Badania naukowe

Poniżej przedstawiam listę ponad 50 badań naukowych dokumentujących korzyści zdrowotne wynikające z ograniczenia węglowodanów w diecie – zarówno w zakresie utraty masy ciała, poprawy gospodarki cukrowej, jak i redukcji objawów zespołu metabolicznego.

Choć dieta niskowęglowodanowa (low carb, LCHF, ketogeniczna) zyskuje na popularności i znajduje potwierdzenie w licznych badaniach klinicznych, warto zauważyć, że część nowszych publikacji łączy wysokie spożycie tłuszczów nasyconych z podwyższonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Dlatego dla osób z chorobami układu krążenia lub wysokim ryzykiem sercowym rekomenduje się wersję diety low carb o profilu śródziemnomorskim – bogatą w oliwę z oliwek, ryby, warzywa i orzechy, a ubogą w przetworzone mięso i tłuszcze nasycone. Ten model zapewnia korzyści metaboliczne i obniżone ryzyko sercowe, potwierdzone rzetelnymi badaniami RCT. 

📌 Zastrzeżenie:

Informacje zawarte na tej stronie internetowej mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady medycznej, dietetycznej ani terapeutycznej. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie lub stylu życia należy skonsultować się z lekarzem lub wykwalifikowanym specjalistą poprzez konsultację medyczną. 

1. Aude YW, et al. (2004) – The National Cholesterol Education Program Diet vs a Diet Lower in Carbohydrates and Higher in Protein and Monounsaturated Fat
PubMed: 15505128
👉 Badanie wykazało, że dieta z mniejszą ilością węglowodanów i większą ilością białka oraz tłuszczów jednonienasyconych skuteczniej poprawia profil lipidowy niż tradycyjna dieta niskotłuszczowa.

2. Bazzano LA, et al. (2014) – Effects of Low-Carbohydrate and Low-Fat Diets: A Randomized Trial
PubMed: 25178568
👉 Osoby na diecie niskowęglowodanowej straciły więcej kilogramów i poprawiły poziomy cholesterolu HDL, co sugeruje lepsze efekty niż dieta niskotłuszczowa.

3. Bischoff-Ferrari HA, et al. (2005) – Fracture prevention with vitamin D supplementation: a meta-analysis
PubMed: 15886381
👉 Witamina D odgrywa kluczową rolę w zdrowiu kości – istotne przy dietach ubogich w produkty mleczne.

4. Björntorp P. (2001) – Do stress reactions cause abdominal obesity and comorbidities?
PubMed: 12119665
👉 Stres może prowadzić do otyłości brzusznej i chorób metabolicznych – warto o tym pamiętać, ponieważ dieta niskowęglowodanowa może redukować poziom kortyzolu i łagodzić reakcje stresowe.

5. Brehm BJ, et al. (2003) – A randomized trial comparing a very low carbohydrate diet and a calorie-restricted low fat diet on body weight and cardiovascular risk factors in healthy women
PubMed: 12679447
👉 Kobiety stosujące dietę bardzo niskowęglowodanową straciły więcej kilogramów i miały lepszy profil lipidowy w porównaniu do kobiet na diecie niskotłuszczowej.

6. Brinkworth GD, et al. (2009) – Long-term effects of a very-low-carbohydrate weight loss diet compared with an isocaloric low-fat diet after 12 mo
PubMed: 19491385
👉 Po roku stosowania diety niskowęglowodanowej uczestnicy mieli wyższy poziom HDL i niższe trójglicerydy niż osoby na diecie niskotłuszczowej.

7. Broe KE, et al. (2007) – A higher dose of vitamin D reduces the risk of falls in nursing home residents: a randomized, multiple-dose study
PubMed: 17302652
👉 Suplementacja wyższą dawką witaminy D znacząco zmniejszyła ryzyko upadków u osób starszych – ważne przy ograniczonym spożyciu mleka w diecie niskowęglowodanowej.

8. Daly ME, et al. (2006) – Short-term effects of severe dietary carbohydrate-restriction advice in Type 2 diabetes – a randomized controlled trial
PubMed: 16409572
👉 U osób z cukrzycą typu 2 już po kilku tygodniach stosowania diety niskowęglowodanowej nastąpiła znaczna poprawa kontroli glikemii i redukcja zapotrzebowania na leki.

9. Dyson PA, et al. (2007) – A low-carbohydrate diet is more effective in reducing body weight than healthy eating in both diabetic and non-diabetic subjects
PubMed: 18028436
👉 Zarówno osoby z cukrzycą, jak i bez niej, szybciej i skuteczniej chudły na diecie niskowęglowodanowej niż stosując ogólne zalecenia zdrowego odżywiania.

