Giòb

4

Elifas a taca a parlé

¹ Antlora Elifas, ël Temanita, a l’ha pijà la paròla e a l’ha dije a Giob: ² “Dat-lo fastidi se cheicadun a serca 'd parlete? Pura, chi ch'a podrìa-lo tense dal parlé^[1]? ³ Varda^[2], ti ‘t dasìe ‘d consej^[3] a tanta gent e it l’has dàit fòrsa^[4] a ‘d man fiape. ⁴ Toe paròle a l'han sostnù coj ch’a strabuciavo e it l'has fàit fòrt ij ginoj ch'as gimbavo. ⁵ Mach che ora, l'istess at riva ‘dcò a ti, e ti 't na ses dëscoragià; sòn at frapa e ti 't na ses sburdì. ⁶ Stasìa-la pa toa speransa an toa pietà^[5], an toa fiusa^[6] e an toa condòta sensa rimpròcc? ⁷ Fà memoria, it sùplico! Un nossent é-lo mai andàit an përdission? E un dij giust, é-lo mai stàit dësblà? ⁸ Mi medésim i l’hai sèmper vistlo: coj ch’a coltivo la përversità a cheujo l'istess, e chi ch’a sëmna d'arlìe a-j cheuj. ⁹ Cola gent-lì a periss për ël sofi^[7] ëd Dé e a son consumà dal fià^[8] 'd soa flin-a. ¹⁰ A-i é ‘l breugé dël leon^[9] e ij grogn dij lionòt, ma a sfrisesse a son ij dent dij lionòt. ¹¹ Ël leon, tant ch’a sia potent, a periss për mancansa ‘d pijàite e ij lionòt a ven-o sbardlà.

Gnun a peul consideresse giust

¹² Ora, na paròla, dë stërmà, a l'é stame arportà e mie orije a l’ha ‘d lòn përcepì un ciusij. ¹³ Ant ël turbol dij pensé dël seugn ëd la neuit, quand che ‘l tërpor a cala an sl'òm, ¹⁴ a l'ha sesime lë sparm e tùit ij mè òss a l'han ancaminasse a tërmolé, ¹⁵A l'é stàit antlora che un buf ëd vent a l'é passame an sla facia; ij pluch ëd mè còrp a son drissasse. ¹⁶ A stasìa ambelelì an pé na figura, sensa che mi i podèissa arconòsse ch’i ch’a fussa; n'imàgin a l'era dëdnans dij mè euj e mi i i sentìa na vos ciosioné: ¹⁷ “Peul-ne n'òm mortal^[10] esse giust dëdnans ëd Dé? O n'òm nossent^[11] an facia a sò Creator? ¹⁸ Varda, se ël Signor as fida pa dij sò servitor e a treuva fin-a ‘d përversità ant j'angej, ¹⁹ tant pì për coj ch’a vivo an ca 'd pàuta e ch’a l'han ij sò fondament ant la sabia o coj ch’a son sgnacà tanme ‘d càmole! ²⁰ Coj-lì a saran dësblà an tra la matin e la sèira, e, sensa che gnun as n'antaja, a meuiriran sèmpe. ²¹ Lòn ch’a l’han an ësto mond^[12] a-j sarà portà vìa e lor a meuro s.ens’ esse rivà a la saviëssa”.

Nòte

1. La construssion a utilisa un nòm con la proposission: « e d'astense dle paròle - chi é-lo bon? Ël plural aramàich ëd «paròle» (מִלִּין, millin) a ven fòra 13 vire an Giòb, ël plural ebràich des. Ij comentari a mostro che 'l dëscors d'Elifas a l'avìa na nuànsa e n'acsan aramàich am manera specìfica.

2. La partìcola deìtica הִנֵּה (hinneh, “varda, vardé”) a ciama 'l ''dé da ment''; a l'ha 'l sens ëd consideré, beiché.

3. O “it l’has rasonà”. Ël verb יָסַר (iasar) ant ël Piel, valadì l'intensiv ativ, a veul dì: «fé coression», con ël sens ëd mostré, fé dissiplin-a e fin-a castighé. Ël dobi sens ëd «mostré» e 'd «dissiplin-a» as treuva 'dcò con ël vocàbol מוּסָר (musar).

