Embedded Files
Dordrecht
Plaats in Zuid-Holland. Ook Dordracumalgemeen=in 964 gesticht [Wink, blz. 378]=In 1015 legt Dirk III, graaf van Holland een vesting aan die de grondslag vormt voor de stad [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 156]=In 1206 blijkt voor de eerste maal van inmenging van Hollandse steden in de staatkunde, toen de hulde van Dordrecht, Vlaardingen, Leiden en Haarlem, blijkbaar als centra van de hoofddelen van het grafelijk territorium, vereist werd voor de erkenning van Lodewijk van Loon [Enklaar, D.Th., De opkomst van den grafelijken raad in Holland, in: BGN 1946, deel 1, blz. 25]=in 1230 woont in Dordrecht de ridder Gijsen Duyk [Kok13, blz. 61]=Op 17 Januari 1297 beloofde graaf Jan, die toen nog in Engeland verblijf hield, aan zijn aanstaanden schoonvader =Otto van Arkel en Dordrecht hebben onenigheid over het stapelrecht [Aa, Bio1, blz. 13] =op 18 november 1421 door een watervloed van het vasteland gescheiden [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=in 1520 verkrijgt de stad van Karel V een octrooi waarbij de bevoegdheid wordt toegekend om verordeningen uit te vaardigen in naam van de grafelijkheid van Holland over het platteland van het baljuwschap Zuid-Holland [Ripperda, Politie27]=in 1572 wordt het klooster in gebruik genomen als "hof en verblijf voor de bestuurders en stadhouders van den lande". In 1587 woonde de graaf van Leicester er.=in 1572 bezet door de Watergeuzen onder Barthold Entes namens de Prins [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164] Daar is i dat jaar de eerste vergadering van de Staten van Holland [Wink, blz. 378]=Uit 1593 dateert “Civitates orbis terrarum” waarin op blz. 28 een kort verhaal in het Latijn over de stad=Rond 1624 is de in Ridderkerk wonende Cornelis Willemsz Jonckint, ook Romeijn, ook Cornelis Willem Goossensz landpoorter van Dordrecht [Slijkerman, blz. 226]-Somtijds kwam ook wel in de steden een gedeelte der boete ten voordeele van de stad, of der poort, ook wel der Regters, al naar zulks bepaald was bij de keuren en handvesten van tijd tot tijd door de Graven verleend; zoo als blijkt uit de keuren en wetten ...in 1252 aan Dordrecht gegeven [Engels, blz. 16-17] -Uit de Domburgsche, Westkapelsche en Middelburgsche keuren schijnt het dat in Zeeland de wijnhandel niet onbelangrijk moet geweest. Zoo mede te Dordrecht alwaar reeds spoedig Luiksche en Keulsche schepen lagen en onder de gilden in 1367 de knapen van het wijnambacht voorkomen. Men haalde er wol uit Engeland voor de weverijen en Eduard vestigde er, ten tijde van Floris den V, in 1285, den stapel der Engelsche wol trof men er in 1367 ook een gilde aan van wollewevers, volders, ramers, verwers en wollenkoopers [Engels, blz. 19-20].-Zoo deed in 1015 Graaf Dirk de IV zonder Keizerlijk verlof, te Dordrecht tollen heffen van alle waren, welke dien stroom, de Merwe op en af werden gevoerd, tot groot nadeel der hooger opliggende koopsteden, welke als de eerste en oudste tol van doorvaart wordt aangemerkt [Engels, blz. 20] -menigvuldige tollen gaven ook dikwijls aanleiding tot verschil; zoo leest men van eene uitspraak van Floris van Holland, broeder van den Roomschen Koning Willem, in 1252 over de verschillen van den tol tusschen den Heer van Heusden en die van Dordrecht [Engels, blz. 21]-Met het toenemen van den handel vermeerderde ook de opbrengst der tollen; zoo bragt in 1280 en daaromtrent de Dordrechtsche tol 550 marken keulsche munt op [Engels, blz. 22] -Uit de tollijst van de tolregten van 's Graven Tol te Dordrecht van den 10den october 1287, kan gezien worden, welke goederen in- en voor dien tijd den koophandel van Dordrecht uitmaakten [Engels,blz. 23]-Hertog Willem verklaarde in 1414 de poorters van Dordrecht reeds vrij van de wachten ressorterende onder den Dordrechtsche tol voor altijd en overal vrij van de markttollen [Engels, blz. 24]
belastingenfamiliegeld=geheven in 1674 een 200e penning [Molema 148]haardstedengeld =in 1552, 1553, 1555 en 1556 geheven in Dordrecht [Dooren, Twee, blz. 324-325, 328]heergewaadIn Dordrecht stond een groot aantal stallen: wantstallen, visstallen en vleesstallen, waarvoor heergewaad aan de stad moest worden betaald [Dooren, Dat, blz. 484]impost=in 1668-1669 is Laurens Jansz Bosch pachter van de impost [Molema113]inspecteur=in 1826 is mr. M. van Hoecke in Dordrecht inspecteur der registratie en domeinen [Gosselin, blz. XI]invoerrecht=In 1751 verzochten de eigenaren van de glasblazerijen in Dordrecht, Rotterdam, Middelburg en Amersfoort om een accijns te doen instellen op de import van donkergroen glas [Arendonk, blz. 18]
ontvanger=Jacobus Blaauw (1756-1829) is ontvanger van de droits réunis [Horst, Republiek, blz. 197]poortergeld=op 27 september 1725 betaalt Lieven Jansen van der Stichel uit ‘s-Gravendeel 5 pond om als burger en inheems landpoorter van Dordrecht te worden ingeschreven [Molema 141]tiende penning=geheven in 1553 in Dordrecht [Dooren, Twee, blz. 325-326, 335 noot 77]tolDirk III stichtte rond 1015 Dordrecht. Hij liet daar een tol heffen van de schepen op de Merwe (Kobus I, blz. 437)verponding=in 1594 is sprake van deze heffing [Dooren, Twee, blz. 335, noot 41
bestuuralgemeenBoven de veertig leden van de vroedschap zijn er nog acht leden die -uit 24 personen voorgesteld door de gilden- door de stadhouder werden gekozen en benoemd. Ook Agt of de Goede Luiden van Agten. Ze doen voorstellen ter verbetering van de stad en stemmen bij de verkiezing van een burgemeester. Ze brengen 12 stemmen uit. Een Statenresolutie van 23 maart 1581 verbood aan de steden om zonder haar verlof de gilden, schutterijen of anderen te raadplegen over landszaken [Rijpperda, Politie42]-Pompejus Berk is acht van DordrechtbaljuwAloud, baljuw van zuid-Holland, raakt in 1299 in geschil met de schepenen van Dordrecht over hen bevoegdheid. De schepenen worden door graaf Jan I onder voogdij van Wolferd van Borsselen in het ongelijk gesteld.
