Pneumonie

Websites

AMBU-65

Light's criteria (analyse pleuravocht)

Pneumonia severity index

SWAB onderste luchtwegen

Epidemiologie

Verwekkers:  

• Community-acquired: S. pneumoniae, H. influenzae, Mycoplasma pneumoniae, S. aureus, Moraxella cattharalis, Enterobacteriaceae, P. aeruginosa, Legionella spp., Chlamydophilia spp., Coxiella burnetii, schimmels (bv. Aspergillus, Pneumocystis, mucormycosis)

• Indien CAP waarvoor opname ICU noodzakelijk: S. pneumoniae, Enterobacteriaceae, Legionalla spp., S. aureus

• Hospital-acquired: vaker gram-negatieve bacteriën (Enterobacteriaceae, P. aeruginosa), S. aureus en anaeraobe keelflora

• Denk aan aspiratiepneumonie bij slik- of bewustzijnsstoornissen

Typen

• Community-acquired (of ontwikkeling maximaal 72 uur na opname in ziekenhuis)

• Hospital-acquired: minstens 72 uur in verpleeg- of ziekenhuis

Onderzoek

• Anamnese: hoesten, dyspnoe, koorts, antibiotische voorbehandeling, buitenlandbezoek (cave Legionella en resistente pneumokok), recente virale luchtweginfectie (cave S. aureus), COPD (cave Pseudomonas), immuungecompromitteerd, risicofactoren Legionella (buitenlandbezoek, falen beta-lactam antibiotica, Legionella epidemie)

• AMBU-65: ademhalingsfrequentie ≥30/min, acute verwardheid, bloeddruk systolisch ≤90 mmHg of diastolisch ≤60 mmHg, ureum >7 mmol/L), leeftijd ≥65 jaar

• Lichamelijk onderzoek: longauscultatie

• Aanvullend onderzoek: 

  • Laboratoriumonderzoek: volledig bloedbeeld met leukocytendifferentiatie, natrium, kalium, ureum, kreatinine, CRP, leverenzymen, bloedgasanalyse

  • Beeldvorming: X-thorax, evt CT-thorax (bv. bij immuungecompromitteerden) of longechografie

  • Micriobiologie bij ernstige CAP: bloedkweken, sputumweek, Legionella urine antigeen test (sensitiviteit 88-100% bij ernstige CAP, specificiteit 95-100%; detecteert alleen type 1), pneumokokken urine antigen test (sensitiviteit 65-92%, specificiteit 80-100%)

    • Op indicatie: PCR en/of serologisch onderzoek op Mycoplasma, Chlamydia, Coxiella, Legionella en respiratoire virussen

  • Pleuravocht: kweek, pH, totaal eiwit, LDH (eiwit en LDH ook in serum bepalen; zie Light's criteria)

  • Overweeg BAL bij niet opknappen of verdenking opportunistische infectie

• Complicaties: parapneumonische effusie en pleura-empyeem (zie hetacuteboekje.nl)

Aanvullende overwegingen

• Indien buitenlandbezoek: overweeg mogelijkheid penicilline resistente S. pneumoniae, verhoog dosis naar benzylpenicilline 2 miljoen EH 6dd of ceftriaxon 2000 mg 1dd

• Bij fulminante pneumonie in aansluiting op influenza: vervangen door beta-lactam antibioticum met S. aureus activiteit, overweeg oseltamivir

• Indien aspiratie: amoxicilline/clavulaanzuur iv 1200 mg 4dd

• Ongecompliceerde parapneumonische effusie: behandeling met antibiotica

• Gecompliceerde parapneumonische effusie met loketvorming, pH ≤7.2 of pus (empyeem): drainage en eventueel fibrinolytica

• Ontslagcriteria: orale intake mogelijk, geen koorts, geen zuurstof, klinisch herstel