De pil

Relatieve C.I.:

hypertensie met syst BD van 140-159 mmHg of diast BD van 91-99 mmHg
goed gecontroleerde hypertensie zoals hoger en waar regelmatige follow-up mogelijk is
stoornissen in de lipidenstofwisseling
diabetes mellitus
systemische lupus erythematosus
sickle cell disease;

Absolute C.I.:

Andere:
- Hormoonafhankelijke tumoren zoals een borstcarcinoom en oestrogeen gevoelig carcinoom
- Gebruik van enzyminducerende medicatie: anticonvulsiva, rifampine en griseofulvine: klik hier
- Migraine met aura en boven de 35 jaar migraine zonder aura: vergroten de kans op CVA
- Hypertensie met bloeddruk van > 160 mmHg of diastolische bloeddruk van > 100 mmHg
Trombotisch:
- Veneuze trombose (ook familiaal navragen)
- Arteriële trombo-embolische aandoeningen en andere hartziekten zoals congestief hartfalen (ook familiaal navragen)
- Majeure chirurgie met langdurige immobilisatie
Lever:
- Ernstige leveraandoeningen (cholestatische geelzucht tijdens de zwangerschap)
- Infectieuze hepatitis, levercirrose, leveradenoom, levercarcinoom
Zwangerschap en postpartum:
- Zwangerschap
- < 3 weken postpartum
- < 6 weken postpartum bij borstvoeding

Geen C.I.:

Adequaat behandelde hypertensie of hypercholesterolemie en DM
Jeugdige leeftijd
Geringe groei
Epilepsie: wel CAVE anti-epileptica
Schildklierproblemen
Prolactinoom
PCO (liefst 3de generatie gezien hirsutisme)

Voorlichting:

Belang nadrukken van dagelijkse inname
Voorbijgaande aard van bijwerkingen benadrukken
Misvattingen ontkrachten zoals bijvoorbeeld gewichtstoename
Patiënte duidelijke instructies geven
Informeren dat arts bereikbaar is bij gemiste pil
Patiënte kan rechtstreeks naar apotheker voor noodpil
Tips geven: bv. inname combineren met tandenpoetsen
Bijsluiter goed lezen
Informeren over correct handelen bij gemiste pil
GEEN bescherming tegen SOA's !!

Keuze van de pil

< 35 jaar:

Combinatiepil met < 35µg EE en 2de generatieprogestageen (levonorgestrel, norgestimaat):
- bv. Microgynon 30, Cilest, Neogynon, Neo-stediril, Stediril-30
Indien reeds op 3de generatiepil (gestodeen, desogestrel) --> verderzetten:
- bv. Femodene, Harmonet, Marvelon, Meliane, Mercilon, Minulet
- 3de generatie: risico op veneuze trombo-embolieën 2x zo hoog dan bij 2de generatiepillen
Rookstop is essentieel, maar roken is geen reden om niet te starten met de pil.

> 35jaar

A. NIET ROKERS:

Combinatiepil met < 35µg EE, 2de generatie
Indien reeds op 3de generatie -> verderzetten

B. ROKERS ZONDER BIJKOMEND RISICO:

< 15 sigaretten per dag: combinatiepil kan, maar heeft risico's
> 15 sigaretten per dag: geen pil!!!, maar POP's, IUD, inplant, sterilisatie

C. ROKERS MET BIJKOMEND RISICO (hypertensie, diabetes, gestoorde lipiden):

Geen pil!!!, maar POP's, IUD, inplant, sterilisatie

Nevenwerkingen

Hoofdpijn neemt af bij langer gebruik: Indien telkens in pilvrije week: R/Aacifemine 2-4mg per dag gedurende pilvrije week
Nausea , vermindert door pil met voedsel of na de maaltijd in te nemen.
Verminderd libido is niet bewezen.

Pil en kanker:

Inductie goedaardige levertumoren (RR > 2 in sommige studies)
Inhibitie endometriumcarcinoom (RR 0.5) tot 10 jaar na pilstop
Inhibitie ovariumcarcinoom (RR 0.5) tot 10 jaar na pilstop
Inductie cervixcarcinoom (RR 1.3 tot 1.8)
Borstcarcinoom controversieel

De pil is alleen verkrijgbaar bij de apotheek, op doktersvoorschrift.

Hoe werkt de pil?