burgemeester -in 1304 is Wouter Gerardszoon van den Tempel burgemeester [Adel1925, blz. 199-in 1368 is Jacob Duyk burgemeester [Kok13, blz. 61]-in 1391 is Johan van Slingelandt burgemeester. Hij is een zoon van Johan van den Tempel maar heeft de naam van zijn moeder aangenomen [Adel1925, blz. 200]Wouter van der Wale is burgemeester en ambachtsheer van Heynenoort [ANF1888, blz. 106]=in 1398, 1412-1414 is Pieter Hoddemont Dircsz, alias Voircoep burgemeester [Molema 164]=Dirk van Beaumont is in 1477-1478 en 1479-1480 burgemeester van Dordrecht. Hij behoorde tot de Hoekse partij. Na de overrompeling van Dordrecht op 6 april 1481 door de Kabeljauwsen gevangen genomen en naar 's Gravenhage gevoerd, door het Hof van Holland bij sententie van 2 augustus 1481 ter dood verwezen en onthoofd [NNBW 1911, blz. 261; Kobus/Rivecourt1.111; Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 39].=in 1494 is Willem van Alblas Jansz is burgemeester [Kobus/Rivecourt1.26]. =in 1502 als hij opnieuw burgemeester is geworden wordt hij door priester N. van der Does doodgestoken [Kobus/Rivecourt1.26].=Willem van Drenckwaert Bauwensz was in 1547 burgemeester [Dooren, Thonis, blz. 493]=Jacob Muys van Holy [1522-1592] werd in 1576 burgemeester [Verwoert2, blz. 86]=Jan van Alblas is burgemeester [NNBW 1911, blz. 61]=Hugo Muys van Holy [....-1626] was burgemeester [Verwoert2, blz. 86]=Johan Berck was in 1650 burgemeester in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]-In de 17e eeuw is Hugo Repelaar burgemeester van Dordrecht-Johan van der Burch is burgemeester van Dordrecht-Jacob de Witt, de vader van Johan de Witt, was burgemeester [Nav1870]-Cornelis de Rovere is in 1645 raad en burgemeester van Dordrecht [Aa, Aard2, blz. 115]-Joan Hallinck [1616-....] is burgemeester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 276]=in 1628-1630, 1632-1634 en 1637 is Simon van Beaumont [1588-1637] burgemeester [NNBW 1911, blz. 265]-in 1650 wordt Johan Berk burgemeester van Dordrecht-In 1653 wordt Dirk Berk burgemeester "van 's Heeren wegen". Hij trouwt met Johanna de Roovere.-In 1664 en 1668 wordt Johan Hallincq burgemeester van Dordrecht=Anthony Repelaer was burgemeester van .Dordrecht [Leeuw1885, blz. 3]=Herman van den Honert [1645-1730] is burgemeester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 317]=Pompejus Berck [1626-1691] is heer van Godschalxoord in 1676 burgemeester van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]-Simon van Halewijn is burgemeester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 275]-Pompejus Berk is burgemeester van Dordrecht=Pieter Brandwijk van Blokland is burgemeester van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 382]-in 1753 is Abraham van den Santheuvel burgemeester [Groot Charterboek blz. 36]-Paulus Gevaerts is oud-raad en burgemeester [Roelants, Gulden, blz. 54]
geheimschrijver=in 1700 was Jan de Wit geheimschrijver van de stad [Kok 2, blz. 612]
gouverneurJohan, graaf van Hoorn is gouverneur [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 324]
magistraatDe regering van Dordrecht maakte een keur en ordonnantie op de magistraatsbestelling die in 1652 door de Staten bij octrooi werd geratificeerd en geapprobeerd om als eeuwige wet te gelden. Drie jaar later alweer gewijzigd [Rijpperda, Politie40]
oudraadAanvankelijk gekozen uit de rijkste en wijste mensen; invloed naast de bestuurslaag. Ze maken vanaf 1478 de nominaties van schepenen en [tot 1652] de raden. Het gerecht controleerde of de genomineerden aan de eisen voldeden. Ze sturen de nominaties door naar de Oudraad en die deed de voordracht aan de stadhouder [Molema 155]. Vóór 1795 bestaat de vroedschap of oudraad uit 40 personen.=Jacob Muys van Holy [1522-1592] was lid van de vroedschap [Verwoert2, blz. 86]=Arend Muys van Holy [....-1700] was lid van de Oudraad [Verwoert2, blz. 86]
pensionaris =mr. Floris van Wijngaarden was pensionaris en vriend van paus Adrianus VI [Kok1, blz. 329]=in 1539 was Klaas Bartholomei pensionaris [Kok3, blz. 755]=Kornelis van Alkemade was in 1562 pensionaris [Kok2, blz. 606]=in 1584-1587 was mr. Joost de Menin raad en pensionaris [Aa, Biographisch3, blz. 46; Verwoert2, blzl]=in 1607-1610 is Johan Berk pensionaris van Dordrecht [Chalmot340; Clerc, Geschiedenissen2, blz. 27]=Johan Berck [1565-1627] was pensionaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=mr. Floris Oem van Wijngaarden was tot 1618 pensionaris [Verwoert2, blz. 110]=Matthijs Berk wordt in 1634 pensionaris van Dordrecht [Chalmot341]=Herbert van Beaumont is vanaf juli 1636 pensionaris van Dordrecht [Chalmot185; NNBW 1911, blz. 263]=Matthijs Berck [....-1655] was vrijheer van Godschalkxoord en van 1636-1653 pensionaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=Dichter Jacob Cats is in 1623 pensionaris in Dordrecht [Nav1870; Wink, blz. 263]; in 1654-1656 [Spiegel, Veen, blz. 318]=Cornelis de Gijzelaar is pensionaris [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 265]=Rochus van den Honert is pensionaris [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 318]=in 1723 wordt Francois Terestein Halewijn [1677-1751] pensionaris =mr. Cornelis de Gijselaar [1751-1815] was pensionaris van de stad Dordrecht en gecommitteerd ter vergadering van de Staten van Holland [Leeuw1885, blz.61]raad=in 1398-1399, 1414-1415 is Pieter Hoddemont Dircsz raad [Molema 164]=in 1409 is Willem Aernt raad [Molema 164]=in 1418 is Abel Pieter Voircoepersz raad [Molema 164]=in 1486-1487 was Jacob van den Poel raad [Dooren, Hooft, blz. 530, 533-534]=in 1587 was mr. Joost de Menin raad en pensionaris [Aa/vH/S., Biographisch3, blz. 46]=In 1610 is Jan van Berk raad in Dordrecht [Clerc, Geschiedenissen2, blz. 24]=Johan van Beverwijck [1594-1647] wordt in 1627 raad van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 330]=Dirk Berk wordt in 1638 raad in Dordrecht [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 338]-Cornelis de Rovere is in 1645 raad en burgemeester van Dordrecht [Aa, Aard2, blz. 115]-Johan Hallincq is raad in Dordrecht [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 338]-Paulus Gevaerts is raad en burgemeester [Roelants, Gulden, blz. 54]-mr. Henricus Francken is raad van Dordrecht [Roelants, Gulden, blz. 154]
