Levìtich

16

Ël gran’ dì dl’Espiassion

¹Apress la mòrt dij doi fieuj d’Aron, ch’a son mòrt mentre ch’a smonìo a Nosgnor n’oferta nen lécita^[1], Nosgnor a l’ha parlaje ancora a Mosè. ²Nosgnor a l’ha dije: “Fà savèj a tò frel Aron ch’a intra nen quand ch’a jë smija bin ant ël Leu santissim^[2], dëdlà dël Ridò, dëdnans al Coèrcc dël Përdon ch’a-i é dzura dl’Érca, dësnò ant ël moment che mi i manifesto mia presensa ant la nìvola dzura dël Coèrcc dl’Érca, chiel a podrìa meuire.

³A l’é parèj che Aron a podrà intré ant ël Leu Santissim: a ciaprà un vailèt dë strop già pront e un moton për smonlo an sacrifissi pr’ ël pëccà. ⁴As buterà adòss la tùnica sacrà ‘d lin e, sota, le braje ‘d lin, as sandrà dla s-cirpa ‘d lin, e a portà an sla testa ‘l turbant ëd lin. As trata ‘d vestimente sacrà e, për lòn, as le butrà adòss apress d’avèj lavasse ‘l còrp con d’eva.

⁵Da part dla comunità dj’Israelita a arseivrà doi boch giovo destinà al sacrifissi pr’ ël pëccà e un moton destinà a l’olocàust. ⁶Aron a smonrà un veilèt an sacrifissi pr’ ij sò pëccà, e parèj a farà l’espiassion për chiel e për soa famija. ⁷Peui a ciaprà ij doi boch e a-j presentrà dëdnas a Nosgnor, a l’intrada dla Tenda dël Rëscontr. ⁸Apress Aron a camperà le sòrt për savèj qual ch’a sìa, dij doi boch, col ch’a sarà për Nosgnor e col për Asasel. ⁹Aron a ciaprà ‘l boch ch’a l’é tocà a Nosgnor, e a lo smonrà an sacrifissi pr’ ël përdon dij pëccà^[3]. ¹⁰Peui a presentrà viv dëdnans a Nosgnor ël boch ch’a l’é tocà a Asasel, për fé dzura ‘d chiel ël rit d’espiassion, anans d’anviarelo a Asasel, ant ël desert.

¹⁰Aron, donca, a smonrà sò veilèt coma ‘n sacrifissi pr’ ël pëccà, e parèj a farà l’espiassion për chiel e për soa famija. A sgorzarà sò veilèt an sacrifissi për ij sò pëccà. ¹¹Apress a ‘mpinirà un turìbol con ëd brasa ciapà da l’autar situà dëdnans a Nosgnor e doi brancà d’ancens aromàtich an póer e tut a sarà portà dë d’ là dël Ridò intern. ¹²Ambelelà, dëdnans a Nosgnor, a camprà l’ancens dzura dla brasa, përché la nivola d’ancens a quata ‘l Coèrcc dël Përdon ch’a-i é dzura dl’Érca dl’Aleansa. ¹³Ambelelà, dëdnans a Nosgnor, a camprà l’ancens dzura la brasa, përchè la nivola d’ancens a quata ‘l Coèrcc dël Përdon ch’a-i é dzura l’Érca dl’Aleansa. Parèj ch’a-i sarà gnun privo che Aron a meuira. ¹⁴Peui a pijerà dël sangh dël vailèt e con ël dil a na farà n’aspersion an facia dël fianch oriental dël Coèrcc dël Përdon, e set aspersion danans. ¹⁵Apress ëd lòn a sgorzarà ‘l boch dël sacrifissi pr’ ij pëccà dël pòpol e na portrà ‘l sangh darera dël ridò intern, e a farà l’istess con ël sangh dël veilèt, l’é a dì, a farà n’aspersion dë sto sangh dzura e dëdnans dël Coèrcc dël Përdon. ¹⁶A l’é parèj ch’a farà l’espiassion, tirandje fòra dël Leu Santissim, ëd tute j’impurità, j’infedeltà e ij pëccà dj’Israelita. L’istess a farà con la resta dla Tenda dël Rëscontr, ch’a l’é an mes a lor, ëd soe impurità ‘d lor.

¹⁷Dal moment che Aron a sarà intrà ant ël Leu Santissim për fé ‘l rit d’espiassion, fin-a a quand ch’a na seurtirà, a dovrà essie gnun d’àutri ant la Tenda dël Rëscontr. Cora che Aron a l’avrà fàit l’espiassion për chiel e për soa famija, e për tuta la comunità d’Israel, ¹⁸a seurtirà da la Tenda anvers l’autar, situà dëdnans a Nosgnor, e a farà ‘l rit d’espiassion për l’autar. A ciaprà dël sangh dël vailèt e dël boch e a na onzrà ij quat canton dl’autar. ¹⁹Apress a farà con ël dil set aspersion ëd sangh dzura dl’autar. Parèj a lo purificarà da j’ampurità dj’Israelita e a-j rendrà torna sà caràter sacrà.

