Levìtich

13

Maladìe dla pell

¹Nosgnor a l’ha ancora parlaje a Mosè e a Aron. A l’ha dije: ²“Quand a quaidun a-j seurt n’enfiura, na brossa o na macia bianca dla pel ch’a podrìa tratesse d’un cas ëd lebra, chiel-lì a l’ha da esse mnà dal sacerdòt Aron o da quaidun dij sò dissendent sacerdòt. ³Ël sacerdòt a l’avrà da esaminé ‘l mal: se la pel a presenta n’angav e ij pluch dla part ch’a n’é stàita ciapà a son dventà bianch, as trata d’un cas ëd lebra. Apress che ‘l sacerdòt a l’avrà fàit la disàmina, a diciarerà che cola person-a a l’é impura^[1].

⁴Ma se la macia bianca an sla pel a smija d’andé pà pì ancreus dla pel midema e che ij pluch a son pa dventà bianch, ël sacerdòt a farà sté col-li an isolament për set dì. ⁵Ël dì ch’a fà set a lo esaminerà torna. Se ‘l sacerdòt a ‘rleva che ‘l mal a l’ha nen cangià d’aspet nì ch’a l’é nen estendusse për la pel, a farà sté ‘l malavi an isolament ancora për set dì. ⁶Passà ch’a sio coj set dì, a l’esaminera torna. Se la part ciapà a l’ha përdù ‘l color ch’a l’avìa e a l’é nen estendusse për la pel, ël sacerdòt a diciarerà che cola përson-a a l’é pura, përchè as trata d’un egzema benign^[2]e, netià ch’a sio soe vestimente, a restrà pur. ⁷Tutun, se apress che ‘l malavi a l’é stati diciarà pur. l’egzema as estend për la pel, a l’avrà da esse torna presentà al sacerdòt ⁸e na farà n’àutra disàmina. S’a conferma che an efet ël mal a l’é estendusse për la pel, a lo diciarerà impur, përchè ch’as trata d’un cas ëd lebra.

⁹Cora che quaidun a l’ha na maladìa dla pel, a l’avrà da esse mnà dal sacerdòt ¹⁰ch’a l’esaminerà. S’a conferma ch’a-i é ‘n tumor dla pel ch’a dà an sël bianch e ch’as vëdd la carn viva, ¹¹as trata d’un cas ëd lebra crònica^[3]. Ël malavi a sarà diciarà impur dal sacerdòt. A ventrà nen ëd tnilo sota oservassion, përchè ch’a l’é impur ëd sicur. ¹²Ma se ‘l sacerdòt a ‘rleva ch’a l’é estendusse n’erussion për tuta la pel dël malavi, fin al pont ëd cheuvrilo da la testa ai pé, daspërtut ch’as varda, ¹³antlora ‘l sacerdòt a l’esaminerà; e quand ch’a l’avrà vëddù che la lebra a cheurv tut ël còrp, a diciarerà che ‘l malavi a l’é pur. ¹⁴Contut, a la mira ch’a beichèissa da quai banda ‘d carn viva, a l’é impur. A l’é ‘n cas ëd lebra. ¹⁵Ël sacerdòt a esaminerà anté ch’a compariss ëd carn viva e a lo diciarerà impur, përchè ch’a l’é la carn viva ch’a lo rend impur. A l’é ‘n cas ëd lebra. ⁶Contut, se la carn viva a presenta torna n’aspet ëd pel bianca, ël malavi a ‘ndrà a trové ‘l sacerdòt, ¹⁷ch’a lo esaminera. Se, an efet, la part ciapà a l’é tornà bianca, a diciarerà ch’a-i é gnun-a impurità ritual. Ël malavi a sarà diciarà pur.

¹⁸Se quaidun a l’ha avù an sla pel un bognon^[4] e ch’a na sìa varì, ¹⁹ma, ant l’istess leu dël bognon a l’é formasse un tumor bianch, opura na brossa bianca-rossa, a l’ha da andé a trové ‘l sacerdòt, ¹²⁰ch’a l’esaminerà. Se la part ch’a n’é ciapà a presenta n’angav e la pel a l’é vnùita bianca, a lo diciarerà impur. A l’é ‘d lebra ch’a l’é sortìa da la cicatris dël bognon. ²¹Ma se ‘l sacerdòt ch’a na fà la disanima a rëscontra che la part ch’a n’é ciapà a l’ha gnun pluch bianch, che la cicatriss a forma pa n’angav ant la pel e ch’a l’ha perdù ‘l color ch’a l’avìa, ël sacerdòt a farà sté an isolament ël malavi për na sman-a. ²²Se ‘l dì ch’a fa set, ël mal a l’é estendusse për la pel, ël sacerdòt a lo diciarerà impur. A l’é ‘n cas ëd lebra. ²³Tutun, se la cicatris as estend pa, as trata mach dla cicatriss dël bognon. Ël sacerdòt a diciarerà pura cola përson-a.

