Giòb

8

Prim dëscors ëd Bildad a Giòb

¹Antlora a l’ha pijà la paròla Bildad ël Suchita e a l’ha dije a Giòb:

²“Parleras-to ancora për vàire 'd tut sòn? Vëddes-to pa che le paròle 'd toa boca a son mach parèj d'un vent fogos^[1]? ³Ha-lo Dé faussà^[2] ël dirit^[3]? O a l'é che 'l Tutpotent a përvërtis-lo^[4] lòn ch'a l'é giust? ⁴A l’é sicur che ij tò fieuj a l’han pëccà contra Nosgnor, dësnò lor a l’avrìo nen arseivù ‘n castigh parèj^[5]! ⁵Ma s’it arserche^[6] Dé e fas toa sùplica^[7] al Tutpotent, ⁶s’it ëdvente net e n’òm giust, ëd sicur chiel a s'alverà^[8] për ti e at restaurerà^[9] la goj ‘d na ca ‘d benedission. ⁷Antlora tò boneur d'anans a smijerà fin-a cit, përchè la fortun-a ch’it l’avras ant l'avnì a na sarà pì gròssa ‘ncora.

⁸An efet, preuva mach a ciameje a le generassion passà e daje da ment a l'esperiensa dij grand; ⁹përchè nojàutri i soma mach nà ier e i l’oma pa assé ‘d conossensa; ij nòsti di an sla tèra a son tanme n'ombra ch’a passa sùbit. ¹⁰Miraco lor at mostreran e 't parleran e da sò cheur a tireran fòra 'd paròle ch’a peulo fete capì sossì:

¹¹'Podria-lo chërse fòra dal mojiss ël papir e 'l gavaboro giché andova che a-i é pa d'eva? ¹²Quand ch’a pen-a as ancamin-a a dësbandì e ch’a l’é ‘ncora nen madur për tajesse, chiel a ven fiap pì an pressa che d’àutre piante’. ¹³Parèj a l’é ‘l destin ëd tuti coj ch’a së dësméntio ‘d Dé: la speransa dla gent empia a va a finì mal. ¹⁴Tute le speranse ch’a l’han a l’é tanme tachesse a ‘n fil sutil ch’a-j peul nen tenje sù, e soa fiusa ‘d lor a l’é mincianta coma la tèila d’un ragn. ¹⁵Lor as pògio al mur ëd soa ca ‘d lor, e chiel a casca; a-j s'ambranco ma a ten nen sù. ¹⁶A son tanme na pianta bin bagnà sota ‘l sol; ij sò branch a së spantio bin pr’ ël giardin. ¹⁷Soe rèis a s'antërso an tra ij baron ëd ròch e a tiro la vita^[10] an tra ij malòch ëd pere. ¹⁸Ma se^[11] a vnèissa rancà da sò pòst, col leugh midem a lo arnega an crijand: ‘I l'hai mai vëdute ambelessì’!’ ¹⁹Cola-lì a l’é la gòj^[12] ch’a l’ha la gent empia: dj’àutri a seurtiran a pijé sò pòst ëd lor!

²⁰Vera, Dé a ‘rpossera mai via n’òm a pòst e sensa rimprocc, ma ‘d sicur a ‘mbranchera pa la man d’un malfator për salvelo. ²¹Nosgnor, contut, a ‘mpinirà^[13] torna la boca dël giust ëd rije e ij sò làver ëd crij ‘d gòj. ²²Ij sò nemis a saran arvestì d’onta e a podrà sté sicur che la tenda dla gent empia a stara ‘n pé bin pòch.

Nòte

1. Ël mòt כַּבִּיר (cabbir, «grand») a ìmplica sia l'abondansa antèis tanme fòrsa che la grandëssa. Ambelessì a modìfica «vent»; l’analogia a l'é 'd fé vëdde 'l parlè 'd Giòb carent ëd contnù.

2. Ël verb יְעַוֵּת (iʿavvet) de Piel (intensiv attiv) a signìfica “pogesse; fé seurte da la nòrma; devié; përvërtì, faussé. "Jë LXX: Sara-lo pa giust Nosgnor cora che a giudicrà?".

3. La prima paròla a l'é מִשְׁפָּת (mishpat, "dirit, giustissia"). Sòn a peul vorèj dì n'at ëd giudissi, un leugh andova as fà giustissia o tut lòn che a peul esse giust, valadì ël risultà 'd na decision: la dritura. An essensa a descriv la decision ëd n'àrbiter. La paròla paralèla a l'é: tsedeq, «giustìssia» o «lòn ch'a l'é giust». L'ideja 'd base ambelessì a sarìa che lòn che a l'é conform a la nòrma a l'é giust.

4. Lë scond verb a deuv esse modificà për evité la ripetission dla midema paròla. יְעַוֵּה (iʿavveh) a vorerìa dì ''fé devié cheicadun'', përchè la rèis a l'é «pieghesse, gimbesse». Ël cambiament a l'é pa giustificà 'd pianta; jë LXX a l'è probàbil ch'a l'àbio sernù un vocàbol divers për rason stilìstiche.

5. O “Ij tò fieuj a l’han pëccà contra ‘d chiel, e për lòn a l’ha butaje ant le man dij sò crimen”.

6. Ël verb שִׁחַר (shicar) a significa “serché; serchè da bin»(voir 7:21). Con la proposition אֶל (ʾel), ël verb a peul porter la nuansa «adressé. Jë LXX l'han gropà etimologicament a la paròla «tòst» an lesend: «Esse lesto ant la preghiera al Signor Tutpotent».

7. Ël verb תִּתְחַנָּן (titkcannan) a veul dì “fé 'd plente ; serché 'l favor; serché binvolensa, favor, grassia»(da חָנַן, canan).

8. Ël verb יָעִיר (iaʿir, “dësvijé, dësplassé”) a l'é bonben n' antropomorfism.

9. Piel (antensiv ativ) ëd שָׁלַם (shalam) a significa “fé 'l bin; remborsé; restauré,rende cheicòsa a soa antegrità; për rëstabilila.

10. L'ideja a l'é che l'erbo a possa, an sercand un pòst për sgrandisse an tra le pere. A-i son ëd piante che a chërso motobin davzin a 'd ròch o pere ch'a riva a esse 'npossìbil dësreiseje. Jë LXX a son për na modificassion ëd supporte יְחֱזֶה (ichezeh, «as dirìa, smijerìa») א יִחְיֶה (icheieh, «a viv»).

11. A-i é chi a les אֵל (ʾel, “Dé”) al pòst ëd אִם (im, “se”): “Dé a-j dëstruv”. L'ideja a sarìa 'mplìcita ant ël contest.

12. Vërsèt irònich. A sarìa come dì che la gòj, visadì, tuta la sicurëssa e la prosperità, sò percors (soa vita) a l'é curt e fatigos: a sarìa parèj ch'a va soa argiojissansa. As podrìa cambiesse מְשׂוֹשׂ (msos, «gòj») en מְסוֹס (msos, «marsum, marseugna») an otnend ël tren ëd vita dël camin».

13. La paròla עַד (ʿad, “fin-a che”) a leserìa: “fin-a che 'v ampiniss la boca dal rije”. La pì part dij comentator e dle version moderne a modìfico עַד an עוֹד (òd, «ancora»), an daséndje na speransa për la benedission d'argiojissansa (gòj ch'a stà për rivé) 'd Giòb.