Esechiel

16

Gerusalem a l’é comportasse tanme na bagassa

¹Nosgnor a l’ha parlame e a l’ha dime: ²“Fieul d’òm, fà vëdde a Gerusalem tute j’abominassion ch’a l’ha fàit.

³Dije: ‘Sossì a fà savèj a Gerusalem ël Signor, tò Dé: Ti ‘t ses, për rèis e nassensa, originari dij pais dij Canané. Tò pare a l’era n’Amorita e toa mare n’Hitita. ⁴Ant ël moment ch’it ses nassùa, quand ch’it ses ëstàita partorìa, a l’han nen tajate ‘l cordon dl’amburì, a l’han nen netiate con d’eva, a l’han nen fërtate con la sal, nì l’han fassate. ⁵Gnun a l’ha avù compassion ëd ti e gnun a l’ha fate, a propòsit, le incombense chpas fan ëd sòlit a na masnà. Ël dì ch’it ses vnùa al mond, a l’han bele campate an mes a ‘n camp coma s’a fussa quaicòsa ch’a fà scheur. ⁶A l’é antlora che mi i son passà da cole bande e i l’hai vëddute antramentre ch’it tërpignave ant ël sangh, e i l’hai dite: “It farai vive”. ⁷It farai chërse tanme l’erba dij camp. Antlora it ses chërsùa e fate granda. It ses rivà a la fior dla gioventura e it ses dventà pròpi na bela fija. It ses rivà a la pubertà e a l’é chërsute ‘l sen, ma ancora it j’ere patanùa! ⁸Antlora i son torna passà da ti e it l’hai vardate: për ti a l’era giumai rivà ‘l temp dl’amor. Parèj i l’hai butate adòss mè mantel e i l’hai quatà toa nudità. I l’hai giurate fidelità, i l’hai fàit n’aleansa con ti e i l’hai fate mìa sposa. I lo diso mi, ël Signor Dé.

⁹I l’hai fate pijé ‘l bagn, i l’hai netiate dal sangh ch’it quatava e i l’hai unzute d’euli përfumà. ¹⁰Apress ëd lòn it l’has vestite con na vesta brodà, caussadure ‘d coram soasì, bindèj ëd lin bianch e ‘n mantel ëd seda. ¹¹I l’hai parate ‘d giòja: ëd brassalet, na colan-a, ¹²dj’orcin, n’anel al nas, un diadem magnifich an sla front. ¹³A l’é parèj ch’it ses ëstàita parà d’òr e d’argent, e toe veste a l’ero ‘d lin bianch, ëd seda, dë stòfa brodà. Tò mangé a l’era ‘d fior ëd gran, d’amel e d’euli. It ses dventà ‘d na blëssa soasìa, ëd na dignità regal. ¹⁴Antlora la fama ‘d toa blëssa a l’é spantiasse an tra le nassion: it j’ere përfeta, it l’avies lë splendrior che mi it l’avio date. I lo diso mi, ël Signor Dé.

¹⁵Ti, contut, fidand-te ‘d toa blëssa e profitand ëd toa fama, it ses prostituite e it l’has acordà ij tò favor a tuti coj ch’a passavo për lì. ¹⁶It l’has ciapà ij drap magnifich ch’it l’avies adòss e it l’has fane ‘d tende tuticolor për le cinte sacrà dij pagan e it-i ses andàita a prostituite, tant che gnun a l’avrìa mai pensà che na ròba parèj a podèissa capité e mai pì a capiterà. ¹⁷Dle giòje pressiose d’òr e d’argent ch’it l’avìa date, it l’has fane ‘d mistà ‘d dio, e dnans a cole statue ti ‘t ses prostituite. ¹⁸It l’has quataje con toe veste brodà e it l’has smonuje dëdnans l’euli e l’ancens che mi it l’avìa date. ¹⁹A l’era la fior ëd farin-a, l’euli e l’amel ch’i l’avìa date da mangé, e ti it l’has smonuje a cole mistà tanme n’oferta soasìa. Parèj varda lòn ch’i farai! I lo diso mi, ël Signor Dé.

²⁰Ti ‘t l’has ëdcò ciapà ij tò fieuj e toe fije, ch’it l’avie consacramje e it l’has smonuje an sacrifissi a coj ìdoj përchè as n’alimentèisso. A të smijava ancora nen pro toa prostitussion ²¹përchè ch’it l’avèisse ‘dcò a sgorgé ij mè fieuj e a feje passé për ël feu për smonje a coj ìdoj? ²²Për tute toe abominassion e ij tò adulteri, it ses pa avisatne dij dì ‘d toa nassensa, quand ch’it j’ere tuta patanùa e ch’it tërpignave an tò sangh?

