Heusden-Zolder (Vogelzang)

Heusden-Zolder, Zolder, Kasteel Vogelzang

Historiek: Vogelzang wordt voor het eerst vermeld in 1308, toen Arnold V, graaf van Loon, het goed als bruidsschat schonk ter gelegenheid van het huwelijk van zijn dochter Mathilde met Godfried van Heinsberg. Mathilde van Loon nam van toen af de naam van Vogelzang aan. In deze tekst gebruikt J. Mantelius het woord: arcem, burcht, wanneer hij het heeft over Vogelzang. In de 17de eeuw was Vogelzang inderdaad een kasteel, maar dat  zegt niets over de toestand in de 14de eeuw. Een aantal 14de-eeuwse teksten spreken alleen van een hof te Vogelzang: in 1355 laat Diederik van Heinsberg, zoon van Godfried de: curias de Vogelsanck et de Stapel, over aan Arnold van Rummen; ...prope curtim der Voghelzang (1367); Johannes de Hamalia relevavit ibidem curiam de Vogelzangen ... (1379); Dominus Engelbertus de Louviervalz alias de Marka. Idem relevavit ibidem curiam de Voghelzang ... (1390). Pas in 1422 verschijnen de woorden huis en versterking bij het leenverhef door Hendrik van Bastogne: le maison, forteresse, tonet (= toret ?), signourie appartenances et appendiches universellement de Vogelsanck. De weduwe van Hendrik van Bastogne verhief de: Mansionem de Vogelsanck cum suis curiis .... Het wordt dus zeer waarschijnlijk dat aan de primitieve torenburcht van Vogelzang een hof is voorafgegaan en dat de toren er pas omstreeks 1400 werd opgericht.
 
 
Beschrijving: de kelder (0) was alleen toegankelijk via een val (a) in het bakstenen tongewelf. De deur (b) met mijtervormige ontlasting in grijze kalksteen (c), ingeschreven in een mergelstenen rondboog (d), was voorzien
van een sponning (e) voor een ophaalbrug. De drie vensters en de schouw dateren uit de 17de eeuw. Achter de schouw zijn vage sporen van een ouder venster (f). Niveau 1 is bekroond met een druiplijst in kalksteen met keel profiel en hoekconsoles. Deze zijn in elk geval ouder dan de kleine voorburcht met hoektorentjes die voor de ingang (b) werd opgetrokken. Daarboven richtte men in 1615 nog een woontoren op.