Henri Poels

De theoloog die actievoerder werd

Biografie Achtergronden Tips voor verdieping en verwerking

Bronnen

* Compacte en gedegen informatie over Henri Poels is te vinden via de websites van het Biografisch Woordenboek van Nederland en het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland. Daar treft u ook uitgebreide literatuurverwijzingen aan.

* Via de website ‘Zicht op Maastricht’ van de stad Maastricht en een aantal erfgoedinstellingen is een hele serie van verhalen en uitgebreid beeldmateriaal te vinden over de (sociale) geschiedenis van Maastricht. Op de pagina 'Rijkdom en armoede' kunt u een optreden zien van acteur Paul Fissette als Henri Poels in de Noodkistrede.(zie ook onderaan deze pagina). Die rede heeft Poels uitgesproken in het Victor de Stuershuis te Maastricht op 12 maart 1917. Deze rede is een felle aanklacht tegen de uitbuiting van de arbeiders en hun erbarmelijke woonomstandigheden. In 1910 heeft Maastricht 1986 eenkamerwoningen, waar hele gezinnen dus op één kamer wonen; in 282 daarvan wonen vijf of meer mensen. Net als Marx roept Poels op tot actie: 'Arbeiders van Maastricht, verenigt U! …Omhoog de loonen! …Weg met de krotten!' Deze samenvattende tekst is heel goed te beluisteren en na te vertellen.

* Via dezelfde website is ook de tekst en de diavoorstelling te zien van een lezing door Paul Arnold onder de titel:’Over kwade dampen, deftige heren en het ‘Roode Gevaar’’. De geschiedenis van de volkshuisvesting in Maastricht, de onhygiënische toestanden in de arbeiderswoningen en de onwil van de katholieke elite om daar wat aan te doen worden uitvoerig toegelicht. Zo wordt duidelijk hoe Henri Poels met zijn Noodkistrede op het juiste moment een doorbraak forceert tot versnelde sociale woningbouw.

* Bij SLO, specialisten in leerplanontwikkeling, is een lesbrief verschenen onder de titel ‘Om de ziel van de arbeider, sociale strijd van Nederlandse katholieken 1890-1970’. Deze lesbrief geeft bronnenmateriaal en opdrachten over de geschiedenis van de katholieke sociale actie. In dit didactisch goed bruikbare materiaal komt de priester Alphons Ariens naar voren, die in Twente dezelfde rol gespeeld heeft als Poels in Limburg. Een vergelijking tussen deze twee sociale voorvechters is heel boeiend. De lesbrief is uitgegeven in de bundel:’Geschiedenis en identiteit in het Katholiek Voortgezet Onderwijs’ en is bedoeld voor de tweede fase havo en vwo.

De tekst van het leerlingenmateriaal is via een link onderaan deze pagina te downloaden.

Opdrachten

* Maak een spreekbeurt over Henri Poels. Gebruik daarbij informatie over zijn persoon in een encyclopedie en op Wikipedia. Ga naar de website van Zicht op Maastricht (zie hiernaast) en luister naar de Noodkistrede van Henri Poels. Maak in de spreekbeurt duidelijk wie Poels was en waarom hij belangrijk was. Laat horen hoe hij sprak door een stukje uit zijn redevoering zelf voor te dragen.

* Maak een werkstuk over Henri Poels. Gebruik daarbij biografische gegevens, zijn Noodkistrede en de lezing van Paul Arnold via de website van Zicht op Maastricht (zie hiernaast). In je werkstuk moet goed duidelijk worden hoe slecht de woon- en werkomstandigheden van de arbeiders rond 1900 was en hoe de katholieke kerk daar iets aan probeerde te verbeteren.

* Maak een thema voor het vak geschiedenis of een profielwerkstuk over het onderwerp: De katholieke kerk en het lot van de arbeiders. Bij dit onderwerp laat je zien hoe de katholieke kerk in de 19e en 20e eeuw de katholieke arbeiders steeds beter ging ondersteunen. Maak duidelijk dat Henri Poels hierbij een sleutelrol gespeeld heeft.

Verschillende plaatsen - ook ten noorden van de grote rivieren - kennen straten of lanen die naar Henri Poels zijn genoemd.

Noodkistrede door Henri Poels, reconstructie

Biografie Achtergronden Tips voor verdieping en verwerking