VlaanderenalgemeenIn 1336 komt de Gentse bierbrouwer Jacob van Artevelde in opstand tegen de graaf van Vaanderen. De graaf vertrekt en Artevelde heeft enige tijd de macht in V. Hij wil het liefst het bewind overdragen aan de prins van Wallis, zoon van Edward III. Zijn opzet mislukt. Artevelde wordt in 1345 door het volk vermoord.Zoon Filips van Artevelde is in 1382 aanvoerder van de Gentse opstandelingen. Hij verdrijft Lodewijk, graaf van Vlaanderen. De graaf roept de hulp van de Fransen in. Filips c.s. worden door Karel VI op 27 november 1382 in de slag bij Rosebeke verslagen.De Vlaamse steden zijn in de 14e eeuw al geplaveidIn 1404 en 1421 wordt de Hont of Westerschelde door tijrafeling van zandbanken geschoond [Fris blz. 10] Stormen in 1477, 1484, 1496, 1502, 1506 en 1516 [Fris blz. 11]In 1521 wordt het Doornikse veroverd [Fris blz. 2]In 1530 omvat Vlaanderen 10.000 km2. Eenderde groter dan het Vlaanderen van 1910. De grootste lengte is van Grevelingen tot Burcht voor Antwerpen 170 kilometer; de grootste breedte van Heist naar Dowaai 110 kilometer [Fris, blz. 2]. In 1530 wonen er meer dan 1 miljoen mensen. Er zijn 28 besloten steden 30 onbesloten gemeenten, rond 1150 dorpen en gehuchten [Fris blz. 16]. Overal rondom de vestingen talrijke windmolens op natuurlijke of aangelegde heuvels. Buiten de poort enkele lust- en drankhuizen [Fris blz. 17]Op 5 november 1530 een zware storm [Fris blz. 4]
belastingenOmme de voors. frauden en ahusen te bet te moghen schuwen, en de overtreders van onse voors. ordonnancie te mogen kennene en achterhaelene. _Placaat van Vlaanderen 8 mei 1515 [Stallaert, deel 1, blz. 6]=Uit een rapport van de stad Antwerpen van 7 november 1578 volgt dat, ziende naar de generaliteitsmiddelen over de periode januari 1578 t/m oktober 1578, Vlaanderen 340.000 gulden heeft opgebracht [Decavele, Mislukking, blz. 649]. =De onwil om heffingen toe te staan en inkomsten af te staan aan de generaliteit voor het voeren van een gecoördineerde strijd in de hele Nederlanden is .. een euvel waaraan niet alleen Vlaanderen of Holland, maar ook alle andere gewesten zich schuldig maken. ... Volgens de taxatie, vastgesteld door de Staten-Generaal op 29 april 1579, moet Vlaanderen ..voor ruim een derde van alle lasten instaan, namelijk 34%, Holland en Zeeland dienen 15% op te brengen, Brabant 12% Gelderland 12% en Friesland 5%, de andere gewesten tussen 1-2,5%. Vlaanderen is wat de financiën betreft de grootste contribuant. [Decavele, Mislukking, blz. 648]. Crawford Lomas voert de Engelse gezant Fremyn op die op 24 februari 1584 aan sir Francis Walsingham schrijft: "But everyone wishes to command in his town and province, without taking his Excellency's advice,... every town and province wishes to manage the money destined for the war at their will, giving the principal offices to themselves and their relations, both of State and war...If the resources of this State designed for the war were well and faithfully administered, it would not be necessary to seek for help outside. There would have been enough to entertain 6.000 horse and 20.000 foot for ten years and more.." [Crawford Lomas, Calendar, blz. 353-354]=Coenraad Jacob Gerbrand Copes van Hasselt (1777-1860) wordt in 1819 directeur en hoofdinspecteur der belastingen in Vlaanderen [Winkler Prins, A. Geïllustreerde Encyclopedie (H-IYNX), deel 8, Amsterdam 1876, blz. 153]