10. Foster GD, et al. (2003) – A randomized trial of a low-carbohydrate diet for obesity
PubMed: 12761365
👉 Jedno z pierwszych dużych badań potwierdzających, że dieta niskowęglowodanowa skutecznie redukuje wagę i poprawia parametry metaboliczne.

11. Gardner CD, et al. (2007) – Comparison of the Atkins, Zone, Ornish, and LEARN diets for change in weight and related risk factors among overweight premenopausal women: the A TO Z Weight Loss Study
PubMed: 17341711
👉 W badaniu A TO Z dieta Atkinsa (LCHF) dała najlepsze efekty odchudzające spośród porównywanych planów żywieniowych.

12. Guldbrand H, et al. (2012) – In type 2 diabetes, randomization to advice to follow a low-carbohydrate diet transiently improves glycaemic control
PubMed: 22562179
👉 U pacjentów z cukrzycą typu 2 dieta niskowęglowodanowa szybciej poprawiła glikemię niż dieta niskotłuszczowa.

13. Halyburton AK, et al. (2007) – Low- and high-carbohydrate weight-loss diets have similar effects on mood but not cognitive performance
PubMed: 17684216
👉 Obie diety – niskowęglowodanowa i wysokowęglowodanowa – wpływały podobnie na nastrój, ale różniły się wpływem na pamięć roboczą.

14. Hernandez TL, et al. (2010) – Lack of suppression of circulating free fatty acids and hypercholesterolemia during weight loss on a high-fat, low-carbohydrate diet
PubMed: 20053880
👉 Nie wszystkie efekty diety wysokotłuszczowej są korzystne – podczas odchudzania warto monitorować cholesterol całkowity.

15. Hession M, et al. (2008) – Systematic review of randomized controlled trials of low-carbohydrate vs. low-fat/low-calorie diets
PubMed: 18700811
👉 Metaanaliza pokazuje, że diety niskowęglowodanowe prowadzą do większej utraty masy ciała i poprawy poziomu trójglicerydów niż diety niskotłuszczowe.

16. Hooper L, et al. (2011) – Reduced or modified dietary fat for preventing cardiovascular disease
PubMed: 21735388
👉 Redukcja tłuszczów w diecie miała ograniczony wpływ na zapobieganie chorobom serca – wskazówka, że nie tłuszcz jest głównym winowajcą.

17. Keogh JB, et al. (2008) – Effects of weight loss from a very-low-carbohydrate diet on endothelial function
PubMed: 18326605
👉 Dieta niskowęglowodanowa poprawiła funkcję śródbłonka i parametry układu krążenia u osób z otyłością brzuszną.

18. Kratz M, et al. (2013) – The relationship between high-fat dairy consumption and obesity, cardiovascular, and metabolic disease
PubMed: 22852052
👉 Produkty mleczne o wysokiej zawartości tłuszczu nie są związane z otyłością ani chorobami serca – obala mit szkodliwości tłuszczów nasyconych z nabiału.

19. Krebs NF, et al. (2010) – Efficacy and Safety of a High Protein, Low Carbohydrate Diet for Weight Loss in Severely Obese Adolescents
PubMed: 20304585
👉 Dieta niskowęglowodanowa może być bezpieczna i skuteczna nawet u bardzo otyłych nastolatków – pod kontrolą specjalisty.

20. Lappe JM, et al. (2007) – Vitamin D and calcium supplementation reduces cancer risk: results of a randomized trial
PubMed: 17556697
👉 Suplementacja witaminy D i wapnia może zmniejszyć ryzyko nowotworów – ważna wskazówka dla osób ograniczających produkty mleczne.

21. McClernon FJ, et al. (2007) – The effects of a low-carbohydrate ketogenic diet and a low-fat diet on mood, hunger, and other self-reported symptoms
PubMed: 17228046
👉 Dieta ketogeniczna poprawiała nastrój i obniżała głód bardziej niż dieta niskotłuszczowa – ważne dla osób walczących z podjadaniem.

22. Meckling KA, et al. (2004) – Comparison of a low-fat diet to a low-carbohydrate diet on weight loss and risk factors
PubMed: 15181052
👉 LCHF korzystnie wpływa na skład ciała i ryzyko cukrzycy, szczególnie w realnych warunkach życia.

23. Mente A, et al. (2009) – A systematic review of the evidence supporting a causal link between dietary factors and coronary heart disease
PubMed: 19364995
👉 Przegląd pokazuje, że niektóre czynniki dietetyczne mają silniejszy wpływ na serce niż ilość tłuszczu czy kalorii.

