Imam Abdul-Aziz bin Baz (oby Allah się nad nim zmiłował) powiedział: Odnośnie zabawek fotograficznych, które (z fotograficzną niemal dokładnością) odwzorowują żywe stworzenia z duszami, uczeni podzielili się w kwestii, czy dozwolona jest zabawa nimi dla dziewczynek czy nie.
Al-Buchari i Muslim zapisali następujący hadis: Aisza powiedziała: „Bawiłam się lalkami w domu Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim). Miałam przyjaciółki, które się ze mną bawiły. Kiedy Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) wchodził do domu, chowały się. Pozwalał im bawić się ze mną.”
Hafiz Ibn Hadżar powiedział w Fath-ul-Bari: „Niektórzy używają tego hadisu w celu udowodnienia, że jest dozwolona zabawa lalkami i zabawkami, ponieważ dziewczynki się nimi bawiły. Ten hadis doprecyzował ogólną zasadę zabraniająca posiadania obrazów. Zadecydował tak al-Qazi Ijaz i stwierdził, że większość podziela jego opinię. Uważają oni, że jest dozwolone sprzedawanie zabawek dziewczynkom, aby mogły przyzwyczajać się do opieki nad swoimi domami i dziećmi (tzn. rodzinami w przyszłości - przyp. tłum.). I powiedział on, że niektórzy z nich, twierdza, iż jest to zabronione. Taka jest opinia Ibn Battala. Ibn Abi Zajd przekazał od Malika, że ten powiedział, iż jest rzeczą wstrętną, by ojciec kupował ‘obrazy’ swojej córce. Na postawie tego, ad-Dawudi powiedział, że jest to zabronione.
Ibn Hibban napisał rozdział w swojej księdze pt.: ‘Zezwolenie dla małych dziewczynek na zabawę zabawkami’. An-Nasai napisał również rozdział pt.: ‘Zezwolenie dla męża, na przyzwolenie jego żonie na zabawę zabawkami.’ Nie ograniczył tego do młodej żony, co jest znaczące. Al-Bajhaqi powiedział po tym, jak przytoczył ten hadis: „Są autentyczne przekazy, zabraniające posiadania obrazów. To oznacza, że zezwolenie udzielone dla Aiszy miało miejsce przed tym zakazem; Taką opinię podziela nawet Ibn-ul-Dżawzi.”
Jeśli wiecie, co powiedział Hafiz, zorientujecie się, że bezpieczniej i lepiej jest unikać zabawek ;fotograficznych (w znaczeniu: bardzo dokładnie odwzorowujących stworzenie Allaha - przyp. tłum.), ponieważ kwestia ta jest wątpliwa. Jest możliwym, że Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) pozwolił jej (Aiszy) bawić się lalkami, zanim stało się to zabronione. W tym przypadku, czyn taki jest zabroniony. Jest również możliwym, że sytuacja ta jest specyficzna - co potwierdza większość (uczonych) - w celach kształcenia dziewczynek. W oparciu o tę wątpliwość, lepiej jest tego unikać.”
Imam Ibn Baz; al-Jawab al-Mufid fi Hukm-it-Taswir, str. 20-23. (przekład na ang. Abu Musa Al-Albani, na pol. Umm Sultan)
PYTANIE: Ponieważ nie wolno nam czynić obrazu ludzi ani zwierząt, czy dzieci mogą bawić się zabawkami o kształcie ludzi lub zwierząt?
ODPOWIEDŹ: Chwała Allahowi.
Szeich Ibn Usajmin (oby Allah się nad nim zmiłował), powiedział: Odnośnie tych, których kształt nie jest pełen, których kończyny lub głowa nie są kompletne, a ich kształt nie jest precyzyjny, nie ma wątpliwości, że są one dozwolone; przypominają one lalki, którymi bawiła się Aisza. [al-Buchari, 6130; Muslim, 2440]. Aczkolwiek jeśli kształt ich jest pełen, i jest tak jakbyś patrzył na człowieka, zwłaszcza jeśli może ona (lalka) ruszać się lub mówić, wówczas nie zgodziłbym się tak łatwo z ideą, że są one dozwolone, ponieważ jest to pełna imitacja stworzenia Allaha. Wygląda na to, że lalki, którymi bawiła się Aisza nie wyglądały w ten sposób, a zatem lepiej jest ich unikać. Aczkolwiek, nie mogę stwierdzić, że są one definitywnie zabronione (haram), ponieważ są zezwolenia (ulgi) udzielane małym dzieciom, które nie są udzielane dorosłym w takich kwestiach. Zabawa jest rzeczą naturalną dla małych dzieci, nie są one zobowiązane do wykonywania jakichkolwiek aktów czci, a zatem nie możemy powiedzieć, że marnotrawią czas na próżne zabawy. Aczkolwiek, na wszelki wypadek, jeśli chcemy przyjąć bezpieczniejszą opcję w tej kwestii, należy usunąć głowę lub przytrzymać ja blisko ognia, aż zmięknie i ścisnąć ja, aby znikły cechy charakterystyczne.