schepen=in 1351 is Roelof Duyk schepen [Kok13, blz. 61]=in 1396, 1416-1417 is Pieter Hoddemont Dircsz schepen [Molema 164]=in 1420-1422 is Abel Pieter Voircoepersz schepen [Molema 164]-in 1433 is Willem Duyk schepen [Kok13, blz. 61]=Dirk van Beaumont is een zoon van Govert van Beaumont en Maria van Starrenburg en schepen in 1457 en 1459 [NNWB 1911, blz. 261]=in 1473-1474, 1476-1477, 1481, 1482 en 1485 was Pieter Abelsz schepen [Dooren, Hooft, blz. 532-533]-in 1484 is Willem van Alblas Jansz schepen [Kobus/Rivecourt1.26]=in 1486-1487, 1492-1493 was Ghijsbrecht van Diemen Vranckenz [Dooren, Hooft, blz. 534]=in 1552-1553 was Mon van Eijssel Bartholomeeusz schepen [Dooren, Hooft, blz. 534]-Schrevel Hallinck [...-1558] is raad [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 276]=Johan Berck [1565-1627] was schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=Johan Berck was in 1622 schepen in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=Johan van Beverwijck [1594-1647] wordt op 6 september 1629 tot 1635 schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 330]=Hubert Berck [....-1645] was in 1634 schepen in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=Johan Berck was in 1650 schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]-Matthijs Berk is schepen [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 341 [Matthijs; 1650]-Arend Maertensz is schepen [Aa, Aard2, blz. 115]-in 1639 is mr. Johan van den Corput schepen van Dordrecht [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 136]-In 1643 wordt Dirk Berk schepen in Dordrecht-Johan Berk is in de periode 1650-1655 secretaris van Dordrecht. Hij is een zoon van Matthijs Berk.-Johan Hallincq is schepen in Dordrecht-Huybert Berk is schepen van Dordrecht=Matthijs Berck [......-1655] was vrijheer van Godschalkxoord en in 1621 schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=Pompejus Berck [1626-1691] is heer van Godschalxoord en meermalen schepen van Dordrecht geweest [NNBW 1911, blz. 308]=Gerard Beelaerts [1710-1790] is schepen [NNBW 1911, blz. 272]-in 1770 is mr Pieter Beelaerts van Blokland schepen en raad [ANF1888, blz. 23]schout=Adriaan van Beieren, natuurlijke zoon van hertog Albrecht van Beieren, werd in 1415 schout van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 276]=Adriaen Jansz. Westfaling wordt na de overrompeling van Dordrecht op 6 april 1481 door de Kabeljauwsen gevangen genomen en naar 's Gravenhage gevoerd en door het Hof van Holland bij sententie van 2 augustus 1481 ter dood verwezen en onthoofd [NNBW 1911, blz. 261]=Mr. Barthold van Akerlaecken (1570-1646) is schout van Dordrecht [Pama, Heraldiek, blz. 29=In 1628 ontvangt Barthold van Alerlaecken van de stad een premium van 200 pond [Pama, Heraldiek, blz. 29]=In 1642 ontvangt Barthold van Alerlaecken van de stad een premium van 150 pond [Pama, Heraldiek, blz. 29] de Roovere is schout van Dordrechtsecretaris=Gerrit Michiaelis is secretaris van Dordrecht [Leeuw1883, blz. 42]=Jacob Pauli is in 1571 secretaris [AFN1888, blz. 167]=Johan Berck [1565-1627] werd in 1591 secretaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=Johan Berck is in de periode 1650-1655 secretaris van Dordrecht. Hij is een zoon van Matthijs Berk [Chalmot342; NNBW 1911, blz. 308]=Matthijs Berck [1591-1655] was vrijheer van Godschalksoord en in 1622 secretaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=In 1659 is Huijbrecht Rooseboom secretaris van Dordrecht [Rookhuijzen, Besten, blz. 366]=in 1672 was Arend Muys van Holy secretaris [Verwoert2, blz. 86]=Jhr. mr. Paulus Gevaerts [1763-1836] is secretaris van de stad en heer van Geervliet, Simonshaven en Biert [Epen, Geslacht, blz. 37]thesaurier=Schrevel Hallinck [...-1558] is thesaurier [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 276]=Johan Berck was in 1633 thesaurier in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]
veertigraadAanvankelijk gekozen uit de rijkste en wijste mensen; invloed naast de bestuurslaag. Ze maken vanaf 1478 de nominaties van schepenen en [tot 1652] de raden. Het gerecht controleerde of de genomineerden aan de eisen voldeden. Ze sturen de nominaties door naar de Oudraad en die deed de voordracht aan de stadhouder [Molema 155]Vóór 1795 bestaat de vroedschap of oudraad uit 40 personen.Johan van Beverwijck [1594-1647] wordt in 1631 lid van de veertigen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 330]in 1675 is de koopman Jan Gijsberts veertigraad [Molema 121] in 1702 is Dirck Spruijt veertigraad [Molema 126]Dordrecht ontving in de jaren 1652, 1655, 1669, 1674, 1703, 1740 en 1790 een nieuw regeringsreglement [Rijpperda, Politie38]-Pompejus Berk is veertigraad van Dordrecht [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 342 [intro; Pompejus]-mr. Adriaan Snouk is veertigraad van Dordrecht
vroedschap=zie Oudraad
waardijn van de munt=ambt bekleed door mr Damas à Bleienburg [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 57]
economie=De goederen, door Duitsland naar de algemene markt gebracht, kwamen de Rijn af naar Tiel en later naar Dordrecht, dat, door de Hollandse graven met stapelrecht en Maasrecht begunstigd, tot schade van de overige riviersteden de alleenhandel verwierf [Fruin, Tien, blz. 190]In Dordrecht werd in 1744 aan het Blazersvest achter de Riedijk een flessenblazerij opgericht. In 1808 werd ook deze industrie, zoals vele anderen, gedwongen om met de productie te stoppen [Arendonk, blz. 17]
geestelijkheidIn 1275 wordt het Augustijnerklooster gesticht [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]
gemeentealgemeen=In 1910 groot 1573 hectare met 45723 inwoners [Wink, blz. 378]=In 1968 waren er 88.600 inwoners [ter Laan, blz. 91]burgemeester=mr. Gerrit Adrianus de Raadt van Hendrik- Ido-Ambacht [1818-1884], lid van de Tweede kamer der Staten-Generaal, lid van provinciale staten van Zuid-Holland, lid van de Eerste Kamer, sedert 1862 burgemeester van Dordrecht [Leeuw1884, blz. 16]. raadslid=Anthonie Kist was lid van de gemeenteraad [Nav1870, blz. 145]=mr. Pieter Blussé van Oud-Alblas [1812-...] is lid van de gemeenteraad [ANF1888, blz. 138]=Folkertinus Nicolaas Sickenga [1840-.....] is raadslid en bankier in Dordrecht [Roelants, Gulden, blz. 24]=In 1820 is Rees van Tets lid van de raad te Dordrecht [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XXIV]=In 1820 is E. Willemszen lid van de raad van de stad Dordrecht [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XXIX]=Jkhr Francis Christiaan de Court van Heekelingen [1795-1848] was raadslid [Leeuw1886, blz. 42]
oorlog=in 1240 door de Utrechters belegerd ingenomen en in brand gestoken [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=in 1787 inval van de Pruissers [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=op 19 januari 1795 maken de Fransen zich van de stad meester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=de Fransen richten nog veel schade aan bij hun vertrek op 30 november 1830