24. Nichols-Richardson SM, et al. (2005) – Perceived Hunger Is Lower and Weight Loss Is Greater in Overweight Premenopausal Women on a Low-Carbohydrate/High-Protein Diet
PubMed: 16183302
👉 Kobiety na diecie LCHF czuły mniejszy głód i osiągały lepsze efekty odchudzające niż na diecie wysokowęglowodanowej.

25. Partsalaki I, et al. (2012) – Metabolic impact of a ketogenic diet compared to a hypocaloric diet in obese children and adolescents
PubMed: 23152169
👉 Dieta ketogeniczna wykazała lepszy wpływ na metabolizm u dzieci z otyłością niż dieta niskokaloryczna.

26. Samaha FF, et al. (2003) – A Low-Carbohydrate as Compared with a Low-Fat Diet in Severe Obesity
PubMed: 12761365
👉 U pacjentów z dużą otyłością dieta LCHF była skuteczniejsza w redukcji masy ciała i poprawie insulinooporności niż niskotłuszczowa.

27. Santos F, et al. (2012) – Systematic review and meta-analysis of clinical trials of the effects of low carbohydrate diets on cardiovascular risk factors
PubMed: 22709399
👉 Metaanaliza potwierdza korzystny wpływ LCHF na wiele czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.

28. Shai I, et al. (2008) – Weight loss with a low-carbohydrate, mediterranean, or low-fat diet
PubMed: 18635428
👉 W dużym badaniu klinicznym dieta niskowęglowodanowa była skuteczniejsza w redukcji masy ciała niż niskotłuszczowa i śródziemnomorska.

29. Siri-Tarino PW, et al. (2010) – Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease
PubMed: 20071648
👉 Nie ma silnych dowodów na związek między spożyciem tłuszczów nasyconych a chorobami serca – warto to wiedzieć stosując LCHF.

30. Soenen S, et al. (2012) – Relatively high-protein or “low-carb” energy-restricted diets for body weight loss and maintenance
PubMed: 22504088
👉 Diety wysokobiałkowe i niskowęglowodanowe lepiej wspierają utratę wagi i jej utrzymanie niż klasyczne podejście niskotłuszczowe.

31. Sondike SB, et al. (2003) – Effects of a low-carbohydrate diet on weight loss and cardiovascular risk factor in overweight adolescents
PubMed: 12639651
👉 U nastolatków z nadwagą dieta niskowęglowodanowa doprowadziła do istotnej redukcji masy ciała i poprawy profilu lipidowego – bez negatywnego wpływu na zdrowie.

32. Summer SS, et al. (2011) – Adiponectin Changes in Relation to the Macronutrient Composition of a Weight-Loss Diet
PubMed: 21475138
👉 Dieta LCHF może korzystnie wpływać na poziom adiponektyny – hormonu ważnego w metabolizmie tłuszczu i cukru.

33. Tay J, et al. (2008) – Metabolic effects of weight loss on a very-low-carbohydrate diet compared with an isocaloric high-carbohydrate diet
PubMed: 18191778
👉 Dieta bardzo niskowęglowodanowa wywołała większą poprawę insulinooporności i ciśnienia tętniczego niż dieta wysokowęglowodanowa przy tej samej liczbie kalorii.

34. Trivedi DP, et al. (2003) – Effect of four monthly oral vitamin D3 (cholecalciferol) supplementation on fractures and mortality in men and women
PubMed: 12609940
👉 Suplementacja witaminą D zmniejszyła ryzyko złamań i śmiertelności – kluczowa informacja dla osób ograniczających nabiał.

35. Urashima M, et al. (2010) – Randomized trial of vitamin D supplementation to prevent seasonal influenza A in schoolchildren
PubMed: 20219962
👉 Witamina D zmniejszyła ryzyko grypy sezonowej u dzieci – warto rozważyć suplementację przy diecie ubogiej w produkty mleczne.

36. Volek JS, et al. (2004) – Comparison of energy-restricted very low-carbohydrate and low-fat diets on weight loss and body composition in overweight men and women
PubMed: 15337339
👉 Dieta niskowęglowodanowa prowadziła do większej redukcji tkanki tłuszczowej i zachowania masy mięśniowej niż dieta niskotłuszczowa.

37. Volek JS, et al. (2009) – Carbohydrate restriction has a more favorable impact on the metabolic syndrome than a low fat diet
PubMed: 19269385
👉 Dieta LCHF skuteczniej niż low-fat poprawiała wszystkie elementy zespołu metabolicznego (ciśnienie, HDL, trójglicerydy, glikemia, otyłość brzuszna).

