1 Rè

7

Costrussion dël palass real

¹Salomon a l’é fasse fabriché un palass real a l'ha portalo a compiment ant ël gir ëd tërdes agn. ²A l'ha ciamalo Ël palass ëd la forësta dël Liban; a l'era longh sent cùbit, largh sinquanta e àut tranta^[1]. A l'avìa quat órdin 'd colòne ëd séder con capitèj sèmper ëd séder an sle colòne. ³Un plafòn ëd séder a l'era dzora dlë stansie che as pogiavo an sle colòne; coste a l'ero quarantesinch ëd nùmer, quìndes për fila. ⁴A-i era tre file ‘d fnestre rangià an série de tre. ⁵Tute le pòrte d'intrada a l'ero ëd forma retangular e a j’ero rangià an série de tre. ⁶Salomon a l’ha fàit ëdcò fé na “Sala dle colòn-e” ch’a l’era lunga sinquanta cùbit e larga tranta^[2]. Dëdnans, a-i j'era n'andron e d'àutr colòne e ‘n pavajon an facia dle colòne. ⁷Chiel a l'é fasse 'dcò na sala dël tròno ciamà Sala dël Giudissi, andova ch’a fasìa le udiense giudissiàire. Tut a l'avìa ëd panèj ëd séder dal paviment ai trav^[3]. ⁸Ël palass andova ch’a stasìa, a l'era fabricà dla midema manera. N'àutr palass parèj dël prim, a l'era stàit costruì për la fija 'd Faraon, che chiel a l'avìa marià. ⁹Tute coste costrussion a l'ero fàite 'd grande pere d’àuta qualità, da le fondassion a le pantalere^[4] e, fòra dla cort gròssa, a l'ero sislà ant la mzura pì bon-a e tajà con në strompor da tute le bande. ¹⁰Vàire dle grande pere ‘d fondassion a mzuravo dai des a j'eut cùbit^[5]. ¹¹Ij blòch ëd pera d’àuta qualità dovrà pr’ij mur a l’ero squadrà e sislà a mzura con bòsch ëd séder. ¹²D'antorn ëd la cort pì gròssa a-i j'ero tre file 'd pere sislà e n'órdin ëd tàule 'd séder: a j'ësmijava a la cort dë 'n drinta dël templ ëd Nosgnor e a l'andron dël palass.

Ij travaj comissionà a Chiram

¹³Rè Salomon a l'ha fàit vnì ‘n tal Chiram da Tir e a l’ha comissionaje ij travaj dël Templ, ¹⁴A l'era 'l fieul ëd na vidoa dla tribù ëd Néftali, e sò pare a l'era stàit n'artësan dël bronz ëd Tir. Chiel a l'avìa la competensa e le conossense necessàrie për fé tùit ij travaj ëd fusion an bronz. Parèj a l'é vnù da rè Salomon për feje tùit ij travaj metàllich ch’a l'avrìa assëgnaje.

¹⁵Chiel a l'ha fàit fonde doe colòne 'd bronz; mincadun-a a l'era àuta disdeut cùbit e a n'avìa dódes ëd sirconferensa^[6]. ¹⁶Peui a l'ha fàit doi capìtej ëd bronz për le colòne; sia un che l'àutr a l'ero àut sinch cùbit. ¹⁷Le grije che a quatavo ij capitej a l'ero archincà con ëd fris e ‘d feston ornamentaj; a-i j'ero set grop ëd rèj e cadnin-e dzora ai doi capitej. ¹⁸Cora che a l'ha fàit le colòne, a l'ha butà doi rainere 'd pomgranà d'antorn a le rèj e a le caden-e për cheurve tùit ë doi ij capitej. ¹⁹La part dë dzora dle doe colòne a l'avìa la forma 'd doi liri, e a l’ero quat cubit d’autëssa^[7]. ²⁰Ancor dzora ëd tute le colòne a-i j'ero ëd capitej aplicà a le sporgense che a l'ero dë 'd là dla grija: a contnìo dosent pomgranà an fila d'antorn ëd minca un capitel. ²¹Chiel a l'ha drissà le colòne ant ël pòrti an facia a l'àula la pì amportanta. La colòna che a l'era staita tirà su a drita a vnisìa ciamà Iachin, antramentre cola che a l'era staita drissà a snistra as ciamava Boas^[8]. ²²a part dë dzora dle doe colòne a l'avìa la forma 'd doi liri. E parèj che a l'é completasse 'l travaj dle colòne.