Brusure

²⁴Cora che quaidun a l’é fasse an sla pel na brusura e, ansima, a-i ven fòra na macia lusenta rossa-bianca, o mach bianca, ²⁵a l’ha da esse esaminà da ‘n sacerdòt. Se ‘l sacerdòt a rëscontra che ij pluch dla cicatriss a pijo ‘n ton bianch e la macia a presenta n’angav, a l’é ‘d lebra ch’a l’é formasse ant la brusura. Ël sacerdòt a diciarerà impura cola përson-a. A l’é sicur ch’a l’é ‘n cas ëd lebra. ²⁶Tutun, cora che ‘l sacerdòt ch’a na fà la disàmina a rëscontra che la part ch’a n’é ciapà a l’ha gnun pluch bianch, che la cicatriss a forma pa n’angav ant la pel e ch’a l’ha perdù ‘l color ch’a l’avìa, ël sacerdòt a farà sté an isolament cola përson-a për na sman-a. ²⁷¹Ël dì ch’a fà set a tornerà a esaminela. S’a rëscontra che l’afession a l’é estendusse për la pel, a la diciarerà cola përson-a impura. A l’é ‘n cas ëd lebra. ²⁸Se, a l’opòst, la cicatris a resta a col pòst sensa estend-se për la pel e a l’ha përdù ‘l color ch’a l’avìa, as trata d’un tumor ëd brusura. Ël sacerdòt a diciarerà pura cola përson-a përchè ch’as tratava mach ëd la cicatris ëd na brusura.

Maladie dij cavèj

²⁹Se quaidun, n’òm o na fomna, a l’ha na piaga an testa o an sël menton, ³⁰ël sacerdòt a l’avrà da esaminela. Se la pel a presenta n’angav con ël pluch giaun e sutil, a diciarerà cola përson-a impura. As trata ‘d n’afession ëd tignòle ch’a ‘taca la testa o ‘l menton. ³¹Al opòst, se cora ch’ël sacerdòt a fà la disàmina dl’afession ëd tignòle^[5], a rëscontra che la pel a l’ha gnun angav, ma ancora a l’é pa seurtije ‘d pluch nèir, ël sacerdòt a farà sté cola përson-a an isolament për na sman-a. ³²Ël dì ch’a fà set a tornerà a esaminela e, s’a rëscontra che le tignòle a son nen estendusse, nì ch’a-i é ‘d pluch giàun, nì che la pel a presenta d’angav, ³³la përsona ch’a n’é ciapà as raserà la testa, ma nen andova ch’a l’ha le tignòle, e ‘l sacerdòt a lo farà sté an isolament për n’àutra sman-a. ³⁴Ël dì ch’a fà set a tornerà a esaminé le tignòle e, s’a rëscontra ch’a son nen estendusse nì che la pel a presenta d’angav, ël sacerdòt a diciarerà pura cola përson-a. Antlora as laverà soe vestimente e a restrà pura. ³⁵ Ma se, apress d’esse stàita diciarà pura, as ancòrz che le tignòle a son estendusse për la pel, ³⁶ël sacerdòt a l’esaminerà n’àutra vira, e se le tignole a son estendusse an efet për la pel, a l’avrà gnanca da serché la giaunissa dël plagi, përchè a l’é ciàir che cola përson-a a l’é impura. ³⁷Se, a l’opòst, le tignòle a son restà localisà ‘d manera visibil e a son sortije ‘d pluch nèir, a l’é che ‘l mal a lé nen dventà pes. Cola përson-a a l’é pura, e parèj a la diciarerà ‘l sacerdòt.

