Simón Bolívar

Bere aita, Juan Vicente Bolivar eta Ponte Andrade eta bere ama Maria de la Concepcion Palacios eta Blanco, aristokrazia karakeñaren partaide ziren eta 1773 urtean ezkondu zirenean urteen diferentzi handia zegoen bi conyugesen artean. Juan Vicentek 47 urte zituen momentu hartan eta Concepcionek ordea 15. Lau seme alaba gehiago eduki zituzten, hiru horietako Simon baino zaharragoak ziren eta neska bat gazteagoa, beraien izenak Maria, Antonia, Juana Nepomucena , Juan vicente eta Maria del Carmen( azken hau jaio eta egun gutxietara hil egin zen).

Bolivar familia, La puebla de Bolivar, Bizkaiako herri batetik etorri zen, orduan Marquinako merindadean kokatua eta koloniako hasieratik beraren kideak Venezuelan destakatutako akzio batzuk egin zituzten.

Bolivarretako lehenengoa venezuela arribatzen Simon de Bolivar izan zen bere semearekin batera, Caracasera iritsi zen, herriaren fundazioa eta hoegita hamarran urte beranduago, 1589an gutxigorabehera eta izen berdina zutenez Simon de Bolivar el Viejo eta Simon de Bolivar el Mozo bezala diferentziatzen zituzten.

Bolivar el Viejok Contador Real bezala gailendu zen, Felipe II erregearen pribilegio berezi baten ondorioz. Caracas, Coro, Trujillo, Barquisimento, Carora, El tocuyo eta Maracaiboko hirietako prokuradore generala izan zen Espainiako kortearen aurrean 1590 eta 1593 urtetan, probintziako estadoaz informatzeko Felipe erregeari eta hobekuntza batzuk eskatzeko, inpuestoen exentzioa eta bere desarroiloa errezteko pribilegioak.

Bere lorpenen artean Caracaserakoa dago oraindik Muy-en titulu nobelarekin eta hiri leialarekin batera, mantentzen duen ezkutuaren emate erreala Indiar-Batzordean kudeatzea.

Denboraz Bolivar elkartu zuten Venezuelako lehen biztaleen familiekiko ezkontzan eta mailak eta bereizketak heldu ziren halako bezala Errejidoreko, Alfereza Erreala eta bat kudeatu zuten Bolivarreko eta Cocoreteko Bizkondeko Markeseko Noble tituluak, cocoroteko eta Aroaren jaurerria emateko meategien lagapenaren kidea, bere kobre meategien ondasunagatik( hala ere titulu hauek ez ziren ematera heldu) ezaguna. Palacios familia ordea, Miranda de Ebro aldeko jatorrizkoak ziren, gaur egungo Burgos probintziakoak, Espainian. Palacio familiatik lehena Venezuelara iristen Jose Palacios de Aguirre eta Ariztia-Sojo eta Ortiz de Zarate izan ziren, jatorriz Miranda de Ebrokoa zen eta Caracasen hil zen 1703an. Gainerako ondorengo ahaideak ezkontzan beste familia aristokrata batzuekin elkartu zen eta heldu ziren alkate postuetara, errejidorearengana, prokuradorearengana...Jose Palacios jaio eta bi generazio beranduago Maria de la Concepcion Palacios de Aguirre eta Ariztia-sojo eta blanco Kanarietan establezitu zen eta bera izan zen Simonen ama.

Bolivar eta Colombia Handia

Venezuelako BIgarren Errepunlikako porrotaren ondoren, Granada Berrian zegoen komandante militar lanetan, Bolivar obligaturik ikusi zen aurreko porrotei buruz reflexionatzea, egoera internazionala eta era iraunkorraren independentzia lortzeko forman.

Bere reflexioak konklusio batera eraman zuen, espainolei guztiz garaitu behar zitzaiela errekonkista akzioak egiten ez uzteko, baina hori ez zen nahikoa izango, deskordinazioa ahaleginak eta Amerikan zeharreko eskualdeko buruzagien barreiatuta agintaldi bakarraren azpian bateratu beharko ziren eta independentzia luze baten garanti bezala errepublika handi eta indartsu bat eratu beharko zen, edozein potentzia inperialeko nahiak desafiatu ahal izateko.

Nazio handi hau sortzearen ideiak Bolivarrek objetibo politiko zabalagoa edukitzea egin zuen eta honek azkenik era diferentetan aktuatzera mugitu zion aurrekoekin konparatuz.

Kolombia proiektu politiko bezala

Dagoeneko Jamaika irlan, Bolivarrek Kolonbia errealidade bilakatu behar zuen herria osatzearen ideia adierazi zuen. Pentsatu zuen Kolnbiaren ideiak nazio bideragarri eta sineskor batean konbertitzeko, gobernu zentralizatu bat osatu behar zela pentsatu zuen, mugak babesteko beharrezko akzioak koordinatzeko eta independentziaren berme bezala Amerika Hispainiarreko herri desberdinak elkartzeko gai zena.

