Corticosteroiden

Corticosteroiden (Farmacotherapeutisch Kompas)

Corticosteroid conversion calculator

Steroid conversion calculator (MDcalc.com)

Patiëntinformatiefolder (ReumaNederland, huidziekten.nl)

Screening voor start met hoge dosis corticosteroïden >1 week

• Hepatitis B (HbsAg, anti-HBc, anti-Hbs)

• Hepatitis C

• Strongyloides:

  • Serologie bij asymptomatische patiënt uit endemisch gebied (Midden-/Zuid-Amerika, sub-Sahara Afrika, Zuidoost Azië (incl. India en Pakistan)

  • Serologie indien kliniek van strongyloides en risico op besmetting (o.a. onverkklaarde eosinofilie, longklachten, gastrointestinale verschijnselen)

  • Bij hoge verdenking (bv aanwezigheid van eosinofilie, urticaria of woonachtig in endemische gebieden zonder riolering) en negatieve serologie, screening uitbreiden met Strongyloides PCR onderzoek op feces.

• Schistosomiasis (indien expositie)

• Latente TBC: IGRA in patiënt met hoog risico die >1mnd >15mg prednison krijgen

Profylactische interventies bij corticosteroiden

• Alendroninezuur indien prednison ≥7.5 mg gedurende >3 maanden op geleide van richtlijn GIOP (tenzij eGFR <35 mL/min)

• Vitamine D indien prednison ≥7.5 mg gedurende >3 maanden

• Calciumcarbonaat indien onvoldoende calciuminname

• PPI indien tevens NSAID/acetylsalicylzuur/SSRI

• Controleer nuchter glucose voorafgaand aan behandeling en glucose in namiddag (VA) 3 tot 7 dagen na start

• Controleer minimaal na 2 en 6 weken de bloeddruk

• Overweeg PJP-profylaxe (cotrimoxazol 480 mg 1dd, niet bij G6PD-deficiëntie) indien prednison >15-20 mg/dag gedurende >1 maand

• Vaccinaties volgens landelijke LCI richtlijn, bij voorkeur vóór start. In ieder geval griepprik, zo nodig ook pneumokokken (eerst PCV13 gevolgd door PPV23 na >2 maanden). Contra-indicatie levend-verzwakte vaccins indien dosering ≥10 mg/dag. Zie ook pagina Vaccinaties.

• Laagdrempelig fysiotherapie ter preventie spierzwakte, met name bij ouderen.

Belangrijkste bijwerkingen

Volgorde patiëntenfolder ReumaNederland: gewichtstoename, andere vetverdeling, maagklachten, hypertensiie, osteoporose, stemmingsveranderingen (somberheid, slapeloosheid, stemmingswisselingen), diabetes mellitus, oogklachten (glaucoom, cataract). Overig: infectie, (proximale) spierzwakte, hyperlipidemie, striae, acne, hirsutisme, seksuele dysfunctie, vertraagde wondgenezing, verhoogd tromboserisico, aseptische botnecrose,

Risico bijnierschorsinsufficiëntie

• Onderdrukking hypothalamus-hypofyse-bijnieras:

• Waarschijnlijk indien

  • Prednison >20 mg/dag gedurende >3 weken

  • Prednison >=5 mg per dag in de avond

• Onwaarschijnlijk indien:

  • Prednison in elke dosering gedurende <3 weken

  • Prednison <=10 mg om de dag

• Onzeker indien:

  • Prednison 10-20 mg/dag gedurende >3 weken

  • Prednison <10 mg/dag gedurende meer dan enkele weken

Methylprednisolon