De pil bevat 2 kunstmatige hormonen: oestrogeen en progestageen. Die hormonen zorgen ervoor dat:

Er geen eisprong meer plaatsvindt.
Zaadcellen niet meer door het slijm van de baarmoederhals geraken.
Een bevruchte eicel zich niet in de slijmvliesbekleding van de baarmoeder kan nestelen.

Welke soorten pillen zijn er?

Soorten pillen: éénfasepillen of meerfasenpillen
De meeste pillen zijn éénfasepillen, dat wil zeggen dat iedere pil dezelfde hoeveelheid hormonen bevat.
Daarnaast bestaan er twee- en driefasenpillen waarbij de hoeveelheid hormonen wisselt per week. De pillen in week 1, 2 en/of 3 bevatten telkens een andere hoeveelheid hormonen.
Eénfasepillen en meerfasenpillen zijn even betrouwbaar.

4 generaties pillen

De pil wordt ook ingedeeld in generaties, naargelang het soort progestageen dat de pil bevat:

Eerste generatie pillen zijn pillen met noresthisteron.
De tweede generatie bevatten levonorgestrel.
De derde generatie pillen bevatten desogestrel, gestodeen en norgestimaat.
Recenter zijn er ook vele pillen met drosperinone: soms worden die aangeduid als vierde generatie.

Tegenwoordig schrijven dokters eerste generatie pillen en hoog-gedoseerde tweede generatie pillen niet meer voor, tenzij in heel uitzonderlijke gevallen.

Hoe gebruik ik de pil?

De pil neem je dagelijks in op hetzelfde tijdstip. Je neemt elke dag 1 pil, tot de strip op is. De meeste strips bevatten 21 of 22 pillen. Andere bevatten er 28.
Strips met 21 of 22 pillen:
- Als je strip 21 of 22 pillen bevat, stop je wanneer de strip op is. Je neemt dan één week geen pil in, vandaar de term 'stopweek'. Dit bekent dat je 21 of 22 dagen hormonen neemt en dan maximum 6 of 7 dagen stopt. In die dagen neem je geen hormonen in. En daardoor krijg je een bloeding. Na precies 6 of 7 dagen eindigt de stopweek en start je opnieuw met een nieuwe strip, ook als je dan nog bloedt.
- Je kan ook de stopweek overslaan en onmiddellijk met een nieuwe strip starten, bijvoorbeeld wanneer je op reis gaat. Je zal dan geen bloeding krijgen.
- Als je de pil doorneemt, las je best elke drie maanden een stopweek van maximum 7 dagen in. Als je de pil langer dan 3 maanden wil doornemen, overleg dit dan eerst met je arts: niet elke pil is hiervoor immers geschikt. Je last ook best een stopweek in van maximum 7 dagen als je een doorbraakbloeding krijgt.
Strips met 28 pillen:
- Als je een strip hebt met 28 pillen hebt, dan heb je geen stopweek. Deze pillen bevatten een deel actieve pillen aangevuld met een aantal placebo pillen. Er is een langere periode waarbij je hormonen inneemt maar ze zijn lager gedoseerd. Daarna neem je een aantal placebo pillen. Hierdoor heb je geen stopperiode meer.
- De kans op het vergeten van een nieuwe strip is ook veel lager. Je gaat na een strip onmiddellijk door met een nieuwe strip.

Dagelijks gebruik

Je moet de pil elke dag innemen, ook als je geen seks hebt. Alleen een pil innemen op de dagen dat je seks hebt, is absoluut niet betrouwbaar.

Starten met de pil

Als je voor het eerst met de pil start, neem je de pil op de eerste dag van je menstruatie. Je bent dan onmiddellijk beschermd tegen zwangerschap.
Je kan ook op een ander moment starten. Maar gebruik dan de eerste 7 dagen naast je pil ook een condoom als je seks hebt. Pas nadat je 7 dagen de pil correct hebt ingenomen, ben je beschermd tegen zwangerschap.