4. Ël paralelism a deuvra torna un verb al passà lontan ant ël prim pont e n'imparfet ant l'ëscond, ma da già che 'l sens a l'é, an manera ciàira, lòn che Giòb a l'avìa fàit an passà, l'ëscond verb a peul esse tratà parèj d'un preterit o na paròla. Le paròle 'd cost vërsèt a podrìo avèj doe significassion: יָסַר (iasar, «anmaestrament, dissiplin-a») a peul dé l'idéja d'instrussion e corression, ma 'dcò la conotassion ëd fòrsa.

5. Ël mòt יִרְאָה (jirʾah, «tëmma») an cost passagi a fà riferiment al timor ëd Giòb anvers ëd Nosgnor e soa devossion rispetosa a Dé: a peul fin-a significhé «vòstra religion».

6. Ël vocàbol כִּסְלָתֶךָ (chislateca, "toa confiansa") a l'è voltà ant jë LXX con "fongà ant la matarìa". la paròla כֶּסֶל (chesel) a l'é "fiusa" (vëdde 8:14) e d'àutra part "matarìa" a l'é paralel a "vòstra speransa", a dovrìa vorèj dì ambelessì : fiusa, confiansa.

7. Jë LXX al pòst ëd "sofi, buf" a l'han" προστάγματος", visadì comand, òrdin, mòt, për ridimensioné l'antropomorfism. La paròla מִנִּשְׁמַת (minnishmat) a comprend: (min) + נִשְׁמַת (nishmat, costruì da nëshamah): «dël/al buf ëd vent ëd ...» Ël «sofi ëd Dé» as treuva soens ant le Scriture: vëdde Genesi 2: 7, a dà la vita , ma ambelessì a la dëstruv. La figura a l'é fàcil ch'a mostra un decret divin ëd Dé.

8. La paròla רוּחַ (ruach) a fà chiasm a nëshamah; tui doi ij vocàboj a peulo vorèj dì «sofi» o «vent». Për evité d'utilisé «sofi o vent» doi vire, ambelessì a l'é dovrasse «fià». Ël mòt a l'é seghità da אַפּוֹ (ʾappo) che a podrìa esse voltà con «soa flin-a» o «soa nariss». La ''nariss'' a podrìa esse n'antromorfism motobin arzigos për mostré la flin-a furiosa 'd Dé. A l'é davzin a la figura d'un vent càud che a seurt dal desert për brusé tui j'erbo (vëdde Osea 13:15).

9. Elifas a pija ambelessì na neuva manifestassion për fé capì che ij gram a saran dësblà. An tra ij vàire termo për leon ël prim a l'é אַרְיֵה (ʾarìeh) mòt genérich për «lion». A l'é seghità da שַׁחַל (shacal) che, parèj ëd כְּפִיר (chefir), a podrìa esse un «leon giovo». Shacal a podrìa 'dcò esse leon o pantera o leopard o fin-a na metàtesi për àrab «giovo».

10. Ël sostantiv për ''òm'', a l'é ambelessì אֱנו (ʾenosh), ch'a sotsigna l'esse uman an tuta soa fragilità e soa mortalità. Ambelessì a fà pandan con גֶּבֶר (ghever), na paròla che a fortiss an sla fòrsa e la potensa dl'òm (vir).

11. O “net”, “pur”.

12. O “A ven pa s-ciancà ël cit soastr dla tenda”. La paròla יֶתֶר (ieter, ambelessì con suffiss, יִתְרָם [jitram]) a podrìa vorèj dì «lòn che a resta» o «còrda». An tra la varietà 'd tradussion, l'ideja la pì dovrà a smija esse «soa còrda», lòn che a l'è arferì al soastr da tenda. Sòn a mostra che la vita a l'é comparà a na tenda - pì che lògich ant un passagi che a l'ha dovrà: «ca 'd creja». La dificoltà a l'é che 'l verb (nasaʿ) a significa an manera pì precisa «s-cianché për dësraisé ”e pa“ për tajé ”. N'ideja parèj as treuva an Isaia 38:12, ma 'd manera esplìcita la metàfora a l'é cola 'd copé la vita da part d'un ch'a fà 'l mesté dël tëssior. A-i é chi a l'ha postulà che l'original a dovìa vorèj dì «sò pichèt da tenda a l'era tirà », come an Isaia 33:20, ma peul d'esse che la tesi ''lòn che a resta'' a sia pì vagnanta ambelessì: la richëssa as lassa a la mòrt e ambelessì a l'é la richìsia pa necessària, ch'a sarà gavà. La preposission ב (bet) a l'avrìa 'l sens «ëd» con ës verb.