Definitie: gedocumenteerde atherosclerotische hart- en vaatziekten obv kliniek of beeldvorming
Klinische hart- en vaatziekten
Myocardinfarct of acuut coronair syndroom
Coronaire revascularisatie
Andere arteriële revascularisatie
Herseninfarct of TIA
Aneurysma aortae
Perifeer vaatlijden
Hart- en vaatziekten op beeldvorming
Plaque bij coronair angiografie (CAG) (stenose >50%)
Plaque bij echo carotiden (stenose >50%)
Plaque bij CT-A (stenose >50%)
Risicoinschatting
Schat risico in met SCORE2-Diabetes indien géén ASCVD of ernstige TOD
Ernstige eindorgaanschade (TOD) staat gelijk aan een zeer hoog risico
eGFR <45 mL/min
eGR 46-59 mL/min + ACR 3-30 mg/mmol
Proteinurie: ACR >30 mg/mmol (stadium A3)
Microvasculaire schade op drie plekken: nefropathie, neuropathie en retinopathie
NHG streefwaarden
Streefwaarden bloedglucose: nuchter 4,5 tot 8 mmol/L; 2 uur postprandiaal < 9 mmol/L.
Streefwaarden HbA1c:
Patiënten <70 jaar: ≤53 mmol/mol
Patiënten >70 jaar met metformine +/- SGLT-2 remmer: ≤53 mmol/mol
Patiënten ≥70 jaar met meer medicatie dan metformine +/- metformine: 54-58 mmol/mol (bij ziekteduur <10 jaar) of 54-64 mmol/mol (bij ziekteduur ≥10 jaar)
Bij kwetsbare ouderen en mensen met een korte levensverwachting (arbitrair: <5 jaar) zijn glucosewaarden van 6-15 mmol/l en HbA1c-waarden tot 53-69 mmol/mol acceptabel.
Anamnese: leeftijd, geslacht, roken (inclusief pakjaren), voeding, psychosociale factoren, alcohol, lichamelijke activiteit
Lichamelijk onderzoek: bloeddruk, BMI, buikomtrek
Lab: totaal cholesterol, HDL-c, LDL-c, triglyceriden, non-HDL-c, Lp(a), nuchter glucose, kreatinine, albumine/kreatinine ratio in urine
Bepaal het risico bij patiënten >40 jaar indien
Risicofacoren: roken, diabetes, hypertensie, dyslipidemie, nierschade, belaste familieanamnese
Bepaalde aandoeningen: HIV, OSAS, IBD, M. Bechterew, pre-eclampsie, PCOS, COPD, jicht, reumatoïde artritis
Schat het risico
Evalueer of patiënt tot één van de grote groepen behoort: zeer hoog, hoog en laag tot matig risico (zie tabel)
Gebruik voor de overige patiënten tussen 40-80 jaar een calculator
<50 jaar: laag (<2.5%), matig verhoogd (2.5-7.5%) of hoog 10-jaars risico (>7.5%) volgens SCORE2
50-69 jaar: laag (<5%), matig verhoogd (5-10%) of hoog 10-jaars risico (>10%) volgens SCORE2
≥70 jaar: in Nederlandse richtlijn worden geen risicodrempels gegeven; in ESC richtlijn: laag (<7.5%), matig verhoogd (7.5-15%) of hoog 10-jaars risico (>15%) volgens SCORE2-OP
Re-classificeer eventueel op basis van:
Familieanamnese voor premature hart- en vaatziekten: 1e graads mannelijk familielid <55 jaar of 1e graads vrouwelijk familielied <65 jaar
Coronaire kalkscore: verricht CAC-score met name bij patiënten 50-70 jaar, indien twijfel over wel/geen preventieve behandeling. Reclassificeer naar lager risico indien CAC-score 0. Reclassificeer naar hoger risico indien CAC-score >100 of >75e percentiel. Kosten: ca. 70 euro. Straling: <1 mSv
Psychosociale factoren: sociale klasse, stress, persoonlijkheidsstoornis, angststoornis, depressie
Verhoogd Lp(a) (bv. >75 nmol/L)
Andere ondersteunende gegevens om eerder te behandelen: artritis psoriatica, COPD, jicht, reumatoïde artritis (SCORE x1.5), na kankerbehandeling
Groepen waarbij geen kwantitatieve schatting noodzakelijk is
Definitie: gedocumenteerde atherosclerotische hart- en vaatziekten obv kliniek of beeldvorming
Klinische hart- en vaatziekten
Myocardinfarct of acuut coronair syndroom
Coronaire revascularisatie
Andere arteriële revascularisatie
Herseninfarct of TIA
Aneurysma aortae
Perifeer vaatlijden
Hart- en vaatziekten op beeldvorming
Plaque bij coronair angiografie (CAG) (stenose >50%)
Plaque bij echo carotiden (stenose >50%)
Plaque bij CT-A (stenose >50%)
Gedragsverandering bereiken met motiverende gesprekstechnieken
Reductie van psychosociale stress, depressie en angststoornissen
Beweging: voorkom stilzitten, matige of zware inspanning 150 min/week verspreid over meerdere dagen; spier- en botversterkende oefeningen ≥2 week (voor ouderen)
Voeding volgens Schijf van Vijf
Gewichtsreductie: ≤70 jaar: BMI <25 kg/m2, >70 jaar: BMI <28 kg/m2
Buikomtrek: mannen <94 cm en vrouwen <80 cm
Laag risico: aanbieden van medicamenteuze behandeling doorgaans niet aangewezen.
