Esechiel

23

La prostitussion ëd le doe seur

¹Nosgnor a l’ha comunicame soa paròla. A l’ha dime: ²“Fieul d’òm, scota! A-i j'ero doe fomne ch'a l'ero fije dla midema mare. ³Da giovo a l’ero prostituisse an Egit. Ambelelà a l’avìo përmëttù a j’òm ch’a-j carëssèisso le pupe; ambelelà a son ëstàite sverginà. ⁴La pì granda as ciamava Oolà, e la pì cita Ooliba. I l’hai pijaje tut’ e doe coma mie mojé^[1], e da lor i l’hai avù fieuj e fije. Oola a figùra Samarìa e Ooliba a l'é Gerusalem.

¹⁵Oolà, bele s’a l’era mia, a l’é torna dasse a la prostitussion e a l’é an-namorasse passionà dj’assir, ij sò moros, ch’a j’ero andàit a trovela. ⁶A j’ero ‘d governator e ‘d prefet vestì ëd porpra, giovo e anciarmant, montà a caval. ⁷A coj assir ëd distinsion, ch’a l’era an-namorass-ne cheuita, a l’ha conceduje ij sò favor e a l’ha përmëttuje ch’a la profanèisso con ij sò idoj schifos ëd lor. ⁸A l’ha gnanca arnunsià a soe dësbàucie con j’egissian, ch’a l’ero cogiasse^[2] con chila quand ch’a l’era giovo e ch’a l’avìo sverginala an dasend ësfògh a soa libìdin ëd lor. ⁹A l’é për lòn ch’i l’hai lassala ant le man dij sò moros, j’assir, che chila a l’avìa an-namorass-ne cheuita. ¹⁰A l’han dëspatanuala, a l’han ciapaje ij fieuj e le fije e peui a l’han massala con la spa. Për motiv dël castigh ch’a l’han arfilaje, a l’é dventà motiv d’arprocc an tra le fomne.

¹¹Ooliba, soa seur, a l’avìa bin vëddù tut lolì, ma a l’é corompusse ancora ‘d pì che Oolà, tanta ch’a l’era soa anvìa spòrca. Ij sò at ëd prostitussion a son ëstàit fin-a pì grev che coj ëd soa seur. ¹²A l’ha spasimà për j’Assir, governator e prefet, vestì ëd porpra, giovo e anciarmant, montà a caval. ¹³I l’hai vdù che ‘dcò chila a përmetìa ch’a la profanèisso e che tute doe a seguitavo për la midema stra. ¹⁴Ma Ooliba a l’é ‘ndàita ancora pì an là an soa prostitussion. A l’ha vdù ‘d figure d’òm gravà an sla muraja, figure ‘d Caldé colorà ‘d minio. ¹⁵A j’ero d’òm ch’a portavo ‘d sinture gròsse ai fianch e ‘d torban ch’a-j quatavo la testa, tuti ch’a smijavo ‘d dignitari, ritrat fedej dij Babilonèis, nassù ant ël pais dij Caldé. ¹⁶Pen-a ch’a l’ha s-ciairaje, ëd lor chila a l’ha avune n’anvìa spòrca tant ch’a l’ha mandà d’emissari an Caldea për feje vnì. ¹⁷Antlora ij Babilonèis a son ëvnuit a trovela, a son cogiasse con chila e, con soe fornicassion ëd lor, a l’han antamnala. Chila a l’é contaminasse con lor fin-a a la nàusia. ¹⁸Chila a l’avìa dësquatà soe part vërgognose e a l’avìa dasse a la prostitussion. A l’é antlora che mi i son dësgustame ‘d chila, propi coma ch’i j’ero stàit dësgustà da soa seur. ¹⁹Mach che chila a l’é prostituisse ‘ncora ‘d pì, memoriand-se dël temp ëd soa gioventura, ij dì ‘d soa prostitussion ant la tèra d’Egit. ²⁰A l’era passionasse për coj degenerà d’Egissian, ch’a l’avìo ‘d pichèt coma coj dj’aso e ‘d giuss tanme dë stalon. ²¹A l’é parèj ch’a l’ha arnovà l’infamia ‘d soa gioventura^[3] andova ch’a l’avìa përmëttù a j’Egissian ch’a le carëssèisso le pupe e ch’a n’é stàita sverginà.

²²Për sòn, varda, Ooliba, sossì at fà savèj ël Signor Dé: Mi i son an camin ëd ciamé ij tò moros, pròpi coj ch’a l’avìo date la nàusia, e i-j farai ven-e contra ‘d ti da tute le bande: ²³ij Babilonèis con tùit ij Caldé, coj ëd Pecod, ëd Soa e ‘d Coa, coma ‘dcò tuti j’Assir, coj giovo anciarmant, governator e prefet, ufissiaj e dignitari, tuti montà a caval. ²⁴A vniran contra ‘d ti, compagnà da na caterva ‘d cher da guèra e ‘d pòpoj aleà. At anserciaran ëd batajon quatà da d’elm e da scu grand e cit. I-j daraj ël podèj ëd giudichete second soe lege ‘d lor. ²⁵I darai sfògh a mia gelosìa contra 'd ti e at trateran con furor: at tajeran ël nas e j'orije e ij survivù a tomberan dë spa; a deporteran tò fieuj e toe fije e lòn ch'a rëstrà 'd ti a sarà ciapà dal feu. ²⁶At dëspojeran ëd toe vestimente e a roberan ij tò ornament pressios. ²⁷I butrai fin a toa bruta manera 'd fé e a toe prostitussion ancaminà ant ël pais dj’Egissian; ti 't ausseras pa pì j'euj vers lor e ti 't n'avisras pì nen dl'Egit.