bestuurstadhouder=Lamoraal, graaf van Egmond wordt door Philips II tot stadhouder van Vlaanderen benoemd [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 181]economie=Vlaanderen telt in 1562 honderd boten in de haringvloot [Fruin, Tien, blz. 193]=Geen sprekender teken van de algemene ellende dan het plakkaat van 1591, waarbij Parma aan een ieder die wil vergunning geeft om de woest liggende gronden in Vlaanderen, zonder huur of pacht, voor eigen rekening te bebouwen, zolang de eigenaar niet opkomt en zich bereid toont weer zelf de hand aan het werk te slaan. Dat was dat bloeiende, volkrijke Vlaanderen van weleer, dat nog in Keizer Karel's tijd van overvloed brooddronken en niet te regeren was geweest! Naar de diepte van zijn val kan men de rampspoed der overige gewesten afmeten. Weer nieuwe ellende bracht het jaar 1594, een jaar van jammerlijk, misgewas; de prijzen der levensbehoeften stegen bovenmatig; de rijken putten zich uit om in hun nooddruft te voorzien, de armen schoot niets over dan te hongeren en te lijden [Fruin, Tien, blz. 237]financiënlening o/gDe Staten van Oostenrijks Vlaanderen, hebben bij een provinciaal besluit van 8 november 1788 toegestaan, om ten behoeve van zijne Keizerlijke Majesteit, op het credit der provincie, een geldlening te openen van 3 miljoen Gulden tegen 4% interest [[Alg. Konst-en Letterbode 1788, blz. 175]geestelijkheidTussen 1100-1200 waren er in Vlaanderen de volgende abdijen: Sint Waast, Sint Bertin van Orval, Rolduc, Sint Maarten, Sint Amand ten Duijnen [Kok1, blz. 145]graafschap=Boudewijn de IJzere is in 878 de eerste graaf van Vlaanderen [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 79]=Boudewijn II ook Boudewijn de Kale [....-918] wordt in 880 graaf van Vlaanderen [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 79]=Boudewijn de Jonge [...-961] is de vierde graaf van Vlaanderen [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 79]=Boudewijn V is graaf van Vlaanderen, getrouwd met Alix dochter van Robbert, koning van Frankrijk. Ze hebben een zoon Robbert, later als graaf van Vlaanderen, Robbert de Vries genoemd. Hij trouwt met de weduwe van graaf Floris I van Holland, Geertruida van Saxen. Hij wordt daarmee voogd over haar zoon Dirk, die later graaf van Holland wordt. Hij reist af naar het Heilige Land en keert daarvan ongeschonden terug. Robbert overlijdt in 1093 door een val van zijn paard tijdens een gevecht (Leeuw1883, blz. 2)=Boudewijn VI [.......-1034] is graaf van Vlaanderen. Hij vergroot zijn gebied met de Vier Ambachten, het Land van Waas en enkele Zeeuwse eilanden [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 79]=in 1034 wordt Boudewijn de Goedertierene [.......-1067] graaf van Vlaanderen. Hij verwerft Aalst en Doornik [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 80]=in 1067 volgt zijn zoon Boudewijn van Bergen [......-1070] op als graaf van V [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 79]=Boudewijn van Hapkens [....-1119] is de 12e graaf van Vlaanderen [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 80].=Philips, graaf van Vlaanderen, maakt in 1182 een tocht, vergezeld van een stoet van edelen en ridders met zeshonderd paarden, naar de keizer, die zich toen in Mainz bevond [Navorscher 1853, blz. 31]=Boudewijn [.....-1205] is de 18e graaf van V. Later keizer van Constantinopel [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 80]=Margaretha of Zwarte Margriet was in 1225 gravin van Vlaanderen; ze huwt Willem Dampierre [Verwoert2, blz. 49; Wink, blz. 341]=Guy van Dampierre [1227-1305], haar zoon, was graaf van Vlaanderen. Zijn dochter Beatrix trouwt o.g.v. het vredesverdrag van 1256 tussen 1268 en 1272 met Floris V, graaf van Holland [NNBW 1911, blz. 261; Wink, blz. 341]=Karel de Goede [....-1277] is graaf van Vlaanderen [Kobus/Rivecourt1.12]=In 1369 trouwt Filips de Stoute jongste zoon van Jan de Goede van Frankrijk, met Margaretha, enig kind van de Vlaamse graaf Lodewijk II van Male. Filips volgt in 1384 op in Vlaanderen [Fruin, Geschiedenis, blz. 16]
