Fotoblog 1084

Philipsdorp, in de wijk Strijp van Eindhoven, is in 3 fasen vanaf 1910 ontworpen en gebouwd. Er was in die tijd een enorme behoefte aan woningen voor arbeiders maar ook voor beambten en vaklieden. In Eindhoven zelf was nauwelijks ruimte voor woningbouw. De arbeiderswoningen die er waren, verkeerden in zeer slechte staat en de leefomstandigheden waren zeer slecht. Eindhovense ondernemers bouwden wel, maar in kleine aantallen. Sterk groeiend Philips nam daarom zelf het initiatief om woningen te gaan bouwen en richtte een woningbouwvereniging op. 

Het idee van het fabrieksdorp omvatte een visie op de leefomstandigheden van de moderne fabrieksarbeider, zoals een gezonde woning, een moestuin en werk op korte afstand. Alle voorzieningen voor de arbeiders, zoals bedrijfswinkels, een broodfabriek, een badhuis en scholen, maar ook sportvelden en een muziekvereniging waren binnen het dorp gevestigd. Er werd een besef gekweekt van saamhorigheid en trouw aan het bedrijf waar men mocht werken. Het fabrieksdorp moest een complete leefgemeenschap vormen. 

Gerrit Jan de Jongh maakte een stedenbouwkundig plan voor het eerste gedeelte van Philipsdorp, hij ontwierp een straten- en rioleringsplan. Gerrit Jan De Jongh, voormalig genieofficier en directeur van Gemeentewerken Rotterdam, was een stedenbouwkundige van naam. Hij had leiding gegeven aan de stedenbouwkundige ontwikkeling in Rotterdam. Hij trouwde met Anna, de dochter van Anton Philips, de grote man van Philips in die tijd. De woningen zelf werden ontworpen door gemeentelijk architect Louis Kooken. Als randvoorwaarde gaf De Jongh aan Kooken mee dat de woningen in series van vier of acht naast elkaar zouden moeten komen met kleine variaties en overeenkomsten zodat ze één architectonisch geheel zouden vormen. 

In die tijd werd het blijkbaar geaccepteerd dat een externe stedenbouwkundige, die werkte in opdracht van een particulier bedrijf, randvoorwaarden oplegde aan de gemeentelijke architect. Inderdaad, Philips heeft tientallen jaren, tot ver na de Tweede Wereldoorlog, in Eindhoven kunnen functioneren als staat in de staat! De kwaliteit van het plan Philipsdorp heeft er zeker niet onder geleden. Na een grondige opknapbeurt ziet het Philipsdorp er anno nu weer schitterend uit. Een broedplaats voor nieuwe generaties Eindhovenaren. De stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit spat er nog steeds af.