rechtspraakarrondissementsrechtbank=mr. Willem Jan van Vollenhoven [1823-1888] was president van de rechtbank [Leeuw1886, blz. 41]=mr. Dirk van Tienen Jansse [1847-....] was rechter in de arrondissementsrechtbank [Leeuw1885, blz. 83]boeten=in 1405 worden een aantal burgers veroordeeld tot het betalen van een stuk stadsmuur [Molema 164] rechtbank van koophandelIn 1820 is Adrianus van der Linden Fz lid van de rechtbank van koophandel te Dordrecht [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XIX]BRONNENliteratuurANF 1883, 26 juli, p. 3 (18e e); 8 december, pp. l (15e e), 2 (id)Alberts, Beide I, p. 112 (15e e)Alberts, Geschiedenis, pp. 102 (1442-45), 150 (9e e)Alberts/Jansen, Welvaart, p. 198 (14e e)Altmeyer, Marguérite, p. 59 (1518)Altmeyer, Relations, p. 65 (1519)Andreae, Hoge, p. 30 (m.e.)Ankum, Bijdrage, p. 54 (1393)Arendonk, Bert, De Glasblazerijen, De geschiedenis van de Nederlandse glasblazerijen en de productie van gebruiksflessen in de 17e, 18e en 19e eeuw, in: Ons Voorgeslacht, Digitheek
Baelde, Domeingoederen, pp. 49 (1554), 51 (1557)Becht, Statistische, pp. 45 (Rep), 51 (id), 140 (1584), 142(1591)Bergh, Handboek, blz. 75 -76, 109 (11e e)Beyerman, Gebeurtenissen, pp. 267 (1813), 271 (id), 273(id), 280(id)Bezemer/Blécourt, Rechtsbronnen, pp. 34-35 (1380)Blécourt, Heerlijkheden, p. 500 (1795)Blink, Geschiedenis I, pp. 156 (13e e), 203 (1285) Blok, Financiën, pp. 56 (14e e), 64 (1389), 82-83 (15e e)Blok, Geschiedenis I, p. 332 (1393)Blok, Holl. stad Bourg., pp. 42 (1503), 57 (1475)Bolhuis, J.H. van, Heette Dordrecht vroeger Durfos?, in: BVGO 1837, blz. 199-206Brandeler, P. van den, Suppletoire inventaris van het Archief der gemeente Dordrecht, Dordrecht 1878Braun, Georg/Hogenberg, Franz, Civitates orbis terrarvm: Vrbivm Praecipvarvm Totivs Mvndi Liber Tertius, Coloniae Ubiorum, 1593, blz. 28Busch, Zegels, pp. 65-66 (13e e)
Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 6 [17e eeuw]; blz. 180 [1481], 185, 338 [1643; 1653], 339 [1622; 1633; 1650; 1664; 1668, Hasllincq], 340 [Johan; Huybert]; 341 [Matthijs; 1650], 342 [1650; Snouk; Burch; Pompejus]Chijs, Munten, blz. 9 (m.e.), 15 (id), 16 (1015), 18 (id), 21 (id), 27 (1064), 30 (1353)
Dalen, J. van, Dordt in 1813, in: BVGO 1888, blz. 359-391Dalen J.L. van, De oude regeeringsvorm van Dordrecht, in: BVGO 1903, blz. 225-290Dalen, J.L. van, Inventaris van het archief van Dordrecht, deel I (tot 1572), Dordrecht 1910Diepeveen, Vervening, p. 115(1514)Dillen, Stukken, p. 94 (1681)Dobbelaar, Opgaven (18e e)Dobbelaar, Statistiek, p. 211 (1753)Dooren, Berend van, “en[de] is dat gouwen hooft” Haagse/Dordtse Jacob van den Poel (...->1490) , in: Ons Voorgeslacht 2024, jrg. 80, nr. 778, blz. 525-537Dooren, Berend van, Twee Dordtse Matgens en anderen. Rekeningen, kohieren, etcetera, in: Ons Voorgeslacht 2024, jrg. 79, nr. 774, blz. 320-336Dooren, Berend van, ,Thonis van IJseren en de connectie Bloemaert in: Ons Voorgeslacht 2023, blz. 492-504Dooren, Berend van, Dat mocht Frederick willen, in: Ons Voorgeslacht 2025, nr. 788, blz. 477-486Doorman, Brouwerij, pp. 22 (1401), 37 (1322; 1401), 74 (1278), 76 (1322 e.v.), 77 (1331-1343), 81 (1371), 82 (1401)Doorninck, Welke, p. 72 (1437)
Engels, Geschiedenis, pp. 16-17 (1252), 19 (1367), 20 (1015), 21 (1252), 22 (1280), 23 (1287), 24-25 (1414), 34-35 (1252), 39 (1322), 42 (1345), 43 (1405), 60 (16e e), 62 (1427), 65 (1555), 66(1557),67(16e e), 124(1792), 143(1791)Enklaar, Stukken, p. 309 (1562)
Fruin, Informacie, blz. X-XI, XII (1444), XIII (1462; 1468), XIV (1481; 1487); XVI-XVII (1495-1497; 1513); XVIII (1515); XIX (1510); XX-XXII (1513-1515); XXIII (1520); XXXI (1515), 8 (1514)Fruin, Oudste I en IIFruin, J.A., Het oudste keurboek van Dordrecht, in: Nieuwe bijdragen voor rechtsgeleerdheid en wetgeving 1876, blz. 186-251Fruin, R., De tachtigjarige oorlog. Tien jaren uit den tachtigjarigen oorlog 1588-1598, 7e druk, Martinus Nijhoff, ‘s-Gravenhage 1899, blz. 190
GA Rotterdam Notariële Akten 1599-1622 (1621), (1622) 26-3-1622 ...Alewijn Pietersz, ontfanger, van de heren staten middelen over de stad Dordrecht....15-11-1621. De gemeene bierbrouwers van Dordrecht wordt verklaard door Jan van Gorcum, 40 jaar, hoofdman van de bierdragers, en Huybert Jansz, 38 jaar, hoofdman van de bierdragers dat alle bierdragers onder ede staan om de biljetten van het vervoerde bier ongeldig te maken.04-07-1615 .. Soetendaele, collecteur van de impost van de wijnen...Gabriëls, Edel, p. 556 (18e e)Goes, Register I, pp. 29 (1515), 36 e.v. (1525), 59 (1526), 62 (id), 94 (1527), 104 (id), 108 (id), 122 (1528), 180 (id), 194 (id), 268 (1530), 299-300 (1531), 352 (1532); II, pp. 561 (1549), 579 (id), 628 (id), 631 (id); IV, pp. 8 (1555), 11 (id), 25 (id), 74 (id), 151 (id), 156 e.v. (id), 162 e.v. (id); V, pp. 55 (1557), 93 (id)Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. XIGosses, Stadsbezit, p. 13 (1330)Gosses, Welgeborenen, pp. 44 (m.e.), 45 (1284-85),50(1252)Groot, Zweder, p. 80 (1431)
Halma, Tooneel I, pp. 61 (1569), 423 (1427; 1468)Henne, Histoire II, pp. 197 (1517), 249 (1519)Herwaarden, Jan van/Boer, Dick de/Kan, Fred van/Verhoeven. Gerrit, Geschiedenis van Dordrecht tot 1472, Hilversum 1996Horsman, P.J., Abuysen ende desordië n: archiefvorming en archivering in Dordrecht 1200-1920, Dordrecht 2009Houtzager, Hollands, p. 113 (1555)
Jansma, Raad, pp. 139(1437), 162(1444)
Kobus/de Rivecourt, Biographisch A-H, blz 437Kobus, J.C./jkhr W, de Rivecourt, Biographisch Handwoordenboek van Nederland, Zutphen 1870, deel 1 [A t/m H], blz. 26,111, 437Kok, Jacobus, Vaderlandsch Woordenboek, deel 13 [Dr-En] met kaarten, plaaten en pourtraitten, Johannes Allart, Amsterdam 1785, blz. 61Korteweg, Stadrecht, pp. 33 (1220), 38 (1250), 39(1284; 1322), 51 (m.e.)Kruisheer, Oorkonden, pp. 270 (1241), 284 (1250), 309 (1266), 315 (1270), 323 (1273), 331 (1276), 339 (1278), 346 (1281), 348 (1282), 352 (1283), 355 (1284), 356 (id), 357 (id), 368 (1289), 369 (id), 376 (1290), 379 (1281-91), 389 (1293), 390 (1294)
Lemmink, Staten, p. 16 (1220)
Meerkamp van Embden, Goudsche, pp. 101 (1525), 108 (id), 119 (1526), 121 (id), 124 (id), 133 (1527), 140 (1528), 143 (id), 147 (id), 149 (id), 152 (1539), 154 (1529), 155 (id), 166 e.v. (1530), 176 (id), 190 (1531), 192 (id), 194 (1532), 204 e.v. (1533), 218 (1536), 222 (1537), 227 (id), 228 e.v. (id), 231 e.v. (1537), 233 (id), 238 (1538), 240 (1539), 253(1543)Meyroos, Onze, pp. 13(1515), 15 (16e e)Molema-Smitshoek, W.T., Fragmenten uit mijn kwartierstaat in ‘s-Gravendeel, deel 5, De familie Vroman, in: Ons Voorgeslacht 2023, blz. 105-158Moll, Honderd, p. 47 (1813)Moquette, Strijd, pp. 41 (1468; 1520), 45 (1313), 47 (1395), 59-60(1630)Muller, Staat, p. 53 (1572)
Navorscher I, blz. 134, 236; IX, pp. 75 (1407), 139 (17e e); XIII, p. 379 (15e e); XIV, pp. 181 e.v. (15e e); XIX, p. 214 (1568); XX, p. 512 (1546); XXII, p. 637 (16e e); XXIV, p. 364 (15e e); XL, p. 95 (18e-19e e); XLI, p. 379 (1453-54; 1476-77); XLV, pp. 475 e.v. (14e e);XLVI,p.306(17ee)Niermeyer, Over, p. 25 (14e e)Nieuwenhuis, G., Algemeen woordenboek van kunsten en wetenschappen A-B, Thieme, Zutphen 1820. blz. XIX, XXIV; XXIXNijhoff, Staatkundige, p. 22 (1 Ie e)