Betrouwbaarheid:

Als je ze correct gebruikt, maakt de pil het dus zo goed als onmogelijk om zwanger te worden.
In de praktijk blijkt dat ongeveer 9 op 100 vrouwen per jaar zwanger worden terwijl ze de pil gebruiken.
De pil is niet of minder betrouwbaar als je ze vergeet of te laat inneemt, en in combinatie met sommige geneesmiddelen.
Heb je moeten overgeven binnen de 2 uur na het innemen van je pil? Neem dan een nieuwe pil uit een reservestrip.
Sint-Janskruid en sommige geneesmiddelen kunnen de werking van de pil verminderen. Herinner je dokter eraan dat je de pil gebruikt zodat hij of zij daar rekening mee kan houden bij het voorschrijven van geneesmiddelen.
Antibiotica hebben geen effect op de werking van de pil, met uitzondering van enkele specifieke producten die gebruikt worden bij de behandeling van tuberculose.
Ben je 1 of meerdere pillen vergeten? Lees wat je moet doen als je de pil vergeten bent.

Prijs:

Er bestaan veel soorten anticonceptiepillen en ze verschillen sterk in prijs.
Voor sommige merken is er een (gedeeltelijke of volledige) terugbetaling door de ziekteverzekering.
Daarnaast krijg je bij sommige ziekenfondsen een extra tegemoetkoming als je anticonceptie koopt.
Het gaat vaak om een jaarlijkse tegemoetkoming. Je moet dan aan de apotheek een BVAC-attest vragen en indienen bij je ziekenfonds.
Ben je jonger dan 21? Dan krijg je in België een korting van € 3 per maand op de meeste anticonceptie. Je krijgt die korting als je voorbehoedsmiddelen koopt in de apotheek. Sommige pilmerken zijn dan zelfs gratis.
Van sommige pillen is er ook een generieke of generische variant beschikbaar. Die hebben dezelfde samenstelling als de bekende merken maar zijn goedkoper.
De meeste merken hebben verpakkingen voor 3, 9 of 13 menstruatiecyclussen.
De jaarverpakkingen zijn meestal goedkoper. Als je tevreden bent met je pil en ze nog een tijd wil nemen, kan je aan je dokter een voorschrift voor een jaar vragen.Als je ze zorgvuldig en correct gebruikt, is de pil een betrouwbaarnanticonceptiemiddel.

Voordelen:

Je krijgt door de pil een heel regelmatige cyclus.
Jekan ook zelf je cyclus regelen (menstruatie overslaan of uitstellen).
Door de pil worden je bloedingen vaak minder pijnlijk. Je verliest ook minder bloed.
Als je stopt met de pil, kan je in theorie onmiddellijk daarna zwanger worden.

Nadelen:

Je moet de pil elke dag op hetzelfde tijdstip kunnen innemen. De pil is daarom minder geschikt als je een onregelmatig leven hebt of vergeetachtig bent.
Je mag de pil niet gebruiken als je borstvoeding geeft.
De pil is niet handig als je omgeving of partner niet mag weten dat je anticonceptie neemt. Want dan moet je de pilstrip verbergen.
De eerste maanden kan je last hebben van tijdelijke nevenwerkingen zoals
- misselijkheid
- hoofdpijn
- gespannen borsten
- doorbraakbloedingen of
- stemmingswisselingen.
Dat komt doordat je lichaam moet wennen aan de hormonen. De bijwerkingen verdwijnen meestal spontaan. Als dat niet zo is, vraag dan bij je huisarts om een pil met een andere samenstelling.
De pil beschermt niet tegen seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s). Gebruik dus ook een condoom als je met een nieuwe partner vrijt. Doe een soa-test bij je huisarts voor je zonder condoom vrijt.
De pil is niet geschikt als je ouder bent dan 35 en roker bent. Je hebt dan een verhoogde kans op trombose, aderverkalking en hart- en vaatziekten.
Ook voor vrouwen ouder dan 40 jaar (die niet roken) is de pil minder geschikt.
Het risico op trombose is hoger bij pillen van de derde- en vierde generatie.

Interactie OAC - Anti-epileptica

Wat mag wel?

Levonorgestrel-bevattend spiraaltje (Mirena)
Koperhoudend spiraaltje
OAC: hogere dosissen: 50 microgram EE/d + barrièremethode; hoge dosis progestageen: bijv. 2 tabletten per dag met ethynilestradiol 30/levonorgestrel 150 microgram (Noranelle 30, Microgynon 30) + barrièremethode
Verkorting pilvrije periode tot 4 dagen

Noodanticonceptie: koperspiraaltje (ipv levonorgestrel) of dubbele dosis levonorgestrel 3 mg

Wat mag niet?

Vaginale ring
Pilpleister
OAC met uitsluitend progestageen
Implanon

Google Sites

Report abuse