²³Apress ëd lòn, Chiram a l'ha ëdcò fàit un gròss bassin ëd bronz ciamà Ël mar. A mzurava des cùbit da na part a l'àutra, a l'era 'd forma sircolar e soa autëssa a l'era 'd sinch cùbit. Soa sirconferensa nopà a l'era 'd tranta cùbit. ²⁴D'antorn, sota l'orlo, as trovavo d'ornament riond rangià an doe file, des për cùbit, che a l'ero stàite fondùe ansema al bassin. ²⁵Ës Mar as pogiava dzora 'd dódes tòr. Tre con la facia vers tramontan-a, tre che a vardavo a ponent, tre vers mesdì, e tre a levant. Ël Mar a-j pogiava pròpi ansima, e soe part daré, a vardavo vers la part andrinta. ²⁶Sò spessor a l'era 'd na branca e l'orlo, fàit parèj dl'orlo d'un càles a l'avìa la forma d'un liri. A podìa contnì doimila bat^[9].

²⁷Chiram a l’ha ‘dcò fàit des carej ëd bronz, mincadun longh quat cùbit, largh quat e àut tre cùbit. ²⁸Vardé sì coma coj carèj a l’ero fabricà: a l’avìo ‘d panej lateraj montà an s’ ëd traverse. ²⁹An sle curniss e ij giont a j'ero 'd leon, ëd tòr e 'd cherubin; le mideme figure a l'ero an sle traverse. Sota e dzora dij leon e dij tòr a j'ero ëd garlande a forma 'd fëston. ³⁰Mincaun carel a l'avìa quat rove 'd bronz con j'ass ëd bronz; ij sò quat pé a sporzìo, sota 'l bassin; le sporgense a l'ero 'd metal fondù e butà dë 'd là 'd minca garlanda. ³¹La dovertura dij carej a l’avìa ansima na coron-a rotonda për pogeje ‘n bassin pì pcit. Cola-lì a sortìa feura de ‘n cubit dzora la sima dël carel për feje da sostegn al bassinet e a l’avìa ‘n diàmetro d’un cubit e mes. Vers ël da fòra a l’era decorà con ëd gravure ‘d garlande. Le traverse a l'ero 'd forma quadrà, pa rionda. ³²Le quat roe a l'ero sota le travërse e j'assaj dle roe a l'ero fissà a la base d’un sol tòch con ël carel. L'autëssa 'd tute le roe a l'era d'un cùbit e mes. ³³Le roe a l'ero fàite parèj dle roe d'un chèr da guèra; ij sò ass, ij sò quart, ij sò ragg e ij sò bot' a l'ero tùit ëd metal fondù. ³⁴Minca ‘n carel a l'avìa quat supòrt, un për canton e ‘dcò costi-sì a l’ero stàit fondù coma ‘n sol tòch ansema ‘l carel. ³⁵Dzora dël carel a-i j'era ‘n bòrd riond, àut mes cùbit, peui, ancora dzora a-i j'ero ij man-i: carel e travërse a l'ero d'un tòch sol. ³⁶A son ëstàite scurpìe 'd gravure ornamentaj an sij panej, con ëd cherubin , leon e piante 'd palma, conform a jë spassi lìber e con garlande d'antorn. ³⁷Tuti coj carej a j’ero dl’istessa grandëssa e forma përchè tirà dal midem ëstamp.

