Piet Aalberse

Een katholiek politicus die het fundament van de Nederlandse verzorgingsstaat verstevigde

Biografie Achtergronden Tips voor verdieping en verwerking

Bronnen

• Via www.biografischportaal.nl kom je bij de beknopte biografische schetsen van P.J.M. Aalberse in het Biografisch Woordenboek van Nederland en het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland. Ze vormen een goed vertrekpunt voor nadere studie.

• Via www.parlement.com kom je in het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum van de Universiteit Leiden. Daar vind je een behoorlijk volledige opsomming van gegevens omtrent Aalberse.

• De historicus J.P. Gribling is in 1961 gepromoveerd op een uitvoerige biografie over Aalberse, waarin ook veel – vooral katholieke - achtergronden zijn geschetst. De handelseditie heeft als titel P.J.M. Aalberse, 1871-1948 (Utrecht, 1961).

• De zeer uitvoerige (1003 p.) en goed leesbare dagboeken van Aalberse zijn uitgegeven door het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in: J.P. de Valk en A.C.M. Kappelhof (ed.) Dagboeken van P.J.M. Aalberse 1902-1947 (Den Haag, 2006). De tekst is ook integraal op website www.historici.nl te vinden.

• Het parlementaire optreden van minister en Kamerlid Aalberse is goed beschreven in P.J. Oud, Het jongste verleden, parlementaire geschiedenis van Nederland (Assen, 1968, zes delen).

• De betekenis van Aalberse voor de katholieke partijvorming is te vinden in Deel I, ‘De R.K. Staatspartij als erflaatster’ in J.A. Bornewasser: Katholieke Volkspartij 1945-1980, Band I Herkomst en groei (tot 1963), (Nijmegen, 1995).


Opdrachten

• Aalberse heeft zichzelf gezien als uitvoerder van de kerkelijke opdracht de sociale leer van de katholieke kerk, zoals verwoord in de encycliek Rerum Novarum van paus Leo XIII (1891), in praktijk te brengen. Onderzoek wat deze paus in die encycliek aanbeveelt en wat Aalberse daarvan in zijn politieke leven heeft kunnen realiseren. Schrijf over je bevindingen een essay.

• In 2016 was het 125 jaar geleden dat de sociale encycliek Rerum Novarum verscheen. Schrijf een herdenkingsartikel waarin je ook de vervolg-encyclieken Quadragesimo Anno (1931), Mater et Magistra (1961) en Centesimus Annus (1991) verwerkt. Laat duidelijk zien dat die pauselijke geschriften steeds de tijdsomstandigheden goed illustreren. Geef aan wat naar jouw mening in een nieuwe sociale encycliek ter gelegenheid van het 125-jarig jubileum specifiek aandacht moeten krijgen.

• Zowel de sociaaldemocratische als de christendemocratische partijen laten zich er op voorstaan dat ze in de twintigste eeuw een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het realiseren van de sociale welvaartsstaat in Nederland. Vergelijk die verschillende bijdragen en maak duidelijk dat er ook vaak onderlinge samenwerking was. Maak duidelijk waarom die samenwerking vanuit de doelstellingen van de betreffende partijen goed te begrijpen is. Maak van je gegevens een overzichtelijk geheel en presenteer dat in de vorm van een praktische opdracht.

Omslag van het boek Aalberse. Dagboeken 1900-1947 door De Valk en Kappelhof (verschenen in 2006)

Professor Aalberse. De sociale leider Omslag van de Katholieke Illustratie (24 oktober 1946).

Paus Leo XIII (1810-1903) heeft als opsteller van de encycliek Rerum Novarum een duidelijk stempel gedrukt op de katholieke sociale leer.

Biografie Achtergronden Tips voor verdieping en verwerking