8 Alcoholic dementia

8. ภาวะสมองเสื่อมจากแอลกอฮอล์ (Alcoholic Dementia)

การดื่มสุราเรื้อรังส่งผลโดยตรงต่อโครงสร้างของสมอง ทำให้เกิดภาวะสมองฝ่อ (Cerebral Atrophy) อย่างชัดเจน โดยเฉพาะบริเวณสมองส่วนหน้า (Frontal Lobe)

พยาธิสภาพทางสมอง

• Neuronal Loss: จากการศึกษาเปรียบเทียบขนาดสมองพบว่า ผู้ติดสุรามีการสูญเสียเซลล์ประสาทไปถึง 22% บริเวณ Superior Frontal Cortex เมื่อเทียบกับคนปกติ

• Structural Changes: แอลกอฮอล์ส่งผลทำลายทั้งเนื้อสมองส่วนสีเทา (Gray matter) และส่วนสีขาว (White matter) เนื่องมาจากความเป็นพิษโดยตรงของเอทานอล (Ethanol Neurotoxicity)

• Radiology Findings: จากการตรวจทางรังสีวิทยา (เช่น CT หรือ MRI) จะพบการขยายขนาดของโพรงสมอง (Cerebral Ventricles) ซึ่งบ่งบอกถึงเนื้อสมองที่หายไป

อาการทางคลินิกและการรู้คิด (Cognitive Function)

ผู้ป่วยจะมีปัญหาด้านการรู้คิดอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะทักษะการบริหารจัดการสมองระดับสูง (Executive Function) เช่น:

• ความสามารถในการแก้ปัญหา (Problem-solving) ลดลง

• การวางแผนและการตัดสินใจบกพร่อง

• สมาธิและการควบคุมตนเองแย่ลง

การดำเนินโรคและการฟื้นฟู

• Brain Structure: แม้จะหยุดดื่มสุรา แต่ขนาดของสมองที่ฝ่อไปแล้วมักจะไม่สามารถกลับมามีขนาดปกติได้ (Irreversible structural change)

• Cognitive Recovery: อย่างไรก็ตาม มีข่าวดีว่าหากผู้ป่วย หยุดดื่มสุราอย่างเด็ดขาด ความสามารถด้านการรู้คิด (Cognitive function) จะสามารถฟื้นตัวและกลับมาทำงานได้ดีขึ้นกว่าเดิมอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากการทำงานของเซลล์ประสาทที่เหลืออยู่เริ่มปรับตัวและฟื้นฟู

สรุปความแตกต่างของภาวะสมองจากแอลกอฮอล์ (Alcohol-Related Brain Damage)

ภาวะโรค-จุดเด่น-การฟื้นตัว

Wernicke's
เฉียบพลัน: สับสน, เดินเซ, ตากระตุก
การฟื้นตัว ดีมากถ้าได้ Thiamine ทันที
Korsakoff's
เรื้อรัง: จำเรื่องใหม่ไม่ได้, แต่งเรื่องโกหก
การฟื้นตัว มักจะถาวร ฟื้นตัวยาก
Dementia
เรื้อรัง: สมองส่วนหน้าฝ่อ, แก้ปัญหาไม่ได้
การฟื้นตัว สมองไม่โตขึ้น แต่การรู้คิดดีขึ้นได้ถ้าหยุดดื่ม