Liber dij Giudes

20

Ciambrea dj’Israelita

¹Antlora tuti j’Israelita coma s’a fusso ‘n sol òm a l’han lassà soe ca e a son assemblasse a Mispa a la presensa ‘d Nosgnor. ²A la ciambréa ‘d tut ël pòpol ëd Dé a l’han pijàit pòst ij cap ëd tute le tribù d’Israel: quatzent òm a pé, bon a dé man a la spa. ³Ij Beniaminita a l’avìo sentì dì che j’Israelita a l’ero montà a Mispa. J’Israelita a l’han ciamà: “Dëspieghene coma ch’a peul esse capità cost crimen”. ⁴Ël Levita, l’òm ëd la fomna ch’a l’era stàita sassinà, a l’ha pijà la paròla e a l’ha dit: “Mia concubin-a e mi i j’ero fërmasse an Ghibea ‘d Beniamin për passeje la neuit. ¹⁵Ij cap ëd Ghibèa a l’han atacame ‘d neuit anserciand la ca ‘nté ch’i logiava. A l’avìo l’intension ëd masseme, e a l’han violentà mia concubin-a tant ch’a l’é mòrta. ⁶Antlora mi i l’hai ciapà sò còrp e i l’hai squartairalo, mandand-ne ij tòch për tut ël teritòri dl’ardità d’Israel, dagià che coj ëd Ghibèa a l’avìo comëttù un crìmen e n’infamia mai vista anans an Israel. ⁷E-lo che vojàutri i seve pa tuti d’Israelita? Donca discutene e parlene adess ambelessì”.

⁸Antlora tut ël pòpol a l’é aussasse coma ‘n sol òm e a l’han dit: “Gnun ed nojàutri a tornerà a soa tenda nì a soa ca ⁹e i faroma contra Ghibea conform a lòn ch’a diso le sòrt^[1]. ¹⁰I serneroma des òm da minca sent, e mila da minca desmila an tra tute le tribù d’Israel. Costi-sì a sercheran ëd proviande për l’armeja ch’a ‘ndran contra Ghibèa ‘d Beniamin për castié l’infamia ch’a l’ha comëttù an Israel.

¹¹A l’é parèj che j’Israelita a son butrasse ansema, tuti aleà coma ‘n sol òm për andeje contra a cola sità. ¹²Le tribù d’Israel a l’han mandà d’emissari për tuta la tribù ‘d Beniamin për dije: “Com é-lo che an tra ‘d vojàutri a l’è comëtusse ‘n tal crimen? ¹³Consegnene sùbit coj dësgrassìa ch’a stan a Ghibea, parèj ch’i peudo masseje e parèj purghé Israel da cost maleur”. Però ij Beniaminita a l’han pa vorsù scoteje ij sò frej israelita, ¹⁴tant che, da tute soe sità ‘d lor, ij Beniaminita a son concentrasse a Ghibea con la determinassion ëd feje guèra.

Guèra contra ij Beniaminita

¹⁵Col dì a son concentrasse vintises mila òm vajant d’arme, acorù da tute le borgià dij Beniaminita, sensa conté j’abitant ëd Ghibea, ch’a l’han concentrà setseìnt òm sernù. ¹⁶An tra tuta cola trupa a-i era setsent guerié mancin antrenà special. Minca un ëd lor a podìa, con soa fronda ‘d frapé la pì cita sibla sensa manchela. ¹⁷Da soa banda ‘d lor, j’Israelita, sensa conté ij Beniaminita, a l’han concentrà quatsent mila combatent d’esperiensa dë spa e ‘d guèra. ¹⁸J’Israelita a son montà a Betel për consultesse con Dé. A l’han ciamaje: “Col ch'a l'é ëd nojàutri che montera-lo për prim a combate contra dij Beniaminita?”. Nosgnor a l'ha rësponduje: “Giuda a sarà an testa!”. ¹⁹L’indoman bonora, j’Israelita a son acampasse an facia ‘d Ghibea. ²⁰A son sortì për ataché ij Beniaminita, an rangiand-se, pront a la bataja, dëdnans ëd Ghibea. ²¹Ij Beniaminita a l'han atacà da Ghibea e an col di a l'han massà vintedoi mila òm d'Israel. ²²Arpijand-se corage, j’Israelita a l’han torna formà l’òrdin ëd bataja ant l’istess leugh ch’a l’avìo falo ‘l dì anans. ²³J’Israelita, contut, a son ëvnùit a pioré ëdnans ëd Nosgnor fin-a sèira, peuj a l’han consultà ‘l Signo an disend: “L’omne pròpi da torné a fé guèra contra ij Beniaminita, ij nòstri frej?”. E Nosgnor a l’ha rësponduje: “Torneje!”. ²⁴An col second dì, donca, j’Israelita a l’han torna atacà ij Beniaminita. ²⁵Meno che, na vira 'd pì, ij fieuj ëd Beniamin a l'han tacaje da Ghibea e ësterminà disdeut mila combatent Israelita, tuti vajant ëd la spa. ²⁶Antlora tuti j’Israelita, l’armèja antrega,a son portasse a Betel. Ambelelà, astà a la presensa dël Signor, a l’han piorà e digiunà për tut col dì-lì e a l’han smonuje ‘n sacrifissi d’olocàust e ‘d sacrifissi ‘d comunion.

²⁷J’Israelita a son montaje për ciamé al Signor lòn ch’a l’avìo da fé - antlora l’Erca dl’Aleansa as trovava an col leugh, ²⁸e Pineas, fieul d’Eleasar, fieul d’Aron, an col temp-là a prestava sërvissi a Nosgnor. Lor a l’han dit: “Dovrìo-ne seurte na vira ‘d pì për combate contra ij nòstri frej beniaminita, o no?”. Nosgnor a l’ha rësponduje: “Tacheje! Përchè doman mi i-j butrai an podej ëd vòstre man”.