Obreen, Stukken (1336)Oldewelt, Beroepsstructuur, pp. 94 (1742), 176 (id)
Rees, Geschiedenis I, pp. 24 (1276), 36-37 (1015), 48 (1342), 49 (m.e.), 54 (1276; 1313), 55 (1389), 68 (1249), 70-72 (1313), 74-76 (1539), 107 (1526), 114 (16e e), 115 (1554), 164Rookhuijzen, G.J. van, Oude geslachten in Noordeloos, I. Den Besten, in: Ons Voorgeslacht 2022, jrg 77, blz. 358-380
Scheltema, Staatkundig, p. 33 (15e e)Schevichaven, Rijkstol, p. 33 (1803)Schillemans, Houtveilingen, p. 173 (1287)Schotel, C.D.J. , Kerkelijk Dordrecht, eene bijdrage tot de geschiedenis der vaderlandsche Kerk sedert het jaar 1572, in: BVGO 1837, blz. 143-144Slijkerman, K.J., De oudere generaties van het geslacht uit Sint Anthonijpolder met de naamdragers Blaeck, (van) Moerkercken en van der Swaen, in: Ons Voorgeslacht juni 2015, blz. 223-256Smidt/Rompaey, Chronologische III, p. 70 (1533)Smidt/Strubbe, Chronologische I, pp. 229 (1490), 353 (1501), 403 (1468-69), 420 (1479), 426 (1486), 452 (1497), 460 (1491-1500)Smidt/Strubbe/Rompaey, Chronologische II, pp. 11 (1504), 139 (1514), 278 (1522)Smit, Prins, p. 93 (1614)Smits Jz, Jan/Schotel, G.D.J, Beschrijving der stad Dordrecht, 1e deel, Dordrecht 1844, besproken in : BVGO 1844, blz. 67-68Smits Jz, Jan, Verhandeling over den alouden staat, de eerste bevolking en vroegste geschiedenis van Zuidholland en de opkomst van eenige der eerste steden van dat gewest en deszelfs omstreken in het gemeen en van de stad Dordrecht i n het bijzonder. Dordrecht, 1824. Spiegel, Ronald A. van der, Veenpachters van Wassenaar in Haagambacht 1554 in: Ons Voorgeslacht 2021, nr. 742, blz. 316-324Sterck, Opkomst, p. 162 (1345)
T.S. Zeeland I, pp. 148 (1350), 217 (16e e)
Verhofstad, Regering, p. 79 (16e e)Verwoert, Hermanus, Handwoordenboek der vaderlandsche geschiedenis volgens de nieuwste en beste bronnen bewerkt, deel 1 [A-K], Nijmegen 1851, blz. 39, 57, 136, 156, 164Visvliet, Historische, p. 16 (1336)Vliet, M. van, Armenzorg en Dordtsche diaconie 1794-1824, in: Oud-Dordrecht 2022/3Voorthuysen, Mercantilisme, p. 34Vries, Economische (Graf.), p. 10 (1698-1795)
W.D.B.I.U.A. 1873, 7 juni, p. 2 Wiskerke, Geschiedenis, p. 52 (1769)Wijnpersse, Statistiek, pp. 382 (1854), 395 (1853)
Zuylen, Inventaris I, p. 722
belastingenfamiliegeld=geheven in 1674 een 200e penning [Molema 148]haardstedengeld =in 1552, 1553, 1555 en 1556 geheven in Dordrecht [Dooren, Twee, blz. 324-325, 328]heergewaadIn Dordrecht stond een groot aantal stallen: wantstallen, visstallen en vleesstallen, waarvoor heergewaad aan de stad moest worden betaald [Dooren, Dat, blz. 484]impost=in 1668-1669 is Laurens Jansz Bosch pachter van de impost [Molema113]inspecteur=in 1826 is mr. M. van Hoecke in Dordrecht inspecteur der registratie en domeinen [Gosselin, blz. XI]invoerrecht=In 1751 verzochten de eigenaren van de glasblazerijen in Dordrecht, Rotterdam, Middelburg en Amersfoort om een accijns te doen instellen op de import van donkergroen glas [Arendonk, blz. 18]
ontvanger=Jacobus Blaauw (1756-1829) is ontvanger van de droits réunis [Horst, Republiek, blz. 197]poortergeld=op 27 september 1725 betaalt Lieven Jansen van der Stichel uit ‘s-Gravendeel 5 pond om als burger en inheems landpoorter van Dordrecht te worden ingeschreven [Molema 141]tiende penning=geheven in 1553 in Dordrecht [Dooren, Twee, blz. 325-326, 335 noot 77]tolDirk III stichtte rond 1015 Dordrecht. Hij liet daar een tol heffen van de schepen op de Merwe (Kobus I, blz. 437)verponding=in 1594 is sprake van deze heffing [Dooren, Twee, blz. 335, noot 41
bestuuralgemeenBoven de veertig leden van de vroedschap zijn er nog acht leden die -uit 24 personen voorgesteld door de gilden- door de stadhouder werden gekozen en benoemd. Ook Agt of de Goede Luiden van Agten. Ze doen voorstellen ter verbetering van de stad en stemmen bij de verkiezing van een burgemeester. Ze brengen 12 stemmen uit. Een Statenresolutie van 23 maart 1581 verbood aan de steden om zonder haar verlof de gilden, schutterijen of anderen te raadplegen over landszaken [Rijpperda, Politie42]-Pompejus Berk is acht van DordrechtbaljuwAloud, baljuw van zuid-Holland, raakt in 1299 in geschil met de schepenen van Dordrecht over hen bevoegdheid. De schepenen worden door graaf Jan I onder voogdij van Wolferd van Borsselen in het ongelijk gesteld.
burgemeester -in 1304 is Wouter Gerardszoon van den Tempel burgemeester [Adel1925, blz. 199-in 1368 is Jacob Duyk burgemeester [Kok13, blz. 61]-in 1391 is Johan van Slingelandt burgemeester. Hij is een zoon van Johan van den Tempel maar heeft de naam van zijn moeder aangenomen [Adel1925, blz. 200]Wouter van der Wale is burgemeester en ambachtsheer van Heynenoort [ANF1888, blz. 106]=in 1398, 1412-1414 is Pieter Hoddemont Dircsz, alias Voircoep burgemeester [Molema 164]=Dirk van Beaumont is in 1477-1478 en 1479-1480 burgemeester van Dordrecht. Hij behoorde tot de Hoekse partij. Na de overrompeling van Dordrecht op 6 april 1481 door de Kabeljauwsen gevangen genomen en naar 's Gravenhage gevoerd, door het Hof van Holland bij sententie van 2 augustus 1481 ter dood verwezen en onthoofd [NNBW 1911, blz. 261; Kobus/Rivecourt1.111; Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 39].=in 1494 is Willem van Alblas Jansz is burgemeester [Kobus/Rivecourt1.26]. =in 1502 als hij opnieuw burgemeester is geworden wordt hij door priester N. van der Does doodgestoken [Kobus/Rivecourt1.26].=Willem van Drenckwaert Bauwensz was in 1547 burgemeester [Dooren, Thonis, blz. 493]=Jacob Muys van Holy [1522-1592] werd in 1576 burgemeester [Verwoert2, blz. 86]=Jan van Alblas is burgemeester [NNBW 1911, blz. 61]=Hugo Muys van Holy [....-1626] was burgemeester [Verwoert2, blz. 86]=Johan Berck was in 1650 burgemeester in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]-In de 17e eeuw is Hugo Repelaar burgemeester van Dordrecht-Johan van der Burch is burgemeester van Dordrecht-Jacob de Witt, de vader van Johan de Witt, was burgemeester [Nav1870]-Cornelis de Rovere is in 1645 raad en burgemeester van Dordrecht [Aa, Aard2, blz. 115]-Joan Hallinck [1616-....] is burgemeester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 276]=in 1628-1630, 1632-1634 en 1637 is Simon van Beaumont [1588-1637] burgemeester [NNBW 1911, blz. 265]-in 1650 wordt Johan Berk burgemeester van Dordrecht-In 1653 wordt Dirk Berk burgemeester "van 's Heeren wegen". Hij trouwt met Johanna de Roovere.-In 1664 en 1668 wordt Johan Hallincq burgemeester van Dordrecht=Anthony Repelaer was burgemeester van .Dordrecht [Leeuw1885, blz. 3]=Herman van den Honert [1645-1730] is burgemeester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 317]=Pompejus Berck [1626-1691] is heer van Godschalxoord in 1676 burgemeester van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]-Simon van Halewijn is burgemeester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 275]-Pompejus Berk is burgemeester van Dordrecht=Pieter Brandwijk van Blokland is burgemeester van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 382]-in 1753 is Abraham van den Santheuvel burgemeester [Groot Charterboek blz. 36]-Paulus Gevaerts is oud-raad en burgemeester [Roelants, Gulden, blz. 54]
