Deuteronòmi

14

Costumanse pagan-e proibìe

¹Vojàutri i seve fieuj dël Signor, vòst Dé: feve pa ‘d scarificassion an sla pel, tosoneve pa ij cavèj an sël front quand ch’i feve deul, ²përchè ti ‘t ses un pòpol consacrà al Signor, tò Dé: ël Signor a l’ha sernute d’an tra tùit ij pòpoj dla tèra për ch’i sie soa ‘rdità soasìa.

Carn përmëttùe e carn proibìe

³It peude nen mangé lòn ch'a l'é proibì^[1]. ⁴J’animaj ch’it peude mangé a son ësti-sì: ël beu, la feja, la crava, ⁵ël serv ross^[2], la gasela, ël cravieul, ël daim, l'àntìlope, ël bisont e ël ciamoss, ⁶e tute j’àutre bes-cie ch’a rumio e ch’a l’abio l’óngia forcùa. ⁷Da costi animaj, contut, venta gaveje ‘l gamel, la levr e ‘l daman: lor a rùmio ma a l'han nen l'óngia forcùa: considereje, donca, impur. ⁸Parèj ëdcò ‘l crin, ch’a l’ha l'óngia s-ciapà ma ch’a rùmia nen, considerelo impur. Mangé pa la carn dë st’animaj-sì, nì toché soe caròpe.

⁹An tra tute le bestie ch'a vivo ant l'eva, i podreve mangé coj che a l'han j'alëtte da noé e le scaje; ¹⁰ma i podreve pa mangé coj ch'a n'han nen: considereje impur. ¹¹I podreve mangé tùit j'osèj pur. ¹²Ma i podreve pa mangé costi-sì: l'òja, l'òja marin-a, ël voltor; ¹³ël farchèt ëd montagna e minca sòrt ëd farchèt ross; ¹⁴tute spécie 'd cornajass; ¹⁵l'ëstruss, l'oloch, l'ochëtta 'd mar e tute sòrt d'ësparvié; ¹⁶ël duso, la sivìtola, l'ìbis, ¹⁷ël pelican, ël voltor bianch, ël cormoran; ¹⁸la sigògna e tute spécie d'airon, ël popù e la rata-volòira.

¹⁹I l'avreve da consideré impur tute sòrt d'inset con j'ale: as në mangeran pa. ²⁰Nopà tut lòn ch’a vòla e a l'é pur, i podreve mangelo.

²¹Mangé pa gnun-a bestia mòrta daspërchila: it la daras da mangé pitòst al forësté ch’a sarà drinta toe sità, opura it podras vendla a në strangé, përchè ti 't ses un pòpol consacrà al Signor, tò Dé. Fà mai cheuse 'n cravòt ant ël làit ëd soa mare.

Prescrission riguard a le décime

²²It daras pontual, minca n’ann, la décima part ëd ij tò arcòlt. ²³A la presensa dël Signor, tò Dé, ant ël leugh che chiel a l’avrà sernù për ch’a pòrta sò nòm, mangje la décima part ëd tò forment, ëd tò vin, ëd tò euli, e ij primnassù ëd tò cabial e 'd tò strop, përchè ti’t vade a ‘mprende për tuta la vita a ‘vèj tëmma dël Signor, tò Dé. ²⁴Ma se ‘l viage a dovèissa esse tròp longh për porté cole décime, e 'l pòst, che Nosgnor a l'avrà sernù për stabilije sò nòm, tròp lontan da ti, dòp che Nosgnor a l'avrà benedite, ²⁵vira cole décime an dné, bùtje ‘ndrinta na borsa, e con coj sòld an man, pòrtje al leugh che 'l Signor, tò Dé, a l'avrà sernù. ²⁶Ambelelà, deuvra coj sòld për caté lòn che toa ànima a veul: beu, feje, vin, bira, o d'àutr ch’it n’has l’anvìa, e dëdnans al Signor, tò Dé, mangia e fà festa con toa famija. ²⁷Nopà, chita nen ël Levita che as trovrà drinta 'd toe sità, përchè chiel a l'ha arseivù gnun-a porsion ëd toa ardità.

²⁸Nen mach, ma a la fin ëd tuti ij ters agn, ciapa tute le décime 'd toe intrade dël ters ann; ²⁹peui fà rivé 'l Levita, ch'a l'ha pa part nì ardità con ti; e 'l forësté e l'orfanin e la vìdua ch’a dovèisso trovesse drinta dle muraje ‘d toa sità e ch'a peusso mangé e arpatesse. Parèj che ël Signor, tò Dé, at benedirà an tùte toe imprèise.

Nòte

1. O "lòn ch'a l'é abominàbil". La paròla ebràica תּוֹעֵבָה (toʿevah, “proibìa; "detestabil") a descriv tut lòn che 'l Signor a considera n'abominassion da mangesse, përchè a l'ha quaicòsa 'd maléfich o ch'a l'é nen conform a sò caràter.

2. Ël tèrmin ebraich אַיָּל (ʾayyal) a peul arferisse a na sòrt ëd cerv local.