Derota dij Beniaminita

²⁹Antlora Israel a l'ha piassà d'òm a l'avàit tut d'antorn ëd Ghibea. ³⁰Ël dì apress, a l’era ‘l ters dì, a son sortì për ataché ij Beniaminita e a son butasse an formassion ëdnans ëd Ghibea pròpi com a l’avìo fàit anans. ³¹Ij Beniaminita a l’han fàit na surtìa e a son ëslontanasse da la sità, lassandla sensa difèisa. Giusta com a l’avìo fàit anans, a son ancaminasse a frapé dur ij sò nemis. Na tranten-a d’Israelita a son ëstàit massà an sla stra ch’a men-a da Betel a Ghibea a camp dovert. ³²Ij Beniaminita, parèj, a l’han pensà ch’a l’avèisso butà ‘n derota j’Israelita coma la prima vira. Però j’Israelita a l’avìo a pòsta arseivù l’òrdin dë scapé për tiré ij Beniaminita lontan da la sità an sla stra magistra. ³³Antlora tuti j’Israelita a l’han chità soe posission ed lor e a son butasse pì andaré a Bal Tamar. An col moment j’Israelita stërmà a l’avàit a son sautà fòra da sò pòst, a ponent ëd Ghibea. ³⁴Des mila òm sernù da tuta Israel a son presentasse dëdnans ëd Ghibea, e ‘l combatiment a l’é stàit motobin sosnù. Ij Beniaminita, contut, a l’avìo ancora pa capì che soa dësfàita ‘d lor a l’era darera dla pòrta. ³⁵Nosgnor a l’ha butà ‘n derota Beniamin ëdnans d’Israel: an col dì-lì j’Israelita a l’han massà vintesinch mila Beniaminita, d’òm ch’a l’ero bon a combate. ³⁶Antlora ij Beniaminita a l’han vëddù ch’a l’avìo përdù la bataja.

Da l’àutra banda, la rimanensa dj’Israelita a l’ha ancora përdù teren ai Beniaminita perchè a contavo an sj’òm amboscà contra Ghibea. ³⁷J’amboscà a j’ero dëspiegasse an pressa e a l’ero lansasse contra la sità. A l’han tacala e passà a fil dë spa tùit ij sò abitant. ³⁸J’Israelita a l’ero acordasse ‘d fé ‘n segnal a j’amboscà: costi-sì, rivà ch’a sarìo dintra dla sità, a l’avrìo fane monté na granda fumada. ³⁹J’Israelita a l'avrìo dovù viresse andaré e contrataché a col segnal. Benjamin a l'avìa ancaminà a colpì j'Israelita: a l'avìa già massà na tranten-a d'òm; a disìo: gnun dùbit, lor a son an dërota parèj dël combatiment passà. ⁴⁰Ma 'l segnal, na colòna 'd fum, a ancaminava a aussesse da la sità, e Beniamin, virasse andaré ch’a l’era, a l'ha vëddù che la sità a brusava tuta antrega con ël feu vers ël cel. ⁴¹Quandi che j’Israelita a son virasse andarera, ij Beniaminita a son fasse pijé da lë sparm përchè lor a podìo vëdde 'l maleur che a stasìa për riveje. ⁴²Antlora a son artirasse dëdnans ëd la gent d’Israel e a son ëscapà anvers la stra dël desert. Mach che j'òm d'Israel a-j andasìo dapress e j'àutri, tornà da la sità, a l'han sarà ij Beniaminita an mes, sbarajàndie.

⁴³Sircondà ch'a son ëstàit ij Beniaminita, a l'han seguitaje sensa sosta da Nohah^[2] anientàndje dëdnans ëd Ghibea da la banda 'd levant. ⁴⁴j tombà ëd Beniamin, an col di, a son ëstàit disdeut mila, tuti guerié vajant. 2⁴⁵Ij survivù, viraje le spale al nemis, a son scapà ant ël desert, anvers ël Priòch ëd Rimon. Ma j'Israelita a l'han massane sinch mila për la stra. Peui a son andàit anans a steje dapress fin-a a Ghidom, an massandne d'àutri doimila. 2⁴⁶Col di-lì, vintesinch mila dla gent ëd Beniamin, vajant dla spa, a son tombà an bataja, tuti guerié coragios. ⁴⁷Mach sessent òm a l'han faila a scapé, virand le spale e ciapand la stra dël desert, e a l’han trovà sosta al Ròch ëd Rimon. A son restà ambelelì për quat mèis. ⁴⁸J'òm d'Israel a son tornà a le sità beniaminite e a l'han passà a fil dë spa tuti j'abitant mas-cc. A l'han dëstrovù tute le sità abità^[3] e fin-a 'l bestiam e tut lòn ch'as podìa trovesse. Tute le sità ch'as trovavo an Beniamin a son ëstaite brusà.

Nòte

1. Ebràich: "contra 'd chila a sòrt ". A l'é fàcil che 'l verb "i androma ansima" (נַעֲלֶה, na'aleh) a sia stàit pa butà për assident anans ëd "contra 'd chila" (עָלֶיהָ,'aleha).

2. La tradussion a presupon la letura מִנּוֹחָה (minnocah, "da Nohah", cfr 1 Crònache 8:2) pitòst che 'l מְנוּחָה dël TM (menocah, "leu d' arpòs").

3. La tradussion as basa an sla letura 'd מֵעִיר מְתִים (me'ir mtim, "da una città di uomini", valadì, "na sità abità"), pitòst che la letura מֵעִיר מְתֹם (me'ir mtom, "da na sità 'd solidità" ) trovà ant ël Còdes ëd Leningrad (L).