Esechiel

18

Responsabilità përsonaj

¹Nosgnor a l’ha comunicame soa paròla. A l’ha dime: ²Përchè vades-to an gir a contè 's proverbi për ël pais d'Israel: “Ij grand a l'han mangià d'uva zerba ma a l’é ai fieuj che ij dent a son arlijasse’? ³Mi, ël Signor, i fortisso - e sossì a l’é tant sicur coma mia vita medésima - che vojàutri l'avreve pa pì d'arpete ancora 's proverbi an Israel. ⁴Vardé: tute le vite uman-e a son mie, tant l'esistensa dël pare coma cola dël fieul a ‘parten-o a mi. Chi a fà ‘n pecà, a l'é chiel ch' a va a meuire.

⁵L’òm giust a viv con dritura e a fà ‘l bin. ⁶A pija nen part ai convivi idolatrich ch’as fan an sij mont, nì a buta soa fiusa^[1] ant j’idoj arbutant dël pòpol d’Israel. A dzonora nen la fomna ‘d n’àutr, nì as acòsta a la soa quand ch’a l’ha le mëstruassion^[2]. ⁷A crasa gnun, a rend ël gagi al debitor e a fà mai ëd robarissi. A fà le part ëd sò pan con col ch’a l’ha fam e a dà ‘d vestì a chi ch’a n’ha gnun^[3]. ⁸A ‘mpresta sensa fé dë strossinagi nì a na ciapa l’anteress. As arfuda ‘d rendse còmplice dl’ingiustissia e a dà ‘d sentense giuste ant ij contensios. ⁹A viv conform ai mè precèt, a osserva ij mè decrèt e a-j buta an pràtica për dabon. N’òm parèj a l’é ‘n giust e ‘d sicur a vivrà. I lo diso mi, ël Signor Dé.

¹⁰Contut, se col òm-lì a l’ha ‘n fieul violent e sanghinari ch’a fà lòn ch’a l’é nen consentì, ¹¹ch’as compòrta pa tanme chiel, ch’a pija part ai convivi idolàtrich ch’as fan an sij mont, ch’a dzonora la fomna ‘d n’àutr, ¹²ch’a crasa ‘l pòver e ‘l bzognos, ch’a roba, ch’a rend pa ai sò debitor ël gagi ch’a l’avìa ciamaje, ch’a buta soa fiusa ant dj’idoj arbutant - ch’a l’é na ròba abominàbil, ¹³ch’a ‘mpresta a strossinagi e ch’a cària j’anteresse, col fieul a vivrà pa: a l’é sicur ch’a va a meuire, përché ch’a l’ha comëttù tute coste abominassion. Chiel medésim a sarà l’ùnich responsabil ëd soa mòrt.

¹⁴Butoma adess che sto fieul violent a l’abia chiel medésim un fieul ch’a vëdd tùit ij pëccà comëttù da sò pare, ma ch’a séguita nen sò esempi; ¹⁵a pija nen part ai convivi idolàtrich ch’as fan an sij mont, ch’a buta nen soa fiusa ant dj’idoj arbutant dël pòpol d’Israel, ch’a dzonora pa la fomna ‘d n’àutr, ¹⁶ch’a crasa gnun, ch’as ten pa për chiel ij gagi dij sò debitor e ch’a roba mai gnente, ch’a fà le part ëd sò pan con col ch’a l’ha fam e a dà ‘d vestì a chi ch’a n’ha gnun, ¹⁷ch’as astniss dal fé ‘l mal^[4] nì ch’a prësta a strossinagi, ch’a compiss ij mè decrèt e ch’a viv conform ai mè precèt, antlora col fieul-lì a va pa a meuire për le colpe ‘d sò pare, ma a vivrà. ¹⁸Ma sò pare, ch’a crasava, ch’a robava a sò frel e ch’a fasìa an mes a sò pòpol lòn ch’a l’é nen bon, col-lì a va a meuire për soe colpe. Gnun-e ecession.