Szeich Muhammad ibn Usajmin, Madżmu Fatawa, 2/277-278
PYTANIE: Przeczytałem wszystkie odpowiedzi szeicha odnośnie obrazów dla dzieci. U mnie w domu nie mamy obrazów, ani dwuwymiarowych ani trójwymiarowych figurek, poza tymi, które należą do dzieci. W odpowiedzi odnośnie zdjęć orzekł szeich, że trójwymiarowe obrazy nie są dozwolone. Czy mógłby szeich wyjaśnić hadis, który mówi, że Aisza (oby Allah byli z niej zadowolony) miała małą zabawkę jednorożca (lub podobną), którą się bawiła jako dziecko, a Prorok jej nie powstrzymał. Proszę odpowiedzieć na to pytanie, bo wszyscy praktykujący muzułmanie, których znam mają zabawki dla dzieci. Wszyscy szukamy prostej drogi islamu.
ODPOWIEDŹ: Chwała Allahowi.
Zabawki zrobione z wełny nie są uznawane za obrazy, ponieważ nie mają głowy oprócz kawałka wełny i nie mają rysów twarzy jak oczy, nos, buzia lub uszy. Jeśli obraz, figurka nie ma głowy lub innych rysów twarzy, wyłączona jest z zakazu dotyczącego obrazów. Nawet jeśli przyjmiemy, że jest to obraz, nie oznacza to, że wszystkie obrazy są dozwolone. Jest to raczej zwolnienie z zakazu z powodu legalnego celu szariatu, którym jest uczenie dziewczynek, jak dbać o dzieci (niemowlęta) i rozwijać w ich sercach uczucia macierzyńskie, w celu przygotowania ich na przyszłość.
Większość uczonych zwolniła z zakazu robienia obrazów i figur - robienie zabawek dziewczęcych. Jest to pogląd szkoły malikickiej, szafiickiej i hanbalickiej. Al-Qadi i Ijad przekazali, że większość uczonych stwierdziła, iż jest to dozwolone i to samo powiedział al-Nawawi w jego komentarzu do Sahih Muslima. Powiedział: „Zwolnione od zakazu robienia obrazów, które maja cień, są rzeczy, których używa się jako zabawki dla dziewcząt, ze względu na rozporządzenie jakie przekazano w tej kwestii. Oznacza to, że jest to dozwolone, zarówno w odniesieniu do zabawek o kształtach ludzkich, jak i zwierzęcych, trójwymiarowych lub innych, przedstawiających zwierzęta czy nie, takie jak koń ze skrzydłami...”
Większość uczonych cytuje jako dowód tego wyjątku hadis Aiszy (oby Allah był z niej zadowolony), w którym powiedziała: „Bawiłam się lalkami w domu Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim). Miałam przyjaciółki, które się ze mną bawiły. Kiedy Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) wchodził do domu, chowały się. Wtedy wołał je, by się do mnie przyłączyły i bawiły się ze mną.”
Według innego przekazu powiedziała, że: „Wysłannik Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) wrócił z bitwy pod Tabuk lub Chajbar, a w jej sypialni wisiała kurtyna. Zawiał wiatr i podniósł kurtynę ukazując lalki, którymi bawiła się Aisza. Zapytał: „Co to jest Aiszo?” Ona odrzekła: „Moje córki.” Pośród nich zobaczyli klacz ze skórzanymi skrzydłami. Powiedział: „A czym jest to, co widzę miedzy nimi?” Odrzekła: „Klacz.” On zapytał: „A co ona ma?” Ona odpowiedziała: „Skrzydła.” Zapytał: „Klacz ze skrzydłami?” Powiedziała: „Czy nie słyszałeś, że Salomon miał konia ze skrzydłami?” Wysłannik Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) uśmiechnął się tak szeroko, że mogłam dostrzec jego zęby.”