Baina, nola Kolonbia nazioa bezala ideai Francisco de Mirandarena izan zen bere azkzio aintzindarien bitartean, Bolivar izan zen meritua eduki zuena proiektu hau berreskuratzen Londreseko prekusoretik eta proiektua bukaeraraino ematen bere heriotzarekin batera.

Kolonbia horren askatasuna bermatzeko, Bolivarrek ezin bestekoa ikusten zuen ahalik eta azkarren Venezuelaren kontrola lortzea, espainolek ez hartzeko Venezuela lur egonkor bezala bere rekonkistarekin aurrera joateko, orduan lan hau lehentasun bezala hartu zuen.

Horrela, Irla de Margaritan desenbarkatu zuen 1816 eridladetik, bere lidergoaren ezagutza hasieratik lortzea erabakita eta hasierako exito bat lortu ondoren bertako liderrarekin, Juan Bautidta Arismendi, kontinentea liberatzeko kanpaina prestatu zuen.

1816ko uztailaren 16an Bolivarrek Ocumare de la Costan desenbarkatu zuen eta bere dekretua hiltzeraino truke aldatzen zuen aldarrikapena igorri zuen. Toki berean esan zuen espainiar europearrak ez zirela hilko baldin eta borrokatzen bazeuden. hor deklaratzen zuen bere armadak Venezuela osoa askatuko zuela. 650 soldaduekin kontatzen zuen, baina bertatik 300 inoiz ez ziren konbate batean egon. Bolivarrek lortu zuen 200 beltz sartzea, baina herritar gehienak ihes egin zuten. Orduan, Valentzia aldera joatea erabki zuen, bertatik Llanosek konbatientekin konexioa lortuko zuen helburuarekin. Moralesen azpiko indarrak Valentziara dirigitu ziren eta hortik muino batzuetara Ocumarera ematen zutela eta handik Bonairera. Brionera iritsitakoan Bolivarri aurpegiratu zion Ocumare modu hortan baztertzea eta Cumanara joatea agindu zion. Bertan, Santiago Mariño eta Manuel Piarrek berdina aurpegiratu zioten eta Korte martzial batera eraman eta bertan fusilatuko zutela esanez mehatxatu zioten. Ordundik, Ducoudra Holsteinen ustet Bolivar Piarren etxail bilakatu zen. Bolivarrek arazo gehiago aurki ez nahi zituenez Haiti aldera joatea erbaki zuen.

Denbora aurrera zihoala, Bolivarrek bere generaltoa irabazi zutenen aurka borrokatu behar izan zuen momentu hartan egiten ziren gerren ondorioz,baina azkenik, Jefaturra Suprema boliviarra onartzen amaitu zuen, ezin bestekoa baitzen espainolei irabazteko.

1817tik aurrera, botere gatazka bat garatu zen Manuel Piar, Guayanako konkista lideratu zuela et Simon Bolivarren artean. Piarrek Morales derrotatu zuen El Juncalen 1816ko amaieratik eta Angostura hartu zuen 1817ko apirilerako. Simon Bolivarrek gerrako aholku bat egin zuen 1817ko uztailaren 24erako, bere agintea onartzeko. Bolivarrek altxatze militar bat idatzi zuen Piarren aurka abuztuan. Sedeñoa aprehenderlora bidalia izan zen. Bolivar ezabatu nahi zuelako eta pardokrazia bat jarri nahizuelako akusatua, Piar fusilatua izan zen 1817ko urriaren 16an. Horrekin, Bolivar dudarik gabe agintari bezala geratu zen Venezuelako indar independentistetan.

Aginte gorena sendotzeak, Venezuela ekialdeko kontrola erraztu zuen eta Bolivarren instalaziokoa , Angosturan dagoena, berarekin ekarri zuela ahalabeharrezko eta luze enfrentamientuak Espainiar general batekin eta mekanismo batzuen organizazioa gobernuak funtziona zezan.

Ordurako, Espainiako armada nekatuta zegoen errekonkistaren kanpaina luze hortan egon ondoren Amerikatik eta generala saiatu zen tropek aurrera egin zezaten, baina baliabide eta indarren faltak zeuden aurrera egin eta sufritzen zituzten bajak kubritzeko.

1818an espainiako armadaren egoera eustezina egin zen Venezuelan eta Morillo derrigortu ikusi zen bere indar batzuk erretiratzea Granada Berriatik Bolivar edukitzen jarraitzeko. Ordurako, Estatu baten organizazioan pentsatzeko egoera politikoa eta militarra nahiko ona zen eta horrela izan zen nola instalatu zuen 1819an Supremo Congreso de la Republica Agosturan.

Bizitza politikoa