Complente

1

Gerusalem a fà ‘l deul

¹Àlef. Ah! Coma ch’a l’é restà bandonà e deserta la sità ch’a l’era tant bin popolà! La pì famosa an tra le sità, ancheuj a l’é veuida. La regina dle sità adess a l’é na s-ciava^[1].

²Bet. A sangiuta tuta la neuit e ‘d lerme a calo giù da soe ciafele. A l’avìa ‘d moros, ma a l’é restaje pì gnun ch’a-j dìa ‘d consolassion. Tùit ij sò amis^[2] a l’han tradìa e a son dventà ij sò nemis.

³Ghimel. Giuda a l’ha conossù la deportassion, a l’han crasala e fàita dventé na s-ciava. Adess a viv an tra ‘d nassion forestere e a conòss gnun arpòs. Ij sò nemis a l’han daje dapress tanme na piàita da ciapé e chila a l’ha pì nen savù andoa stërmesse.

⁴Dàlet. Le contrà ‘d Gerusalem a fan ël deul, përché a-i é pì gnun ch’a vada a le feste. A le pòrte dla sità a-i é ‘n silensi complet; ij sacerdòt a gëmmo, soe fiëtte a pioro - daspërtut a-i é mach d’ameror.

⁵He. Ij sò craseur a son dventà ij sò padron, e ij sò nemis a foson-o, përché Nosgnor a l’ha castigà Gerusalem për motiv dij tanti sò pëccà. Ij sò fieuj a son ëstàit caturà e portà vìa an tère lontan-e.

⁶Vàu. Tuta la majestà dla bela Gerusalem a l’é stàita dëspojà. Ij sò prinsi a son dventà tanme ‘d cerv ch’a meuiro ‘d fam përchè ch’a treuvo pì nen ëd pastura. A son tròp fiach për core e scapé via da ‘n nemis ch’a-j dà dré.

⁷Zàin. An mes ëd soa tristëssa e d’abandon, Gerusalem as arcòrda ‘d sò splendrior antich. Adess, contut, a l’é tombà ant le man dij sò nemis e a-i é gnun ch’a-j sìa d’agiùt. Ij sò nemis a l’han butala an dëròta e a rijo ‘d sò destin.

⁸Het. Ij pecà ‘d Gerusalem tant ch’a son grev ch’a smijo dë strass salòp ch’as peul gnanca vardeje. Tuti coj che na vira a-j rendìo onor adess a la mepriso, përché ch’a l’han vëddula dëspojà e patanùa. Tut lòn che adess chila a peul fé a l’é ‘d gëmme e dë stërmesse la facia.

⁹Tet. A l’ha antamnasse d’inmoralità coma ‘d sangh impur, a l’ha pensà nen a cole ch’a sarìo stane le conseguense^[3]. Adess a stà li dëstèisa ant la pàuta, e a j’é gnun ch’a la peuda tirela fòra da lì. A crija: “Nosgnor! Varda mia condission miseràbil! Ël nemis a l’ha trionfà”.

¹⁰Iòd. Ël nemis a l’ha fane ‘n ravagi, a l’ha portane vìa tut lòn ch’a l’avìa ‘d pressios. A l’ha vëddù dij foresté violé sò templ sacrà, pròpi ël leugh che Nosgnor a l’avìa proibije ai foresté d’intrene.

¹¹Caf. Tut ël pòpol a l’é an serca ‘d pan e a gëmm. Për podèj dzurvive a l’han vendù tùit ij sò beni pressios. A fà ‘d plente e a dis: “Nosgnor! Varda coma ch’a l’han umiliame!”.

¹²Làmed. “É-lo vera, voi ch’i passe për la stra, ch’av n’anfà pròpi gnente ch’i sia an ësta condission? Vardeve dantorn: a-i é gnun d’àutri ch’a l’àbio ‘d patiment afros coma ch’i l’hai mi. A l’é Nosgnor ch’a l’ha faje tombeme adòss quand ch’a l’ha dëscadnà tuta soa zara.

¹³Mem. Dal cél a l’ha fame tombé adòss un feu ch’a brusa ij mè oss. A l’ha butà un trabucet dëdnans ai mè pass e a l’ha fame tombene ‘ndrinta. A l’ha lassame bandonà, ferìa e malavia.

¹⁴Nun. A l’ha fàit che ij mè pëccà a dventèisso ‘d còrde ch’a l’han gropame e ij mè nemis adess am rabasto an përzonìa. Nosgnor a l’ha fame perde le fòrse e a l’ha consigname ai mè nemis. An soe man ëd lor a-i é pì gnente ch’i peuda fé.

¹⁵Sàmech. Nosgnor a l’ha dzonorà j’òm pì vajant ch’i l’avìa. A sò comand a l’é vnùa n’armada poderosa për dëstrue ij mè combatent. Nosgnor a l’ha pistà soa sità ch’a-j vorìa tant bin coma ch’as pista l’uva ant na tin-a.

¹⁶Àin. A l’é për tut sussì ch’i pioro e che ‘d lerme a rigo mia fàcia. A-i é gnun ch’am fasa coragi; coj ch’a podrio felo a stan bin da leugn. Le mie masnà a l’han pì gnun avnì, përchè ‘l nemis ha l’ha vinciune.

¹⁷Pe. Gerusalem a dëstend soe man për ciamé d’agiut, ma a-i é gnun ch’a-j daga ‘d confòrt. Riguard a sò pòpol Israel, Nosgnor a l’ha dit: “Ch’ij sò vzin a dvento ij sò nemis! Ch’a sio campà vìa tanme në strass antamnà!”.

¹⁸Sade. “Nosgnor a l’ha pro rason, përchè mi i lo scotava nen^[4]. Steme a sente, vojàutre tute le gent; vardé ij mè patiment e dësperassion, përchè ij mè fieuj e le mie fije a son ëstàit portà via an tère lontan-e.

¹⁹Còf. I l’hai pregaje, ij mè aleà, ch’am giutèisso, ma lor a l’han tradime. Ij mè sacerdòt e ij mè ansian a son mòrt ëd fam ant la sità mentre ch’a sercavo da mangé për salvé soa vita ‘d lor.

²⁰Res. Nosgnor, varda tùit ij mè sagrin. Mè cheur a l’é brisasse e mia ànima a l’é dësperà, pëchè i son arvirame contra ‘d ti. Për le stra la spa a fà ‘d carnagi, e a cà nòstra a-i é mach ëd mòrt.

²¹Sin. Ij mè gëmm d’àutri a l’han pro sentije, ma gnun a l’é vnume a giuté. Quand ch’ij mè nemis a l’han sentì parlé ‘d tùit ij mè sagrin, lor a j’ero fin-a content ëd vëdde lòn ch’it l’avìa fàme. Ti ‘t l’has fàit tombé an sù mi lòn ch’it l’avie bin nunsià. Contut, ëdcò a lor a-j rivrà l’istess.

²²Tàu. Nosgnor! Varda mach tut ël mal ch’a fan. Tratje parèj ch’a l’han tratame për tùit ij mè pëccà. Ij mè gëmm a son tanti, i l’hai ‘l cheur dësfàit”.

Nòte

1. O “A l’é setà da sola tanme na vidoa”.

2. O “aleà”.

3. O “a së spetava nen cola fin”.

4. O “i son arvirame contra ‘d chiel”.