geheimschrijver=in 1700 was Jan de Wit geheimschrijver van de stad [Kok 2, blz. 612]
gouverneurJohan, graaf van Hoorn is gouverneur [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 324]
magistraatDe regering van Dordrecht maakte een keur en ordonnantie op de magistraatsbestelling die in 1652 door de Staten bij octrooi werd geratificeerd en geapprobeerd om als eeuwige wet te gelden. Drie jaar later alweer gewijzigd [Rijpperda, Politie40]
oudraadAanvankelijk gekozen uit de rijkste en wijste mensen; invloed naast de bestuurslaag. Ze maken vanaf 1478 de nominaties van schepenen en [tot 1652] de raden. Het gerecht controleerde of de genomineerden aan de eisen voldeden. Ze sturen de nominaties door naar de Oudraad en die deed de voordracht aan de stadhouder [Molema 155]. Vóór 1795 bestaat de vroedschap of oudraad uit 40 personen.=Jacob Muys van Holy [1522-1592] was lid van de vroedschap [Verwoert2, blz. 86]=Arend Muys van Holy [....-1700] was lid van de Oudraad [Verwoert2, blz. 86]
pensionaris =mr. Floris van Wijngaarden was pensionaris en vriend van paus Adrianus VI [Kok1, blz. 329]=in 1539 was Klaas Bartholomei pensionaris [Kok3, blz. 755]=Kornelis van Alkemade was in 1562 pensionaris [Kok2, blz. 606]=in 1584-1587 was mr. Joost de Menin raad en pensionaris [Aa, Biographisch3, blz. 46; Verwoert2, blzl]=in 1607-1610 is Johan Berk pensionaris van Dordrecht [Chalmot340; Clerc, Geschiedenissen2, blz. 27]=Johan Berck [1565-1627] was pensionaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=mr. Floris Oem van Wijngaarden was tot 1618 pensionaris [Verwoert2, blz. 110]=Matthijs Berk wordt in 1634 pensionaris van Dordrecht [Chalmot341]=Herbert van Beaumont is vanaf juli 1636 pensionaris van Dordrecht [Chalmot185; NNBW 1911, blz. 263]=Matthijs Berck [....-1655] was vrijheer van Godschalkxoord en van 1636-1653 pensionaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=Dichter Jacob Cats is in 1623 pensionaris in Dordrecht [Nav1870; Wink, blz. 263]; in 1654-1656 [Spiegel, Veen, blz. 318]=Cornelis de Gijzelaar is pensionaris [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 265]=Rochus van den Honert is pensionaris [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 318]=in 1723 wordt Francois Terestein Halewijn [1677-1751] pensionaris =mr. Cornelis de Gijselaar [1751-1815] was pensionaris van de stad Dordrecht en gecommitteerd ter vergadering van de Staten van Holland [Leeuw1885, blz.61]raad=in 1398-1399, 1414-1415 is Pieter Hoddemont Dircsz raad [Molema 164]=in 1409 is Willem Aernt raad [Molema 164]=in 1418 is Abel Pieter Voircoepersz raad [Molema 164]=in 1486-1487 was Jacob van den Poel raad [Dooren, Hooft, blz. 530, 533-534]=in 1587 was mr. Joost de Menin raad en pensionaris [Aa/vH/S., Biographisch3, blz. 46]=In 1610 is Jan van Berk raad in Dordrecht [Clerc, Geschiedenissen2, blz. 24]=Johan van Beverwijck [1594-1647] wordt in 1627 raad van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 330]=Dirk Berk wordt in 1638 raad in Dordrecht [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 338]-Cornelis de Rovere is in 1645 raad en burgemeester van Dordrecht [Aa, Aard2, blz. 115]-Johan Hallincq is raad in Dordrecht [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 338]-Paulus Gevaerts is raad en burgemeester [Roelants, Gulden, blz. 54]-mr. Henricus Francken is raad van Dordrecht [Roelants, Gulden, blz. 154]
schepen=in 1351 is Roelof Duyk schepen [Kok13, blz. 61]=in 1396, 1416-1417 is Pieter Hoddemont Dircsz schepen [Molema 164]=in 1420-1422 is Abel Pieter Voircoepersz schepen [Molema 164]-in 1433 is Willem Duyk schepen [Kok13, blz. 61]=Dirk van Beaumont is een zoon van Govert van Beaumont en Maria van Starrenburg en schepen in 1457 en 1459 [NNWB 1911, blz. 261]=in 1473-1474, 1476-1477, 1481, 1482 en 1485 was Pieter Abelsz schepen [Dooren, Hooft, blz. 532-533]-in 1484 is Willem van Alblas Jansz schepen [Kobus/Rivecourt1.26]=in 1486-1487, 1492-1493 was Ghijsbrecht van Diemen Vranckenz [Dooren, Hooft, blz. 534]=in 1552-1553 was Mon van Eijssel Bartholomeeusz schepen [Dooren, Hooft, blz. 534]-Schrevel Hallinck [...-1558] is raad [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 276]=Johan Berck [1565-1627] was schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=Johan Berck was in 1622 schepen in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=Johan van Beverwijck [1594-1647] wordt op 6 september 1629 tot 1635 schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 330]=Hubert Berck [....-1645] was in 1634 schepen in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=Johan Berck was in 1650 schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]-Matthijs Berk is schepen [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 341 [Matthijs; 1650]-Arend Maertensz is schepen [Aa, Aard2, blz. 115]-in 1639 is mr. Johan van den Corput schepen van Dordrecht [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 136]-In 1643 wordt Dirk Berk schepen in Dordrecht-Johan Berk is in de periode 1650-1655 secretaris van Dordrecht. Hij is een zoon van Matthijs Berk.-Johan Hallincq is schepen in Dordrecht-Huybert Berk is schepen van Dordrecht=Matthijs Berck [......-1655] was vrijheer van Godschalkxoord en in 1621 schepen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=Pompejus Berck [1626-1691] is heer van Godschalxoord en meermalen schepen van Dordrecht geweest [NNBW 1911, blz. 308]=Gerard Beelaerts [1710-1790] is schepen [NNBW 1911, blz. 272]-in 1770 is mr Pieter Beelaerts van Blokland schepen en raad [ANF1888, blz. 23]schout=Adriaan van Beieren, natuurlijke zoon van hertog Albrecht van Beieren, werd in 1415 schout van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 276]=Adriaen Jansz. Westfaling wordt na de overrompeling van Dordrecht op 6 april 1481 door de Kabeljauwsen gevangen genomen en naar 's Gravenhage gevoerd en door het Hof van Holland bij sententie van 2 augustus 1481 ter dood verwezen en onthoofd [NNBW 1911, blz. 261]=Mr. Barthold van Akerlaecken (1570-1646) is schout van Dordrecht [Pama, Heraldiek, blz. 29=In 1628 ontvangt Barthold van Alerlaecken van de stad een premium van 200 pond [Pama, Heraldiek, blz. 29]=In 1642 ontvangt Barthold van Alerlaecken van de stad een premium van 150 pond [Pama, Heraldiek, blz. 29] de Roovere is schout van Dordrechtsecretaris=Gerrit Michiaelis is secretaris van Dordrecht [Leeuw1883, blz. 42]=Jacob Pauli is in 1571 secretaris [AFN1888, blz. 167]=Johan Berck [1565-1627] werd in 1591 secretaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 307]=Johan Berck is in de periode 1650-1655 secretaris van Dordrecht. Hij is een zoon van Matthijs Berk [Chalmot342; NNBW 1911, blz. 308]=Matthijs Berck [1591-1655] was vrijheer van Godschalksoord en in 1622 secretaris van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]=In 1659 is Huijbrecht Rooseboom secretaris van Dordrecht [Rookhuijzen, Besten, blz. 366]=in 1672 was Arend Muys van Holy secretaris [Verwoert2, blz. 86]=Jhr. mr. Paulus Gevaerts [1763-1836] is secretaris van de stad en heer van Geervliet, Simonshaven en Biert [Epen, Geslacht, blz. 37]thesaurier=Schrevel Hallinck [...