Erussion benigna dla pel

³⁸Ant nòm o na fomna, cora ch’a-j seurto ant la pel tante macie bianche, ³⁹ël sacerdòt a-j esaminerà. S’a rëscontra che le macie a presento ‘n ton bianch spalì, a veul dì ch’as trata mach d’egzema dla pel. Cola përson-a a l’é pura,

Plata

⁴⁰Se n’òm a perd ij cavèj e a dventa plà, a l’é pur. ⁴¹S’a-j casco ij cavèj da la part dla front e a resta mes plà, a l’é dcò pur. ⁴²Ma se ant la part plà dla testa, darera o dëdnans, a seurt na piaga ‘d color bianch e ross, a veul dì che an costa part a l’é an camin a formesse n’afession ëd lebra. ⁴³ Ël sacerdòt a l’esaminerà e, s’a rëscontra che ‘l mal a presenta n’anfiamassion bianca o rossa dë dzura dël crani o da la part dla front, ch’a smija a n’afession lebrosa dla pel, ⁴⁴a veul dì che cola përson-a a l’é lebrosa. Ël sacerdòt a lo diciarerà impur. A l’ha la lebra dla testa.

Nòrme a riguard dij lebros

⁴⁵Col ch’a l’é malavi ‘d lebra a l’ha da porté na vestimenta s-ciancà e la testa dësquatà; as quatrà la barba e a crijerà: “L’impur! L’impur!”. ⁴⁶Damentre ch’a-j dura ‘l mal a sarà impur da la mira ritual. A l’ha da stess-ne sol, fòra dal campament.

Lebra dij vestiari

⁴⁷Cora ch’a compariss n’antamnura^[6] an s’ un vestì ‘d lan-a o ‘d lin, ⁴⁸un tëssù, na maja, ëd lin o ‘d lan-a, n’oget ëd pel o qualsëssìa àutra còsa ‘d coram, ⁴⁹se la macia a l’é vërda o rossa an sël vestì o an sël coram, a l’é n’antamnura ‘d mofa^[7] e a l’avrà da esse esaminà dal sacerdòt. ⁵⁰Ël sacerdòt a na farà la disàmina e a lo tnirà isolà për na sman-a. ⁵¹Ël dì ch’a fà set a esaminerà torna l’antamnura. Se l’anfession a l’é spantiasse an sël vestì, an sël tëssù, an sla maja, o an sù qualsëssìa àutra còsa ‘d pel, a l’é na macia ‘d mofa malegna e col oget a l’é impur. ⁵²Për lòn, ël vëstì, ël tëssù o la maja ‘d lan-a o ‘d lin, o qualsëssìa oget ëd pel ch’a l’àbia costa antamnura, a l’ha da esse brusà. ⁵³Tutun, se ‘l sacerdòt a rëscontra che l’antamnura a l’é nen slargasse, ⁵⁴a farà netié ‘l leugh ëd l’antamnura e a lo tnirà isolà për n’àutra sman-a. ⁵⁵Apress a tornerà a esaminé l’antamnura netià. S’a rëscontra che l’antamnura, combin ch’a sia nen ëslargasse, a l’ha nen cangià d’aspet, l’oget a l’é impur e as ha da bruselo, tant se la mofa as presenta ant ël drit e ant l’anvers. ⁵⁶Se ‘l sacerdòt a rëscontra che l’antamnura, apress d’esse stàita netià, a l’é sbiajìa, a l’avrà da s-cianché vìa cola part dël pann, o dla pel, dël tëssù o dla maja. ⁵⁷¹E se peui a dovèissa ancora sauté fòra, a l’é che ‘l mal a séguita a vive: col oget as s’avrà da brusé. ⁵⁸A l’opòst, se apress d’esse stàit netià, l’antamnura a l’é sparìa dal vëstì, dal tëssù, da la maja o da l’oget ëd pel, ch’as lo lava na vira ‘d pì e a sarà purificà. ⁵⁹Costa-sì a l’é la lei riguard a le antamnure ‘d mofa ch’a comparisso ant un vëstì ‘d lan-a o ‘d lin, an s’un tëssù o na maja, o an sù qualsëssìa oget ëd pel, e ch’a përnet ëd diciarela pura o impura.

Nòte

1. O ”anfetà”.

2. O ”bugnon”.

3. O “anveterà”.

4. O ”marsògna”.

5. O “ëd rògna”.

6. O “macia”, “macia ‘d mofa”, “macia ‘d lebra”.

7. O “ëd lebra”.