²⁸“Sossì a nunsia ‘l Signor Dé: Varda^[4] che mi 't buto an man ëd coj ch'it l'has an ghignon, ant le man ëd coj che ti 't ses sversa. ²⁹At trateran con òdio, as faran padron dël frut ëd tò travaj, an lassandte patanua e dësquatà; l'onta 'd toe prostitussion, toe scroserie e toa dzonestà: tut a sarà dësvelà. ³⁰I farai a ti tut lolì përché ti ‘t l’has date a le nassion e it l’has përmetù che ij sò idoj arbutant at profanèisso, ³¹It l’has andaje dapress a la condòta ‘d toa seur e parèj i butrai soa midema copa an toe man”.

³²“Ël Signor Dé at anunsia sossì: ‘It beiveras la copa 'd toa seur, copa ancreusa e larga. It saras motiv ëd grignàula e ‘d schergne, përché ch’a l’é pien-a ch’a vërsa. ³³La copa ‘d toa seur Samarìa at lasserà cioca e magonà; a sarà na copa ‘d desolassion e ‘d vastassion. ³⁴It la beiveras, tla dësvoideras, it në mordras ij ciap e t'ës-ciancras ël sen. I lo diso mi, ël Signor Dé.

³⁵“Ël Signor Dé a dis sossì: ‘Da già che ti 't l'ha dësmentiame e it l'has virame le spale, it saras grevà dal peis ëd toa anfamia e 'd toe prostitussion’”.

³⁶Peui ël Signor a l’ha dime: “Fieul d’òm, veus-to giudiché Oolà e Ooliba? Mostraje tute le abominassion ch’a l’han fàit. ³⁷Lor a son ëstaite adùltere, soe man a son ëspòrche 'd sangh, a l'han comëtù d’adulteri con ij sò idoj; fin-a ij fieuj ch’a l'han dame a l’han faje mach për feje passé ant ël feu dij sacrifissi.

³⁸Ancora a l’han fame sossì: dël midem di, a l'han contaminame mè santuari e profanà ij mè dì d’arpòs. ³⁹Ant ël medésim dì, apress d’avèj sacrificà ij sò fieuj a d’idoj arbutant, a son intrà an mè santuari e parèj a l’han profanalo. Lolì a l’é lòn ch’a l’han fàit drinta a mia ca! ⁴⁰Pì ancora ‘d lòn, a l'han fàit ciamé d'òm ch’a vnisìo da lontan, anvità da ‘d mëssagé, e lor a son vnùit. Për lor ti 't ses lavate, it ses date 'l fard, it ses butate le toe giòje. ⁴¹Peui it ses andàita a cogé dzura ‘n let fiamengh e dnans ëd na tàula prontà andova ch'it l'has butà mè euli e ij mè përfum. ⁴²Ambelelà as sentìa 'l rabel ëd na furfa ‘n festa ëd gent rivà dal desert, ch’a l'avìo butà 'd brassalèt ai pols ëd le fomne e na coron-a magnìfica an sla testa. ⁴³Mi i pensava an tra 'd mi: Costa fomna a l'é costumà a j'adultéri, e costi-sì as faran sòcio ëd soe prostitussion. ⁴⁴E an efet a son andàit da chila, parèj com as va^[5] da na meretris. Përparèj a l'é stàit con Oola e Ooliba, fomne depravà. ⁴⁵Ma d'òm giust a-j giudicheran coma ch’as giudico j'adultere e ‘d sassin-e. Soe man ëd lor a son ëspòrche ‘d sangh. ⁴⁶Përtant, ël Signor Dé a dis sossì: As farà vnì contra 'd lor na maraja ‘d gent e lor a saran dàite an podèj dlë sparm e dël ravagi. ⁴⁷Che la ciambrèa a-j massa a prassà e a-j fasa a tòch con la spa; ch’a masso pura ij sò fieuj e soe fije, e che soe ca a sio brusà. ⁴⁸La tèra a sarà parèj purgà da l'anfàmia e tute le fomne a ‘mprendran a imité mai pì soe infàmie. ⁴⁹A faran artombé vòstra anfàmia dzora 'd vojàutri e i sareve grevà dal pèis dij vòstri pecà d'idolatrìa. Antlora i savreve che i son mi ël Signor Dé.

Nòte

1. O “a son dventà mie”.

2. Ël verb שָׁכַב (shacav) "sdrojassesse, cogesse, slonghesse" a peul vorèj dì: andé a deurme ant ël let o esse n' eufemism për relassion sessuaj.

3. O "i l'eve marcà 'd". Ël verb ebràich פָּקַד (paqad) ant ël Qal a figura la valutassion ëd cheicòsa e për lòn fé cheicòsa a la lus ëd col giudissi; ambelessì 'l profeta a descriv Giuda tanme l'aprovassion dla soa anfedeltà quand che a l'era pì giovo e për lòn fela pì gròssa al present.

4. La paròla הִנֵּה (hinneh, ant la tradission "varda-lì") a mostra 'l ciapé 'd cossiensa 'd cheicòsa che ambelessì a l'é stàit voltà tanme verb.

5. Ebràich "avzinà", ël verb בּוֹא (bò') con la preposission אֶל ('el) a veul dì "vnì a" o "approccio", ma a l'é 'dcò dovrà tanme eufemism për relassion sessuaj.