-1558] is thesaurier [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 276]=Johan Berck was in 1633 thesaurier in Dordrecht [NNBW 1911, blz. 308]
veertigraadAanvankelijk gekozen uit de rijkste en wijste mensen; invloed naast de bestuurslaag. Ze maken vanaf 1478 de nominaties van schepenen en [tot 1652] de raden. Het gerecht controleerde of de genomineerden aan de eisen voldeden. Ze sturen de nominaties door naar de Oudraad en die deed de voordracht aan de stadhouder [Molema 155]Vóór 1795 bestaat de vroedschap of oudraad uit 40 personen.Johan van Beverwijck [1594-1647] wordt in 1631 lid van de veertigen van Dordrecht [NNBW 1911, blz. 330]in 1675 is de koopman Jan Gijsberts veertigraad [Molema 121] in 1702 is Dirck Spruijt veertigraad [Molema 126]Dordrecht ontving in de jaren 1652, 1655, 1669, 1674, 1703, 1740 en 1790 een nieuw regeringsreglement [Rijpperda, Politie38]-Pompejus Berk is veertigraad van Dordrecht [Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 342 [intro; Pompejus]-mr. Adriaan Snouk is veertigraad van Dordrecht
vroedschap=zie Oudraad
waardijn van de munt=ambt bekleed door mr Damas à Bleienburg [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 57]
economie=De goederen, door Duitsland naar de algemene markt gebracht, kwamen de Rijn af naar Tiel en later naar Dordrecht, dat, door de Hollandse graven met stapelrecht en Maasrecht begunstigd, tot schade van de overige riviersteden de alleenhandel verwierf [Fruin, Tien, blz. 190]In Dordrecht werd in 1744 aan het Blazersvest achter de Riedijk een flessenblazerij opgericht. In 1808 werd ook deze industrie, zoals vele anderen, gedwongen om met de productie te stoppen [Arendonk, blz. 17]
geestelijkheidIn 1275 wordt het Augustijnerklooster gesticht [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]
gemeentealgemeen=In 1910 groot 1573 hectare met 45723 inwoners [Wink, blz. 378]=In 1968 waren er 88.600 inwoners [ter Laan, blz. 91]burgemeester=mr. Gerrit Adrianus de Raadt van Hendrik- Ido-Ambacht [1818-1884], lid van de Tweede kamer der Staten-Generaal, lid van provinciale staten van Zuid-Holland, lid van de Eerste Kamer, sedert 1862 burgemeester van Dordrecht [Leeuw1884, blz. 16]. raadslid=Anthonie Kist was lid van de gemeenteraad [Nav1870, blz. 145]=mr. Pieter Blussé van Oud-Alblas [1812-...] is lid van de gemeenteraad [ANF1888, blz. 138]=Folkertinus Nicolaas Sickenga [1840-.....] is raadslid en bankier in Dordrecht [Roelants, Gulden, blz. 24]=In 1820 is Rees van Tets lid van de raad te Dordrecht [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XXIV]=In 1820 is E. Willemszen lid van de raad van de stad Dordrecht [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XXIX]=Jkhr Francis Christiaan de Court van Heekelingen [1795-1848] was raadslid [Leeuw1886, blz. 42]
oorlog=in 1240 door de Utrechters belegerd ingenomen en in brand gestoken [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=in 1787 inval van de Pruissers [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=op 19 januari 1795 maken de Fransen zich van de stad meester [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 164]=de Fransen richten nog veel schade aan bij hun vertrek op 30 november 1830
rechtspraakarrondissementsrechtbank=mr. Willem Jan van Vollenhoven [1823-1888] was president van de rechtbank [Leeuw1886, blz. 41]=mr. Dirk van Tienen Jansse [1847-....] was rechter in de arrondissementsrechtbank [Leeuw1885, blz. 83]boeten=in 1405 worden een aantal burgers veroordeeld tot het betalen van een stuk stadsmuur [Molema 164] rechtbank van koophandelIn 1820 is Adrianus van der Linden Fz lid van de rechtbank van koophandel te Dordrecht [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XIX]BRONNENliteratuurANF 1883, 26 juli, p. 3 (18e e); 8 december, pp. l (15e e), 2 (id)Alberts, Beide I, p. 112 (15e e)Alberts, Geschiedenis, pp. 102 (1442-45), 150 (9e e)Alberts/Jansen, Welvaart, p. 198 (14e e)Altmeyer, Marguérite, p. 59 (1518)Altmeyer, Relations, p. 65 (1519)Andreae, Hoge, p. 30 (m.e.)Ankum, Bijdrage, p. 54 (1393)Arendonk, Bert, De Glasblazerijen, De geschiedenis van de Nederlandse glasblazerijen en de productie van gebruiksflessen in de 17e, 18e en 19e eeuw, in: Ons Voorgeslacht, Digitheek
Baelde, Domeingoederen, pp. 49 (1554), 51 (1557)Becht, Statistische, pp. 45 (Rep), 51 (id), 140 (1584), 142(1591)Bergh, Handboek, blz. 75 -76, 109 (11e e)Beyerman, Gebeurtenissen, pp. 267 (1813), 271 (id), 273(id), 280(id)Bezemer/Blécourt, Rechtsbronnen, pp. 34-35 (1380)Blécourt, Heerlijkheden, p. 500 (1795)Blink, Geschiedenis I, pp. 156 (13e e), 203 (1285) Blok, Financiën, pp. 56 (14e e), 64 (1389), 82-83 (15e e)Blok, Geschiedenis I, p. 332 (1393)Blok, Holl. stad Bourg., pp. 42 (1503), 57 (1475)Bolhuis, J.H. van, Heette Dordrecht vroeger Durfos?, in: BVGO 1837, blz. 199-206Brandeler, P. van den, Suppletoire inventaris van het Archief der gemeente Dordrecht, Dordrecht 1878Braun, Georg/Hogenberg, Franz, Civitates orbis terrarvm: Vrbivm Praecipvarvm Totivs Mvndi Liber Tertius, Coloniae Ubiorum, 1593, blz. 28Busch, Zegels, pp. 65-66 (13e e)
Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 6 [17e eeuw]; blz. 180 [1481], 185, 338 [1643; 1653], 339 [1622; 1633; 1650; 1664; 1668, Hasllincq], 340 [Johan; Huybert]; 341 [Matthijs; 1650], 342 [1650; Snouk; Burch; Pompejus]Chijs, Munten, blz. 9 (m.e.), 15 (id), 16 (1015), 18 (id), 21 (id), 27 (1064), 30 (1353)
