Michelangelo

Een schepper in steen, verf en bouwmateriaal

Florence

Toen de jonge Michelangelo voor het eerst in Florence kwam, moet hij zijn ogen hebben uitgekeken. De stad had zich in de loop van de eeuwen ontwikkeld tot een centrum van handelskapitalisme. Er woonden daarom tal van kooplieden die met de handel zeer veel geld hadden verdiend. Zij wilden van de verworven rijkdom genieten door prachtige huizen te laten ontwerpen en opdrachten te geven aan schilders, beeldhouwers en andere kunstenaars. Zij ontdekten dat hun levensstijl aansloot bij die van de oude Grieken en Romeinen: ‘Carpe diem’ (Pluk de dag) wat betekent dat je nu zoveel mogelijk van het leven moet genieten. Hun voorouders hadden het leven meer gezien als een voorbereiding op de dood. ‘Memento mori’: mens, gedenk dat je eens zult sterven.

Renaissance

Geleerden en kunstenaars gingen heel veel dingen uit de tijd van de Grieken en Romeinen (oudheid) die nog niet verloren waren gegaan bestuderen. Men ging spreken over de Renaissance: de wedergeboorte van de klassieke oudheid. Een kunstenaar als Michelangelo zag vol bewondering hoe in de oudheid levende mensen werden afgebeeld. Sensationeel was in zijn tijd de vondst van de Laocöongroep, een beeldhouwwerk uit de oudheid. Ook door zelf onderzoek te doen werd zijn kennis van het menselijk lichaam steeds groter.

Levende mensen

Iemand werd in die tijd als een goed ontwikkeld mens gezien als hij geschriften in het Grieks en Latijn kon lezen en bestuderen, kon dichten en dansen en - als hij talent had – schilderen en beeldhouwen.

Ondanks de nieuwe opvattingen gaven de mensen in deze tijd nog steeds veel om het christelijk geloof. Wanneer leef je goed en wanneer leef je slecht? Dat wisten zij in die tijd ook niet zo goed. Het was daarom beter te laten zien dat je een goed christen was. Daarom kregen kunstenaars zoals Michelangelo allerlei opdrachten om godsdienstige onderwerpen uit te beelden. Meer dan ooit werden figuren uit de bijbel als levende mensen uitgebeeld.

Kritiek op de kerk

Ook de paus wilde duidelijk laten zien dat Rome het centrum van de christelijke kerk was. Grote sommen geld werden door hem aan nieuwe gebouwen en kunstwerken uitgegeven. Een deel van de christenen kwam in de loop van de 16e eeuw tegen deze praktijken in verzet. Sommigen van hen zouden zich als protestanten zelfs afscheiden en eigen geloofsgemeenschappen oprichten.

De Schepping, een van de schilderingen op het plafond in de Sixtijnse kapel.

In de Sint-Pieter in Rome staat de Pietà: een beeldengroep van de gestorven Jezus met zijn moeder Maria.

Stanislav Traykov - Wikimedia Commons

Het Laatste Oordeel, een reusachtige wandschildering in de Sixtijnse Kapel

www.deredactie.be

De Sixtijnse Kapel 500 jaar

Op 1 november 2012 was het precies 500 jaar geleden dat de beroemde fresco's van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel werden voltooid. Zie een korte reportage van het NOS Journaal.

De kapel is ook de plaats van het conclaaf: de bijeenkomst van de kardinalen die in strikte beslotenheid een nieuwe paus kiezen. De laatste maal gebeurde dit op woensdag 13 maart 2013, toen de Argentijnse kardinaal Jorge Bergoglio tot de nieuwe paus Franciscus werd gekozen.