Uczeni szkoły malikickiej, szafiickiej i hanbalickiej zinterpretowali to jako zezwolenie na robienie zabawek ze względu na konieczność uczenia dziewczynek, jak dbać o dzieci. Interpretacja ta jest oczywista, jeśli zabawka ma ludzki kształt, lecz nie jest jasna w przypadku, gdy zabawka ma kształt konia ze skrzydłami. Stąd al-Halimi użył tego przekazu i innych dla poparcia jego poglądu. Powiedział: „Płyną z tego dwie korzyści w przypadku dziewczynek, jedna bezpośrednia i druga, która przychodzi później. Bezpośrednia korzyść jest taka, że się bawią, co jest jednym z najbardziej skutecznych środków rozwoju dzieci. Jeśli dobrze dba się o dziecko i czuje się ono szczęśliwe i zadowolone, jego rozwój będzie mocniejszy i lepszy. A to dlatego, że zabawa pobudza umysł, który z kolei pobudza duszę, a to ma wpływ na ciało i daje siłę psychiczną. Korzyść, jaką widzi się później to, to że poprzez zabawę dziewczynki uczą się jak obchodzić się z dziećmi, jak je kochać oraz odczuwać wobec nich litość i staje się to ich drugą naturą tak, że kiedy dorastają i widzą rzeczy, którymi się bawiły, odkrywają, że litość, w jaką się bawiły jest czymś rzeczywiście bardzo potrzebnym. Ibn Hadżar zacytował w ‘al-Fath’ kogoś, kto myślał, że robienie zabawek jest haram i że na początku zostało dozwolone, ale potem obalone przez ogólny zakaz robienia obrazów. W odpowiedzi wskazał, że unieważnienie mogło być na opak i że zezwolenie na robienie zabawek przyszło później, ze względu na to, że w hadisie Aiszy (oby Allah był z niej zadowolony) zostało wskazane, że miało to miejsce w późniejszym czasie, ponieważ mówi, że stało się to kiedy Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) powrócił z Tabuk. Więc znaczeniem tutaj jest, że zdarzyło się to później.” [al-Małsua al-Fiqhijja – Maddat al-Tasłir]
Szeich Muhammed Salih al-Munadżdżid
przekład Umm Sultan
HADISY NA TEMAT ZABAWEK I TWORZENIA OBRAZU STWORZENIA ALLAHA.
Rubajji córka Muałłiza Afra powiedziała, że Wysłannik Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) wysłał (umyślnego) rankiem w dniu aszura do wioski Ansarów niedaleko od Medyny (z tą wiadomością): Ten kto wstanie tego ranka poszcząc (nic nie jedząc), powinien dokończyć swój post, a ten kto zjadł rano swoje śniadanie, powinien resztę dnia pościć. Towarzysze powiedzieli: odtąd praktykowaliśmy post (w dniu Aszura) i, dzięki Boskiej woli, nasze dzieci pościły z nami. Szliśmy do meczetu i robiliśmy zabawki z wełny i jeśli którekolwiek z nich poczuło głód i płakało za jedzeniem, dawaliśmy im zabawki, dopóki nie nadszedł czas przerwania postu. [Sahih Muslim]
Aisza relacjonuje: Wypchałam dla Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim). poduszkę udekorowaną obrazkami (zwierząt), która wygadała jak Namruqa (poduszeczka). [Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim)] przyszedł i stanął pomiędzy ludźmi z widocznym na jego twarzy poruszeniem. Powiedziałam: „O Proroku Allaha! Co jest nie tak?” On powiedział: „Co to za poduszka?” Powiedziałam „Przygotowałam tą poduszkę dla ciebie, tak byś mógł na niej spocząć/oprzeć się.” On powiedział: „Czy nie wiesz, że anioły nie wchodzą do domu, w którym są obrazki, a ktokolwiek czyni obrazki będzie ukarany w Dniu Zmartwychwstania i będzie musiał ożywić (zostanie poproszony o to, by ożywić) to co stworzył.” [Sahih Buchari]
Aisza, żona Proroka powiedziała: „Bawiłam się lalkami w domu Posłańca Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim). i moje przyjaciółki przychodziły bawić się ze mną. Chowały się, gdy widziały, że Posłaniec Allaha podchodził, ale on był szczęśliwy widząc mnie z nimi, wiec bawiłyśmy się razem.” [al-Buchari i Muslim]
Aisza przekazała: „Pewnego dnia Posłaniec Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) zapytał mnie: „Co to jest?” „Moje lalki” - odpowiedziałam. „Co stoi w środku?” - zapytał. „Koń” - odpowiedziałam. Prorok zapytał: „A czym są te rzeczy na nim?” „To skrzydła” - odpowiedziałam. „Koń ze skrzydłami?” – „Nie słyszałeś, że Salomon syn Dawida miał konie ze skrzydłami?” Wtedy Prorok roześmiał się od serca, tak że mogłam zobaczyć jego zęby.” [Abu Dałud]
Aisza powiedziała: „Bawiłam się lalkami w domu Proroka (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim). Miałam przyjaciółki, które się ze mną bawiły. Kiedy Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) wchodził do domu, chowały się. Pozwalał im bawić się ze mną.” [al-Buchari i Muslim]
Przekład: Safija, Asia Allam