¹⁹E se vojàutri i ciame dël përchè ‘l fieul a ven pa carià dle colpe ‘d sò pare, i rëspondo: Përchè ‘l fieul a viv con dritura e a fà ‘l bin, a osserva tùit ij mè precèt e a-j buta an pràtica: a l’é për lòn ch’a vivrà. ²⁰A l’é la përson-a ch’a fà ‘d pëccà ch’a va a meuire. Un fieul a sarà pa carià dle colpe ‘d sò pare, nì ‘l pare dle colpe ‘d sò fieul. L’òm giust a cheujerà ij frut ëd soa bravità, e l’ingiust ëd soa gramissia.

²¹Ma se l’òm gram as pentiss e a chita^[5] ‘d fé tùit ij pëccà ch’a comëttìa, s’a osserva tùit ij mè precèt, s’a viv con dritura e a fà ‘l bin, a va nen a meuire, ma a vivrà. ²²Gnun dij pëccà ch’a l’ha comëttù a-j saran portà a débit; col-lì a vivrà për motiv dle còse giuste ch’a l’ha fàit. ²³ Penseve fòrse ch’am piasa ‘d vëdde la mòrt ëd na canaja? Pròpi nò! Mi, ël Signor Dé, iv lo diso ciàir e net: lòn ch’i veuj vëdde a l’é che la canaja a chita ‘d marcé an sël senté sbalià e ch’a viva.

²⁴Al opòst, se ‘l giust a chita ‘d fé ‘l bin e ch’a comëtt le colpe e j’assion abominèvole ch’a comëtt la canaja, penseve fòrse ch’a podrà vive? Nò! A-j sarà pì ëtnù an cont ël bin ch’a l’avìa fàit: a va meuire për soa infidelità e pr’ ij pëccà ch’a l’avrà comëttù.

Ij senté ‘d Nosgnor

²⁵Vojàutri i dise: “La manera ‘d fé ‘d Nosgnor a l’é nen giusta!”. Còsa! Scoteme bin, pòpol d’Israel. Ëd chi ch’a l’é la condòta nen giusta? La mìa o la vòstra? La vòstra! ²⁶Se ‘l giust a chita ‘d fé ‘l bin, a comëtt ël mal e a meuir, a meur për motiv ëd la colpa dël mal ch’a l’ha comëttù. ²⁷Ma se la canaja a chita ‘d comëtte ‘l mal, a viv con dritura e a fà ‘l bin, as salverà la vita. ²⁸S’arconòss soe infidelità e as na pentiss, a va nen a meuire, ma vivrà. ²⁹Pura, ël pòpol d’Israel ancora a dis che la manera ‘d fé dël Signor a l’é nen giusta! Ch’a va nen bìn mia manera ‘d fé, pòpol d’Israel? A më smija, pitòst ch’a sia lòn ch’i feve vojàutri ch’a va nen bin!”.

³⁰Për conseguensa, pòpol d’Israel, mi i giudicarai ognidun conform a soa condòta. I lo diso mi, ël Signor Dé. Armendeve e chité da tute vòstre infidelità, si veule nen che vòstre colpe av sio d’antrap. ³¹Dësbarasseve ‘d tùit ij vòstri pëccà, e arnové vòst cheur e vòstr ëspirit. Pòpol d’Israel! Përchè mai l’avrìe-ne da meuire? ³²Che quaidun a l’abia a meuire am pias pròpi nen. Pentive e vive! I lo diso mi, ël Signor Dé”.

Nòte

1. O “a àussa j'euj”.

2. O “ant ij cors ëd soa ampurità”.

3. O “quatà 'd vestì 'l patanù”-

4. Costa espression a l'é voltà conform a la version greca (Septuaginta). Ël test masoretic a l’ha “a ten andaré soa man dai pòver”, ch’’a l’é nen ciàira.

5. O “a vira le spale da…”.