oorlog=Parma had, sedert hij Sluis had ingenomen, zich met niets bezig gehouden dan met het bouwen en uitrusten van lichte transportschepen, het werven en oefenen van nieuwe troepen, die hij in Vlaanderen bijeentrok [Fruin, Tien, blz. 16-17]
rechtspraakHof van Vlaanderen=Jakob Meertens is in 1565 president van het Hof in Vlaanderen [Chalmot Bio2 blz. 369]=Thierry Roels was raadsheer in het Hof van Vlaanderen [Leeuw1885, blz. 13]. =in 1612 is Simon van Beaumont raad in het Hof [NNBW 1911, blz. 263]=Willem Roels [...-1670] voorzitter van het hof van Vlaanderen [Leeuw1884, blz. 95] =in 1713 was Johan Hurgronje raadsheer in het Hof van Vlaanderen [Leeuw1884, blz. 32]=mr. Abraham Boudaen, heer van Schellach [1688-1745] was griffier van de Staten van Zeeland, ontvanger van de exploiten van het Hof van Vlaanderen en beëdigd hoofdparticipant van de 0ost-Indische Compagnie in Zeeland [Leeuw1885, blz. 78]
Raad van Vlaanderen=mr. Christoffel Mathiassen [1652-1702], was in 1679 raadsheer in de Raad van Vlaanderen te Middelburg [Leeuw1884, blz. 96]=P. van Roosbeek is raadsheer [NNBW 1911, blz. 263]=Willem Roelsius [.....-1666], schepen en raad te Middelburg, advocaat-fiscaal, president van den Raad van Vlaanderen [Leeuw 1885, blz. 22]BRONNENgeraadpleegde bronnenNavorscher 1851-1853literatuurAlberts, Geschiedenis, p. 63 (13e e) Altmeyer, Marguérite, pp. 122 (16e e), 126-127(1524)
Baelde, Collaterale, p. 52 (1533) Baelde, Domeingoederen, pp. 21 (1187), 23 (1551), 26-27 (id), 34-35 (16e e), 47-52 (id), 58 (id), 60 (id), 153-197(1551) Baelde, Financiële, pp. 21-22 (1531-51), 27 (1534) Beatis, Antonio de, Die Reise des Kardinas Luigi d'Aragona durch Deutschland, die Niederlande, Frankreich und Oberitalien (1517-1518), Freiburg 1906Becht, Statistische, pp. 51 (Rep), 68 (1168), 114e.v. (1580) Beke, Pieter van der, Kaart van Vlaanderen van 1538, Gent 1897Blink, Geschiedenis I, p. 280 (9e e) Blockmans, Controle Blockmans/Prevenier, Armoede, pp. 508-509 (15e-16e e), 512-515 (id), 520 (1440-1506) Blok, Geschiedenis I, pp. 144 (12e e), 203 (1317)
Chalmot, Biographisch, deel 2, blz. 369 [1565]Chijs, Munten, blz. 2-3 (m.e.), 24 (id)Coppejans-Desmedt, Oorlogsfinanciering, p.326 (1648-49) Cosemans, Antoon, pp. 631 e.v. (1556) Craeybeckx, Moeizame, pp. 71 e.v. (1569-71) Crawford Lomas, S., Cqlendar of State Papers, XVIII , London 1914
Decavele, J., De mislukking van Oranjes "democratische" politiek in Vlaanderen, in: BMGN 1984/4, blz. 626-650Deschamps de Pas, L., Essai sur l'histoire monétaire des comtes de Flandre de la maison de Bourgogne et de la maison d'Autriche . Paris , 1863-74 . 2 vol . Donker, Iets, p. 26 (1242)
Engels, Geschiedenis, p. 20 (m.e.)
Fris, Victor, Vlaanderen omstreeks 1530 met een kaart, Gent 1910, Fruin, R., De tachtigjarige oorlog. Tien jaren uit den tachtigjarigen oorlog 1588-1598, 7e druk, Martinus Nijhoff, ‘s-Gravenhage 1899, blz. 193, 237Fruin, Zeventien, pp. 11 (1569), 21 (1558) Fruin/Colenbrander, Geschiedenis, p. 50 (1462)