²³Trist, trist a ti për tuta toa malissia! I lo diso mi, ël Signor Dé. ²⁴It l’has fabricate ‘n bordel, it ses tirate sù d’autin pagan an minca na pùblica piassa! ²⁵An minca canton dle strà it l’has fabricà ‘d caplëtte an onor d’idoj pagan e it l’has rendù abominàbila toa blëssa. It ses date a tuti coj ch’a passavo për lì, e it ses prostituite sèmper ëd pì. ²⁶It ses prostituite con ij tò vzin egissian ëd gran virilità, e it l’has moltiplicà toe dësbàucie për feme monté la flin-a. ²⁷A l’é për lòn ch’i son an camin d’aussé la man contra ti: i rendrai pì pcit tò teritòri e it lasserai a la mersì dij tò nemis, le sità dij Filisté. Fin-a lor a l’avran onta ‘d toa condòta dzonesta!

²⁸Tutun, it n’avìe ancora pro: it ses date ‘dcò a j’Assir, ma gnanca antlora it na ses ëstàita sodisfàita. ²⁹Peui, it l’has multiplicà toe prostitussion ant ël pais ëd Canan fin-a a la Caldéa, ma gnanca antlora it ses ëstàita sodisfàita. ³⁰Coma ch’a l’é débol tò cheur! Vera, it lo diso mi, ël Signor Dé. It ses comportate tanme na bagassa sfacià! ³¹Quand ch’it l’has drissà ‘n bordel an tùit ij canton dle stra, ëd caplëtte an minca na piassa pùblica, it l’has gnanca fàit lòn ch’a fà na bon-a bagassa përchè it dëspresiave ij dné ‘d toa paga!

³²Fomna adùltera! An leu ‘d tò marì it l’has pijà ij marì d’àutre fomne! ³³A tute le bagasse as fan dij cadò, ma it ses stàit tì a fé ‘d cadò a tùit ij tò moros! It jë riverije përchè da tute le bande a rivèisso a toe dësbàucie. ³⁴Quand ch’it fasie ‘d prostitussion it fasies l’opòst ëd lòn ch’a fan j’àutre fomne ‘d cola sòrt-lì: it j’ere ti a paghé ij tò moros e nen ti a arsèive la paga! It l’has fàit tut a l’invers!

³⁵Për conseguensa, la bagassa ch’it ses, stà a sente lòn ch’a dis ël Signor! ³⁶ossì at nunsia ‘l Signor Dé: përchè ch’it l’has ësgairà toe richësse e ch’it ses mostrate patanùa an toe dësbàucie a tùit ij tò moros dëdnans ai tò idoj schifos e abominèivol, e it l’has smonuje ‘l sangh dij tò fieuj, ³⁷i radunrai tùit ij tò moros, coj ch’it vorie compiasèj, tant coj ch’at piasìo che coj ch’at piasìo da men-o, i-j cheujerai da tuti ij leugh anté ch’a stan përchè, tuta patanùa, a vëddo toe vërgògne. ³⁸Antlora it giudicherai e it condanerai a la pen-a dj’adultere e ‘d coj ch’a comëtto ‘d crimen ëd sangh. It farai casché an sù ti ël sangh dla rabia e dla gelosìa. ³⁹It lasserai an soe man ëd lor, e lor a dësbleran ij tò bordel, a faran ravagi dle toe caplëtte, it dëspojeran ëd toe veste, a porteran via toe giòje pressiose e at lasseran dël tut patanùa e dësquatà. ⁴⁰Peui a cisseran contra ‘d ti la gent, at masseran a prassà, at ësquartairan con la spa, ⁴¹a daran feu a toe ca, a faran lor l’esecussion ëd toa condan-a an presensa ‘d fomne numerose. A sarà parèi ch’at obligheran a chité da toe prostitussion e a torneras pì a paghene ‘l pressi.

⁴²A sarà mach antlora che mia flin-a as pasierà e a chiterà mia gelosìa, im achieterai e i sarai pì nen anrabià. ⁴³Ti ‘t l’avie dësmentiate dij dì ‘d toa gioventura e it l’avìe provocame con tut lòn ch’it l’has fàit; mi, donca, it la farai paghé për tuta toa mala vita. Peudes-to neghé che, a toe idolatrìe abominèivole, it l’has giontane ‘l disonor? It lo diso i, ël Signor Dé.