Dalen, J. van, Dordt in 1813, in: BVGO 1888, blz. 359-391Dalen J.L. van, De oude regeeringsvorm van Dordrecht, in: BVGO 1903, blz. 225-290Dalen, J.L. van, Inventaris van het archief van Dordrecht, deel I (tot 1572), Dordrecht 1910Diepeveen, Vervening, p. 115(1514)Dillen, Stukken, p. 94 (1681)Dobbelaar, Opgaven (18e e)Dobbelaar, Statistiek, p. 211 (1753)Dooren, Berend van, “en[de] is dat gouwen hooft” Haagse/Dordtse Jacob van den Poel (...->1490) , in: Ons Voorgeslacht 2024, jrg. 80, nr. 778, blz. 525-537Dooren, Berend van, Twee Dordtse Matgens en anderen. Rekeningen, kohieren, etcetera, in: Ons Voorgeslacht 2024, jrg. 79, nr. 774, blz. 320-336Dooren, Berend van, ,Thonis van IJseren en de connectie Bloemaert in: Ons Voorgeslacht 2023, blz. 492-504Dooren, Berend van, Dat mocht Frederick willen, in: Ons Voorgeslacht 2025, nr. 788, blz. 477-486Doorman, Brouwerij, pp. 22 (1401), 37 (1322; 1401), 74 (1278), 76 (1322 e.v.), 77 (1331-1343), 81 (1371), 82 (1401)Doorninck, Welke, p. 72 (1437)
Engels, Geschiedenis, pp. 16-17 (1252), 19 (1367), 20 (1015), 21 (1252), 22 (1280), 23 (1287), 24-25 (1414), 34-35 (1252), 39 (1322), 42 (1345), 43 (1405), 60 (16e e), 62 (1427), 65 (1555), 66(1557),67(16e e), 124(1792), 143(1791)Enklaar, Stukken, p. 309 (1562)
Fruin, Informacie, blz. X-XI, XII (1444), XIII (1462; 1468), XIV (1481; 1487); XVI-XVII (1495-1497; 1513); XVIII (1515); XIX (1510); XX-XXII (1513-1515); XXIII (1520); XXXI (1515), 8 (1514)Fruin, Oudste I en IIFruin, J.A., Het oudste keurboek van Dordrecht, in: Nieuwe bijdragen voor rechtsgeleerdheid en wetgeving 1876, blz. 186-251Fruin, R., De tachtigjarige oorlog. Tien jaren uit den tachtigjarigen oorlog 1588-1598, 7e druk, Martinus Nijhoff, ‘s-Gravenhage 1899, blz. 190
GA Rotterdam Notariële Akten 1599-1622 (1621), (1622) 26-3-1622 ...Alewijn Pietersz, ontfanger, van de heren staten middelen over de stad Dordrecht....15-11-1621. De gemeene bierbrouwers van Dordrecht wordt verklaard door Jan van Gorcum, 40 jaar, hoofdman van de bierdragers, en Huybert Jansz, 38 jaar, hoofdman van de bierdragers dat alle bierdragers onder ede staan om de biljetten van het vervoerde bier ongeldig te maken.04-07-1615 .. Soetendaele, collecteur van de impost van de wijnen...Gabriëls, Edel, p. 556 (18e e)Goes, Register I, pp. 29 (1515), 36 e.v. (1525), 59 (1526), 62 (id), 94 (1527), 104 (id), 108 (id), 122 (1528), 180 (id), 194 (id), 268 (1530), 299-300 (1531), 352 (1532); II, pp. 561 (1549), 579 (id), 628 (id), 631 (id); IV, pp. 8 (1555), 11 (id), 25 (id), 74 (id), 151 (id), 156 e.v. (id), 162 e.v. (id); V, pp. 55 (1557), 93 (id)Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. XIGosses, Stadsbezit, p. 13 (1330)Gosses, Welgeborenen, pp. 44 (m.e.), 45 (1284-85),50(1252)Groot, Zweder, p. 80 (1431)
Halma, Tooneel I, pp. 61 (1569), 423 (1427; 1468)Henne, Histoire II, pp. 197 (1517), 249 (1519)Herwaarden, Jan van/Boer, Dick de/Kan, Fred van/Verhoeven. Gerrit, Geschiedenis van Dordrecht tot 1472, Hilversum 1996Horsman, P.J., Abuysen ende desordië n: archiefvorming en archivering in Dordrecht 1200-1920, Dordrecht 2009Houtzager, Hollands, p. 113 (1555)
Jansma, Raad, pp. 139(1437), 162(1444)
Kobus/de Rivecourt, Biographisch A-H, blz 437Kobus, J.C./jkhr W, de Rivecourt, Biographisch Handwoordenboek van Nederland, Zutphen 1870, deel 1 [A t/m H], blz. 26,111, 437Kok, Jacobus, Vaderlandsch Woordenboek, deel 13 [Dr-En] met kaarten, plaaten en pourtraitten, Johannes Allart, Amsterdam 1785, blz. 61Korteweg, Stadrecht, pp. 33 (1220), 38 (1250), 39(1284; 1322), 51 (m.e.)Kruisheer, Oorkonden, pp. 270 (1241), 284 (1250), 309 (1266), 315 (1270), 323 (1273), 331 (1276), 339 (1278), 346 (1281), 348 (1282), 352 (1283), 355 (1284), 356 (id), 357 (id), 368 (1289), 369 (id), 376 (1290), 379 (1281-91), 389 (1293), 390 (1294)
Lemmink, Staten, p. 16 (1220)
Meerkamp van Embden, Goudsche, pp. 101 (1525), 108 (id), 119 (1526), 121 (id), 124 (id), 133 (1527), 140 (1528), 143 (id), 147 (id), 149 (id), 152 (1539), 154 (1529), 155 (id), 166 e.v. (1530), 176 (id), 190 (1531), 192 (id), 194 (1532), 204 e.v. (1533), 218 (1536), 222 (1537), 227 (id), 228 e.v. (id), 231 e.v. (1537), 233 (id), 238 (1538), 240 (1539), 253(1543)Meyroos, Onze, pp. 13(1515), 15 (16e e)Molema-Smitshoek, W.T., Fragmenten uit mijn kwartierstaat in ‘s-Gravendeel, deel 5, De familie Vroman, in: Ons Voorgeslacht 2023, blz. 105-158Moll, Honderd, p. 47 (1813)Moquette, Strijd, pp. 41 (1468; 1520), 45 (1313), 47 (1395), 59-60(1630)Muller, Staat, p. 53 (1572)
Navorscher I, blz. 134, 236; IX, pp. 75 (1407), 139 (17e e); XIII, p. 379 (15e e); XIV, pp. 181 e.v. (15e e); XIX, p. 214 (1568); XX, p. 512 (1546); XXII, p. 637 (16e e); XXIV, p. 364 (15e e); XL, p. 95 (18e-19e e); XLI, p. 379 (1453-54; 1476-77); XLV, pp. 475 e.v. (14e e);XLVI,p.306(17ee)Niermeyer, Over, p. 25 (14e e)Nieuwenhuis, G., Algemeen woordenboek van kunsten en wetenschappen A-B, Thieme, Zutphen 1820. blz. XIX, XXIV; XXIXNijhoff, Staatkundige, p. 22 (1 Ie e)
Obreen, Stukken (1336)Oldewelt, Beroepsstructuur, pp. 94 (1742), 176 (id)
Rees, Geschiedenis I, pp. 24 (1276), 36-37 (1015), 48 (1342), 49 (m.e.), 54 (1276; 1313), 55 (1389), 68 (1249), 70-72 (1313), 74-76 (1539), 107 (1526), 114 (16e e), 115 (1554), 164Rookhuijzen, G.J. van, Oude geslachten in Noordeloos, I. Den Besten, in: Ons Voorgeslacht 2022, jrg 77, blz. 358-380
Scheltema, Staatkundig, p. 33 (15e e)Schevichaven, Rijkstol, p. 33 (1803)Schillemans, Houtveilingen, p. 173 (1287)Schotel, C.D.J. , Kerkelijk Dordrecht, eene bijdrage tot de geschiedenis der vaderlandsche Kerk sedert het jaar 1572, in: BVGO 1837, blz. 143-144Slijkerman, K.J., De oudere generaties van het geslacht uit Sint Anthonijpolder met de naamdragers Blaeck, (van) Moerkercken en van der Swaen, in: Ons Voorgeslacht juni 2015, blz. 223-256Smidt/Rompaey, Chronologische III, p. 70 (1533)Smidt/Strubbe, Chronologische I, pp. 229 (1490), 353 (1501), 403 (1468-69), 420 (1479), 426 (1486), 452 (1497), 460 (1491-1500)Smidt/Strubbe/Rompaey, Chronologische II, pp. 11 (1504), 139 (1514), 278 (1522)Smit, Prins, p. 93 (1614)Smits Jz, Jan/Schotel, G.D.J, Beschrijving der stad Dordrecht, 1e deel, Dordrecht 1844, besproken in : BVGO 1844, blz. 67-68Smits Jz, Jan, Verhandeling over den alouden staat, de eerste bevolking en vroegste geschiedenis van Zuidholland en de opkomst van eenige der eerste steden van dat gewest en deszelfs omstreken in het gemeen en van de stad Dordrecht i n het bijzonder. Dordrecht, 1824. Spiegel, Ronald A. van der, Veenpachters van Wassenaar in Haagambacht 1554 in: Ons Voorgeslacht 2021, nr. 742, blz. 316-324Sterck, Opkomst, p. 162 (1345)
T.S. Zeeland I, pp. 148 (1350), 217 (16e e)
Verhofstad, Regering, p. 79 (16e e)Verwoert, Hermanus, Handwoordenboek der vaderlandsche geschiedenis volgens de nieuwste en beste bronnen bewerkt, deel 1 [A-K], Nijmegen 1851, blz. 39, 57, 136, 156, 164Visvliet, Historische, p. 16 (1336)Vliet, M. van, Armenzorg en Dordtsche diaconie 1794-1824, in: Oud-Dordrecht 2022/3Voorthuysen, Mercantilisme, p. 34Vries, Economische (Graf.), p. 10 (1698-1795)
W.D.B.I.U.A. 1873, 7 juni, p. 2 Wiskerke, Geschiedenis, p. 52 (1769)Wijnpersse, Statistiek, pp. 382 (1854), 395 (1853)
Zuylen, Inventaris I, p. 722
Page updated
Google Sites
Report abuse