Gachet, Rapport, p. 55 (15e e) Gelder, Nederlandse, p. 5 (16e e) Goes, Register I, pp. 209 (1529), 219 (id), 221 (id), 271 (1530); II, p. 634 (1549) Gosses, Welgeborenen, pp. 18 (1127), 61 (1242) Gottschalk, Verval, p. 12(15e e)
Halma, Tooneel II, p. 247Hane, Laurens van der , Vlaamsch Recht, dat is costumen ende wetten....Helsen, L., De verloning van dagloners op het Vlaamse platteland in de achttiende eeuw, in: Vlaamse Stam 2022/2Henne, Histoire I, pp. 176 e.v. (1508), 214-215 (1509), 281 (1511), 294 (1512); II, pp. 10 (1513), 25 (id), 124 (1515), 126 e.v. (id), 183 (1517), 213-214 (1518), 250 (1519), 319 (1520), 366 (1521); III, pp. 14 (1522), 174 (1532-36), 266 (1522), 288 (id), 290 (1523), 294 e.v. (1522-23), 302 (1523), 303-306 (id), 313 (id), 319 (id); IV, pp. 6-7 (1524), 23 (id), 26 (id), 28-29 (id), 32 (1525), 43 e.v. (id), 68 e.v. (id), 99-100 (id), 112 (1526), 135 (1527), 202 e.v. (1528), 229 (1529), 268 (id); V, pp. 134 (1520-30), 150 (1531), 178(1541), 361 (16e e); VI, pp. 112 e.v. (1536), 168 (id), 212 (1538), 229 e.v. (16e e), 235 e.v. (1485); VII, pp. 121 (1540), 130 (1521), 131 (16e e), 133 e.v. (id), 327 (1542), 360 (id); VIII, pp. 119 (1543), 139 e.v. (id), 200 (1544), 274 (1546), 378 (1549); IX, pp. 125-126 (1551-52), 153 e.v. (1552); X, pp. 17 e.v. (1553), 92 (1554), 152 (id), 195 (1555), 280 (id) Heyden/Hermesdorf, Aantekeningen, p. 180 (1515)
Jansen, Middeleeuwse, p. 247 (16e e) Jansens, S., Beschrijving van den Alouden Staat van Vlaanderen
Kemper, Nederlandsch, p. 26 (1293) Kerckhoffs-de Hey, Grote, p. 12 (1531); Grote (Bio), pp. 22 (1479), 134 (1497) Kobus, J.C./jkhr W, de Rivecourt, Biographisch Handwoordenboek van Nederland, Zutphen 1870, deel 1 [A t/m H], blz. 12Kooperberg, Margaretha, pp. 12 (15e e), 53 (id), 222 (1508), 239-240 (1509) Kruisheer, Oorkonden, p. 300 (1256)
Lanz, Correspondenz I, pp. 71 (1522), 278 (1528); II, pp. 663 (1536), 665 (id), 668 (id)Lyon/Verhulst, Medieval (1 Ie- 13e e)
Maddens, Hoe, pp. 405-418 (16e e) Meerkamp van Embden, Goudsche, pp. 193 (1532), 218 (id), 224 (1537), 353 (1559) Mercator, Geerard, Groote Kaart van Vlaanderen van 1540, Antwerpen 1882Meyerus, J., Rerum Flandricarum tomi decem, Brugis 1531Muller, Staat, p. 252 (1580) Muller, Stukken, p. 106 (1575)
Navorscher1853, blz. 31; V, p. 331 (1581); XV, p. 156 (17e e)
Oudegherst, ..d', Chroniques et Anales de Flandre
Pirenne, Flamandes, p. 131 (11e-12e e) Pirenne, Histoire, pp. 13(1477), 110(1536)Prevenier, Financiën, pp. 471 e.v. (14e e) Prevenier, Quelques RdN XIV, pp. 214-215 (m.e.)
Quicke, F., Staatkundige Geschiedenis, in: Geschiedenis van Vlaanderen III, Amsterdam 1938, blz. 51-53, 66
Rees, Geschiedenis I, pp. 17 (1293), 45 (1064), 56 (1256), 70 (1344), 74 (1540)
Smidt/Rompaey, Chronologische III, p. 171 (1535) Smidt/Strubbe, Chronologische I, pp. 15 (1470), 241 (1491) Smidt/Strubbe/Rompaey, Chronologische II, pp. 112 (1512), 115 (id) Soly, Vernieuwing, p. 523 (1554) Stallaert, Glossarium I, pp. 478 (1522), 574 (1549) Suyero, Emanuel, Annales de Flandres
T.S. Zeeland I, p. 5 (16e-18e e)
Verhofstad, Regering, pp. 61 (1543), 63 (id), 64 (1545), 74 (16e e), 87 (1556), 89-90 (id), 101 (id), 104-105 (1557), 106-108 (id), 142 (1558), 145-146 (id), 156 e.v. (id) Verhulst, Organisation (11 e-13e e) Verhulst/Gijsseling, Compte (12e e) Verlinden, HoeVerwoert, Hermanus, Handwoordenboek der vaderlandsche geschiedenis volgens de nieuwste en beste bronnen bewerkt, deel 1 [A-K], Nijmegen 1851, blz. 79-80Vlierberghe, Belastingstelsel (16e-17e e)
Wee/Cauwenberghe, Histoire (14e-17e e)Wielant, Ph., Antiquités de Flandre