²⁰Cora che Aron a l’avrà terminà ‘l rit d’espiassion dël Leu Santissim, dla Tenda dël Rëscontr e dl’autar, as farà portè ‘l boch viv. ²¹Aron a-j butrà le doi man dzura la testa e a confessrà tute le colpe, le infedeltà e ij pëccà dij fieuj d’Israel. A saran parèj posà dzura dla testa dël boch. Apress, ël boch a sarà mnà ant ël desert, portà da n’òm ch’a-j sarà dàita costa comission. ²²Ël boch a portrà donch ansima ‘d chiel tute le colpe d’j’Israelita ant na tèra ‘d desolassion.

Cora ch’a l’avrà ancaminà ‘l boch ant ël desert, ²³Aron a intrerà ant la Tenda dël Rëscontr, as gavrà coj parament ël lin ch’a l’avìa butassje adòss për intré ant ël Leu Santissim e a-j lassrà ambelelà. ²⁴As laverà torna con d’eva ant un leugh sacrà. Peui, arpijàite soe àutre vestimente, a sortirà fòra për smon-e sò olocàust e l’olocàust dël pòpol; a farà l’espiassion për chiel e pr’ ël pòpol, ²⁵e a brusrà dzura dl’autar la grassa dle vìtime oferte coma ‘n sacrifissi pr’ ël pëccà.

²⁶L’òm ch’a l’avrà portà ‘l boch a Asasel as laverà le vestimente, a netierà con d’eva chiel medésim, e parèj a podrà intré torna ant ël campament. ²⁷Ël veilèt e ‘l boch ofert coma ‘n sacrifissi pr’ ël pëccà, con ël sangh ch’as l’avrà fàita l’espiassion a l’interior dël Leu Santissim, a saran portà fòra dal campament e a na brusrà la pel, la carn e la merdarìa. ²⁸L’òm ch’a l’é fidaje l’ancombensa ‘d bruseje, as laverà ij sò vestì, as netierà con d’eva chiel medésim, e parej a podrà torna intré ant ël campament.

²⁹Sto-sì a sarà per vojàutri, ij nativ israelita, coma për ij foresté ch’a stan con vojàutri, un precèt përpetuo: ant ël dì ch’a fà des dël mèis ch’a fà set, i fareve digiun e gnun travaj. ³⁰An col dì-lì a faran an vòst favor ël rit d’espiassion ch’av purifica: an col dì-lì i sareve purificà da tùit ij vòstri pëccà dëdnans a Nosgnor. ³¹A sarà për vojàutri un gran dì d’arpòs^[4], un dì ‘d digiun. I osservereve costa prescrission an prëpètuo.

³²L’espiassion a sarà fàita dal sacerdòt ch’a l’é stàit onsù e consacrà për sucede a sò pare coma ‘n gran sacerdòt. Chiel as butrà adòss le vestimente sacrà ‘d lin, ³³për fé l’espiassion dël Leu Santissim, dla resta dla Tenda dël Rëscontr e dl’autar, e ‘dcò për fé l’espiassion an favor dij sacerdòt e për tut ël pòpol ch’a forma la comunità d’Israel. ³⁴I l’avreve d’osservé an përpètuo costa prescrission: na vira a l’ann i selebrereve l’espiassion për tùit ij pëccà dj’Israelita. E a l'é fasse parèj coma che Nosgnor a l'avìa comandaje a Mosè.

Nòte

1. Surtìa 33:14-15; Levitich 9:24-10:2.

2. Surtìa 26:33-34.

   1. La significassion dël termin ebraich עֲזָאזֵל (asasel, quatr vire ant ël Testament vej e tute an ësto capito) a l’é motobin debatùa. (1) “ël cravon ch’as na va”, o “buch emissari” “bon ch’a paga për tuti”. Costa significassion a s’adata bin con la pràtica ‘d mandé vìa ‘l boch ant ël desert carià da la mira ritual dij nòstri pëccà; (2) l’idèja astrata ‘d“dëspiassament complèt”, “slontanament”; (3) l’indicassion geogràfica dël pòst anté ch’a l’era mandà ‘l boch; (4) “ël dominator demònich dël desert”. Tutun, se sossì a l’é ‘l cas, a-i é gnun-a intension ant ël test ëd “pasié ‘d demòni”. Ël but a l’é dë slontané l’impurità e ‘l pëccà da la comunità pr’ evité d’ofende Nosgnor e patine la conseguense.

3. O “tanme ‘n Saba”.