuse na cravkòta ant ël làit ëd soa mare.

Promësse e istrussion

²⁰Vardé: i mando n’àngel anans ëd vojàutri për ch’av goerna antant ch’i marce e av fasa intré sicur ant ël leugh ch’i l’hai prontave. ²¹Rispeté e scoté lòn ch’iv dirà. Sie nen d’arviros: chiel a përdonrà pa vòstre infidelità, përchè ch’a pòrta mè nòm^[6]. ²²S’i scote soa vos e i ubidisse a lòn ch’av dirà, chiel a sarà ‘l nemis dij vòst nemis e l’aversari dij vòst aversari. ²³Mè àngel a marcerà dëdnans a vojàutri e av ëmnerà ant ël pais dj’Amorita, dj’Hitita, dij Perizita, dj Canané e dij Gebusita, parèj ch’i vivré là. Mi i-j dëstruerai. ²⁴Adoré nen ij sò dio nì rendje ‘d servissi an gnun-a manera. Imité nen le soe sirimònie ‘d lor. A l’opòst, i-j deuve dëstrue dël tut e crasé soe colòn-e sacre.

²⁵Rende l’adorassion mach a mi, ël Signor, vòst Dé e mi iv benedirai bondos con pan e d’eva, e iv tnirai lontan da le maladìe. ²⁶A-i sarà pa d’abortiment o ‘d sterilità an vòst pais, e mi iv darai na vita longa e pien-a.

²⁷I manderai mè teror anans ëd vojàutri e i causerai dë sparm an tra la gent dle tère che vojàutri i ocupereve. I farai che ij vòstri nemis a viro soa schin-a e a scapo vìa. ²⁸I manderai anans ëd vojàutri dë scòp ëd vespe ch’a-j faran ëscapé j’Ivita, ij Canané e j’Hitita.

²⁹Tutun, i ëscasserai nen tuti ant un sol ann, dësnò ‘l pais a resterìa desolà e le bestie sarvaje as multiplicherìo e av sarìo na mnassa. ³⁰I-j ëscasserai un pòch a la vira fin a tant ch’i sie pì numeros e i podreve ocupé tut col pais.

³¹I slargherai i confin ëd vòst pais dal Mar Ross fin-a al Mar Mediterani, e dal desert dël Sinai fin-a a l’Eufrate. I farai casché an vòstre man tuti j’abitant dël pais përchè ti't jë fasse scapé vìa. ³²Fé gnun-a aleansa con lor o con ij sò dio. ³³Lassje nen abité an tò pais, dësnò lor a podrìo porteve a pëcché contra ‘d mi. S’i adorerìe ij sò dio, i sarìe bin tòst ciapà ant ël trabucèt dl’idolatrìa.

Nòte

1. O “ëd malignade”, “ciaciarade”.

2. O “Sie imparsial”.

3. O “suborné”, “corumpe”.

4. "La festa dij matzot" (an Ebreo: חג המצות hag hamatzot).

5. Ch’a l’abia d’alvà.

6. O “përchè ch’a l’é mè representant”.

À à È è É é Ì ì Ò ò Ó ó Ù ù Ë ë