Tal la mare tal la fija

⁴⁴Tuti coj ch’a-j pias ëd conté dij proverbi a diran ëd ti: “Tal la mare tal la fija”. ⁴⁵Ti’t ses bin la fija ‘d toa mare, ch’a l’avìa avù an òdio sò marì e ij sò fieuj, e it ses la seur ëd toe seur, ch’a l’han avù an ghignon ij sò marì e ij sò fieuj ëd lor. Vòstra mare a l’era n’Hitita e vòst pare n’Amorita. ⁴⁶Toa seur pì granda a l’é Samarìa con tute soe boirgià; chila a sta a toa mancin-a. Toa seur pì cita a l’é Sódoma con tute soe borgià; chila a stà a toa drita. ⁴⁷ Andeje dapress a sò esempi ‘d lor e ‘d comëtte l’istesse soe abominassion a të smijava pòch, antlora it l’has corompute da pì che loàutre. ⁴⁸Mi, ël Signor Dé, i lo fortisso, e sossì a l’é tant sìcur coma ch’i son viv, che toa seur Sódoma e soe borgià a son nen comportasse autërtant mal che ti. ⁴⁹La colpa ‘d Sódoma, toa seur, a l’era costa-sì: chila e soe borgià a vivìo an ësplendrior, a l’avìo abondansa ‘d mangé e ‘n plàcid benésser, ma as pijavo nen soen dij póver e dij bzognos. ⁵⁰A son ansuperbisse e a l’han fàit lòn che mi i detesto e, quand ch’i l’hai vëddulo, i l’hai faje dësparì, pròpi com a l’avìa da esse fàit con lor. ⁵¹Samarìa, peui, a l’ha comëttù gnanca la metà dij tò pëccà! Ti ‘t l’has comëttù ansì tante assion detestabij che, paragonandje a le toe, toe seur a son giuste!

⁵²Ti ch’it l’has ancalate a giudiché toe seur, pòrta ‘dcò ti tò dzonor. It ses rendute pì abominèivola che lor, fin-a a la mira che ti, a sò paragon, a parèisso pì giuste che ti. Vërgògna marsa! Pòrta pura tò dzonor, përchè ti ‘t fase smijé toe seur mej che ti!

Ël giust giudissi ‘d Nosgnor

⁵³Mi i cangierai la sòrt ëd Sódoma e ‘d soe borgià, ëd Samarìa e ‘d soe borgià, e ‘dcò la toa l’istess che cola ‘d lor. ⁵⁴Parèj it porteras tò dzonor e it l’avras onta ‘d tut lòn ch’it l’has fàit, mentre che lor a saran consolà. ⁵⁵Toe seur, Sódoma e Samarìa, con soe borgià, a torneran a d’esse prosperose, e ‘dcò ti, con toe borgià, it artorneras ant la condission ch’it l’avìe për l’anans. ⁵⁶Toa seur Sódoma a l’é pa stàita mensionà da toa boca ant ël dì ‘d toe magnificense, ⁵⁷anans ch’a fussa pùblica toa gramissia. Adess ti ‘t ses tanme chila, la schergna dle sità d’Edom e ‘d tute le sità vzin-e, le sità dij Filisté, che ti ‘t meprisa ‘d tute manere. ⁵⁸Ora pòrt-te adòs tò dësdòr e toe idolatrìe abominèivole.

⁵⁹Sossì at nunsia ‘l Signor Dé: It l’has violà l’Aleansa, dëspressià ‘l giurament ch’it l’avìes fàit. Antlora i farai con ti lòn ch’it l’has fàit con mi. ⁶⁰Tutun, im arcorderai dl’Aleansa ch’i l’avìa stabilì con ti quand ch’it j’ere giovo e i farai con ti n’aleansa eterna. ⁶¹Antlora, quand chìt penseras a coma ti ‘t ses comportate, it n’avras onta, quand ch’it arseivras toe seur grande ansema a cole pì cite, e mi it jë darai për fije, bele se lolì a sia nen n’òbligh dl’Aleansa con ti. ⁶²Mi medésim i ristabilirai con ti mia Aleansa e it savras ch’i son mi ‘l Signor. ⁶³Parèj, quand ti ‘t n’arcordras, it n’avras onta. An toa confusion, it n’ancaleras gnanca ‘d doverté la boca, quand it vëdras ch’it përdon-o tut lòn ch’it l’has fàit. It lo diso mi, ël Signor Dé.