Matig verhoogd risico: aanbieden van medicamenteuze behandeling doorgaans niet aangewezen. Overweeg om bij jonge mensen het lifetimerisico te betrekken in het gesprek.
Hoog risico: overweeg of medicamenteuze behandeling gewenst is.
Zeer hoog risico: aanbieden van medicamenteuze behandeling aanbevolen.
Vier opmerkingen bij het
Cholesterol
Streef naar een LDL-C <1.8 mmol/l bij patiënten met hart- en vaatziekten ≤70 jaar.
Streef naar een LDL-C <2.6 mmol/l bij patiënten met hart- en vaatziekten >70 jaar.
Streef naar een LDL-C <2.6 mmol/l bij een van de (of combinatie van de) volgende situaties:
een 10-jaars hart- en vaatziekte sterfterisico ≥5%;
patiënten met diabetes mellitus;
patiënten met chronische nierschade
ernstig verhoogde enkele risicofactor, in het bijzonder totaalcholesterol >8 mmol/l of bloeddruk ≥180mmHg.
Start geen statine bij kwetsbare oudere zónder HVZ
Overweeg statine bij kwetsbare oudere met (recent) cardiovasculair event
Bloeddruk
>180 mmHg: altijd starten
<180 mmHg: starten op geleide van risico op HVZ (zie stap 1)
Zeer hoog risico HVZ én boven streefwaarde: behandelen
Hoog risico HVZ én boven streefwaarde: overweeg behandelen
Laag tot gematigd risico HVZ én boven streefwaarde: eventueel behandelen
Patiënt ≤70 jaar: streef naar <140 mmHg of <130 mmHg indien medicatie goed verdragen wordt en hoog risico HVZ
Niet-kwetsbare, vitale oudere >70 jaar: streef naar <150 mmHg of <140 mmHg indien medicatie goed vedragen wordt en hoog risico HVZ
Kwetsbare oudere >70 jaar: streef naar <150 mmHg; overweeg verlagen dosering indien diastolische bloeddruk <70 mmHg ongeacht de hoogte van de systolische bloeddruk
Gewicht
Volgens richtlijn obesitas
Bij patiënten met hoog risico HVZ: streefwaarde triglyceriden <2.3 mmol/L
Niet-medicamenteuze behandeling: gewichtsreductie, dieet, beweging, alcoholreductie
Medicamenteuze behandeling: statine
Indien LDL-c on-target met statine maar nog steeds triglyceriden >2.3 mmol/L: overweeg fenofibraat, bezofibraat, gemfibrozil of icasopent ethyl (ESC guideline 4.6.4)
Very brief advice (VBA)
“Mag ik u wat vragen… rookt u (nog)?”
“Mocht u willen stoppen, dan lukt dat het beste met professionele begeleiding en evt. pleisters of andere medicatie. Zou u dit willen?”
“Ik verwijs u graag door naar…. "
Geef informatie: https://www.ikstopnu.nl/ of Stoppen met roken | Thuisarts.nl
CT hart zonder contrast. Duur: 3-5 seconden. Straling: <1 mSv (~drie X-thorax).
Score wordt berekend door oppervlakte van calcificatie te vermenigvuldigen met piek plakwaarde
Calculator: https://www.calciumscorecalculator.com/
Score
0: zeer laag risico manifeste hart- en vaatziekten
<100: laag risico manifeste hart- en vaatziekten
100-400: intermediair
>400-1000: hoog risico
Meest nuttig in groep met intermediair cardiovasculair risico, niet in laag risico of hoog risico groepen
Niet gebruiken bij patiënten <45 jaar
Review: hier