³⁸Chiram a l’ha ‘dcò fàit des bassinèt ëd bronz, un për minca carel. Minca ‘n bassinèt a l’avìa për diàmetro quat cubit e a podìa conten-e quaranta bat^[10] d’eva. ³⁹Sinch ëd coj carej a son ëstàit butà an sël fianch ëd drita dël templ e sinch da l'àutra part. Ël bornel ciamà Mar a l'é stàit butà a mesdì dël templ, ant ël canton a sud-est. ⁴⁰Chiel a l'ha peui ancora prontà 'd ciodron për la sënner, palëtte e cope.

Parèj, a la fin, Chiram a l’ha terminà pr’ ël Templ ëd Nosgnor tut lòn ch’a l’era staje comissionà dal rè Salomon: ⁴¹ij doi pilastr, ij glòb dij capitèj che a l'ero dëdzora dle colòne e le doe grije che a quatavo tut; ⁴²ij quatzent pomgranà dzora dle doe rej, doi rainere 'd pomgranà për minca reticolà; ⁴³ij des carej ch’a portavo ij des bassinet; ⁴⁴ël gran bornel ëd bronz ciamà Ël Mar, con sota ij dódes tòr; ⁴⁵e le caudere, le palëtte, ij grilèt.

A l’é parèj che a la fin a l’é stàit completà tuti ij travaj ëd bronz che Chiram a l’avìa fàit për ël Templ ëd Nosgnor, giusta coma ‘l rè Salomon a l’avìa dije ‘d fé. ⁴⁶Ël rè a l’avìa faje fé ant na fonderìa ‘d creja ch’as trovava ‘nt la comba dël Giordan, an tra Sucòt e Zaretan. ⁴⁷Salomon a l’ha fàit gnanca pesé tute ste ròbe ‘d bronz, tante ch’a l’ero, parèj che ‘l pèis dël bronz as lo conòss nen. ⁴⁸Salomon a l'ha ëdcò fàit fé tùit ij furniment dël templ ëd Nosgnor, l'autar d'òr e la tàula sempe d'òr andova che as butavo ij Pan da Smon-e; ⁴⁹ij sinch candlé a drita e a gàucia an facia a la stansia, d'òr pì pur, le fior, le làmpie, ij pòrta-mochèt d'òr, ⁵⁰le cope d'òr pur, ij cotèj, j’aspersor, ij morté e ij brasé d'òr pì pur, le granghìe për le pòrte dël santuari intern valadì ël Sant dij sant, e j'ante d'òr për la navà dël templ. ⁵¹Përparèj ch’a l'é compisse tut ël travaj che rè Salomon a l'avìa fàit për ël templ ëd Nosgnor. Salomon a l'ha peuj fàit porté j'oferte fàite a sò temp da David sò pare, visadì l'argent, l'òr e d'àutri utiss, depositàndje ant ël tesòr dël Templ ëd Nosgnor.

Nòte

1. 46 méter ëd longhëssa, 23 méter ëd larghëssa, 13.8 méter d’autëssa.

2. 23 méter ëd longhëssa e 13,8 méter ëd larghëssa.

3. Ebràich:"dal paviment al paviment".Lë scond הַקַּרְקָע (haccarca', "ël paviment") a podrìa nopà esse stàit הַקּוֹרוֹת (haccorot, "ij trav").

4. Pa sicur lòn che a peul vorèj dì טְפָחוֹת (tfakhot). ma a l'é ciàir che 'l referent a parla 'd cheicòsa da l'àutra banda dle fondassion.

5. 4,6 e 3,7 méter.

6. 8,3 méter d’autëssa e 5,5 méter.

7. 1,8 méter.

8. Boas: a podrìa esse: בְּעֹז (be'otz, "con fòrsa"); nopà Iachin a podìa vorèj dì ''a l'é gorëgna, frema''.

9. Circa 42 kiloliter.

10. 840 liter.