38. Volek JS, et al. (2004) – Comparison of energy-restricted very low-carbohydrate and low-fat diets on weight loss and body composition in overweight men and women
PubMed: 15337339
👉 (Powtórzenie badania nr 36) Warto podkreślić – LCHF skuteczniej redukuje tłuszcz trzewny niż tradycyjne diety niskotłuszczowe.

39. Westman EC, et al. (2007) – Low-carbohydrate nutrition and metabolism
PubMed: 17616760
👉 Przegląd badań pokazuje, że dieta niskowęglowodanowa wpływa korzystnie na metabolizm, insulinooporność, cukrzycę typu 2 i lipidogram.

40. Westman EC, et al. (2008) – The effect of a low-carbohydrate, ketogenic diet versus a low-glycemic index diet on glycemic control in type 2 diabetes mellitus
PubMed: 19099589
👉 W cukrzycy typu 2 dieta ketogeniczna poprawiła poziomy cukru i pozwoliła na redukcję leków skuteczniej niż dieta o niskim indeksie glikemicznym.

41. Yancy WS Jr, et al. (2004) – A low-carbohydrate, ketogenic diet versus a low-fat diet to treat obesity and hyperlipidemia: a randomized, controlled trial
PubMed: 15148063
👉 Osoby stosujące LCHF szybciej traciły na wadze i miały lepszy profil lipidowy niż osoby na diecie niskotłuszczowej.

42. Wong JM, et al. (2006) – Colonic Health: Fermentation and Short Chain Fatty Acids
PubMed: 16633129
👉 Błonnik fermentowalny i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są istotne dla zdrowia jelit – nawet na LCHF warto dbać o ich źródła (np. kiszonki, warzywa kapustne).

43. Vanhoutvin SA, et al. (2009) – Butyrate-Induced Transcriptional Changes in Human Colonic Mucosa
PubMed: 19707571
👉 Maślan (butyrate), powstający z fermentacji błonnika, wspiera zdrowie jelit – warto uwzględniać go również na diecie LCHF.

44. Flight V. (2012) – Evidence does not support saturated fats being harmful for cardiovascular health
PubMed: 22620294
👉 Tłuszcze nasycone nie są jednoznacznie szkodliwe – potwierdzenie bezpieczeństwa LCHF z dużą ilością naturalnych tłuszczów.

45. Ravnskov U. (1998) – The questionable role of saturated and polyunsaturated fatty acids in cardiovascular disease
PubMed: 9640642
👉 Krytyczne spojrzenie na teorię „złego tłuszczu” – brak dowodów na szkodliwość tłuszczów nasyconych w kontekście chorób serca.

46. Patty W Siri-Tarino, et al. (2010) – Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease
PubMed: 20071648
👉 Metaanaliza wielu badań nie wykazała związku między spożyciem tłuszczów nasyconych a chorobami serca – silny argument za bezpieczeństwem tłustych produktów w diecie LCHF.

47. Petousis-Harris H. (2011) – Commentary on dietary fat and health
PubMed: 22152628
👉 Publikacja podkreśla, że obawy związane z tłuszczami w diecie były przesadzone – warto ponownie ocenić ich rolę, szczególnie w dietach niskowęglowodanowych.

48. Hooper L, et al. (2020) – Reduction in saturated fat intake for cardiovascular disease (Cochrane Review)
PubMed: 32633966
👉 Metaanaliza 15 randomizowanych badań z udziałem ~59 000 osób wykazała, że ograniczenie tłuszczów nasyconych i zastąpienie ich tłuszczami nienasyconymi zmniejsza ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych o 21 %. Efekt był wyraźny zwłaszcza w prewencji pierwotnej.

49. Estruch R, et al. (2013) – Primary Prevention of Cardiovascular Disease with a Mediterranean Diet (PREDIMED Trial)
PubMed: 23432189
👉 Dieta śródziemnomorska wzbogacona o oliwę z oliwek lub orzechy zmniejszyła ryzyko udaru mózgu, zawału serca i zgonu z przyczyn sercowych o około 30 % u osób z grupy ryzyka.

50. Delgado-Lista J, et al. (2022) – Mediterranean Diet and Cardiovascular Disease Prevention: CORDIOPREV Study
PubMed: 35360286
👉 W porównaniu z dietą niskotłuszczową, śródziemnomorska dieta LCHF prowadziła do lepszych wyników metabolicznych oraz mniejszej liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych wśród osób po zawale.

Więcej szczegółów na blogu: https://instytutzdrowegozywienia.blogspot.com/2025/05/10-najmocniejszych-badan-ktore.html