Embedded Files
Haaften
HaaftenDorp in Gelderland in de gemeente Neerijnen aan de Waal. Ook Hoaftens (960) Hafthin (12e eeuw), Haften (1160; 1317), Haffethen (1183), Haefeten (1316, Spaen, Oordeelkundige, blz. 36), Hafften (1665) en Haeften [Plaatsengids]. Veel voorkomende achternamen: Koek, van Wijk en Meijdam [https://www.genealogieonline.nl/over-de-plaats/2755039]
algemeen=In 1843 tot in de jaren 60 van de 20e eeuw was er een schuit- en pontenveer naar Gameren [Wikiwand; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]. =Op 25 juni 1967 verwoestte een storm enkele kassen en het Crobhuis [Wikiwand]. Een actuele statistiek is van OOZO.=in 1672 werd kasteel Goudenstein verwoest [Wikiwand]
bestuuralgemeen=Nominaties en commissies en brieven van de Buurmeesters, Waarsman en Gerichtsnabuur van Herwijnen, 1687; de Buurmeesters, en Gerichtsnaburen van Heelouw, 1688; de Buurmeesters, en Gerichtsnaburen van Haaften, 1681 [DDB]schout=Pieter de Roock was schout van Haaften [Adel1925, blz. 180]
brand=In ......was er een grote brand. Verloren gaan 22 huizen en een aantal hooibergen [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]. =Op 9 juni 1866 verwoestte een brand 65 huizen en een school [Wikiwand]. Rond 400 mensen verliezen al hun bezittingen. Een inzameling in Gelderland brengt f 17.000 op. Van dit geld worden 20 arbeiderswoningen gebouwd. [RA Rivierenland].https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/west-betuwe/de-ramp-van-haaften]economie=In 1826 werd een steenbakkerij opgericht. De bevolking leefde in 1843 vooral van de landbouw. Er was zalmvisserij[Aa, Aardrijkskundig5, blz. 1]. =in 1856 was er een korenmolen, de Blauwe Reiger op de Waalbandijk [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 1-2; https://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=218 =in 1968 landbouw, veeteelt en steenbakkerij [ter Laan, blz. 152]
financiëngemeentealgemeen=Tot 1818 vormden Haaften en Herwijnen één gemeente; m.i.v. 1 januari 1818 werden de dorpen gesplitst. De gemeente Haaften bestaat dan uit Haaften, Hellouw en Tuil [Wikiwand]. =In 1840 zijn er in de gemeente Haaften 262 huizen met 1960 inwoners, verdeeld als volgt Haaften 112/992, Hellouw 90/560 en Tuil 60/408 [Plaatsengids]=In 1843 omvat de gemeente Haaften mede Hellouw en Tuil. De gemeente is groot 1588 bunders, 33 voet en 36 ellen. Er zijn dan 341 huizen met 366 gezinnen en rond 1900 inwoners [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 1]=In 1910 groot 2097 hectare met 2543 inwoners [Wink, blz. 545].=in 1968 waren er 3100 inwoners; de gemeente omvat Hellouw en Tuil [Laan, blz. 152]=In 1971 waren er 1845 inwoners in Haaften [Wikiwand]=Haaften is van 1818 tot en met 1977 een zelfstandige gemeente [Wikiwand]=Per 1 januari 1978 wordt Haaften met Est, Opijnen, Ophemert, Varik en Waardenburg samengevoegd tot de gemeente Neerijnen [Wikiwand]. =In 2011 zijn er 2590 inwoners met rond 1000 woningen [Wikiwand]. =Op 31 december 2016 is het aantal inwoners 2673 https://allecijfers.nl/buurt/haaften-neerijnen/ =Op 1 januari 2019 deel van de gemeente West-Betuwe zijn er 2773 inwoners. Statistische gegevens zijn beschikbaar over 2019, o.a. het gemiddeld inkomen van € 23.500 https://allecijfers.nl/buurt/haaften-neerijnen/ =Op 1 januari 2023 waren er 2.890 inwoners [Wikiwand]burgemeester1818 - 1848 Arie de Heer1848 - 1860 W.A. de Favange1860 - 1865 G.W. Mossel1865 - 1885 M.N.J. Dutry van Haeften1885 - 1889 Jacob Lodewijk Jan Baptist (J.L.J.B.) baron Sweerts de Landas1889 - 1916 Peter Sofanus van Willigen1916 - 1934 Mattijs Peter van Willigen1934 - 1978 Hendrik Adriaan van Willigen
godsdienst=Rond 960 wordt de plaats vermeld in een lijst van bezittingen van de Sint Maartenskerk in Utrecht [Wikiwand]. =Rond 1031 staat in Haaften een "capella" behorend bij de parochiekerk van Tuil. In dat jaar vindt een schenking plaats van kerk en goederen in de gouw Teisterbant door bisschop Meinwert van Paderborn aan de in 1015 gestichte abdij Abdinghof [RA Rivierenland]. De kapel behoort daartoe [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]. =Op 12 januari 1400 verleent Paus Bonifacius IX toestemming voor de oprichting van een collegiaal kapittel met zeven kanunniken en een deken. Heer Otto van Haaften richt het kapittel van Sint Jan de Doper op 5 oktober 1400. De heer van Haaften wordt collator van de prebenden. =In 1456 is sprake van de "ecclesia sancti Johannis in Haeften". =In 1538 wordt gesproken over "deken ind capittell der kercken van Haefften". =Het kapittel wordt na 1572 opgeheven. =Er is een doopboek van de Nederduits Gereformeerde gemeente 1627-1771 [http://www.regionaalarchiefrivierenland.nl/;]=In 1673 wordt de kerk verbouwd. De ambachtsheer heeft collatierecht m.b.t. de dominee [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].
=Van de bewoners zijn in 1840 rond 600 lidmaat van de Hervormde kerk, 50 zijn katholiek en 4 Israëliet [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].
heerlijkheidvan Arkel=Oorspronkelijk waarschijnlijk bezit van het huis van Arkel met de tak Kijfhoek [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2]van Haaften=Beschrijving van stukken aangaande de heerlijkheden Haaften, Herwijnen en Helluw van 1262-1513, bevonden in de sacristie van de broederschap van Onze Lieve Vrouw in de St. Jans-Evangelistenkerk in Den Bosch, en onder ontvangbewijs overgegeven aan Walraven van Haeften, Heere te Haaften, Herwijnen en Helluw, 1 mei 1598 [DDB].=Heer Rudolf van Haaften is ridder. Hij staat in 1281 borg voor graaf Reinald van Gelder bij een lombardhouder [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; http://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=2137 ; Robidé van der Aa, Bouwvallen]=In het jaar 1316 was Gijselbrecht heer van Haaften. =In 1330 was Alard van Haaften heer. In de 14e eeuw wordt kasteel Goudenstein gebouwd. =Rudolf Jansz de Cock van Haaften [1300-1360] is heer van Haaften. Zoon van Johan Johansz de Cock van Weerdenburg en Geertruid Van Haeften van Arckel. Ze kregen een zoon, Otto [Genealogie.nu].=In 1348 is Otto de Cock heer van Haaften [1320-1360]. =Nicolaas van Haaften [1340-1373] is in 1373 heer van Haaften [RA Rivierenland; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; Robidé van der Aa, Bouwvallen; Nijhoff, Gedenkwaardigheden, deel 1, blz. 253, nr. 241; http://www.bankvanbommel.nl/lijst.php?l=1]Zijn zoon heer Otto van Haaften [1370-1430] volgt hem op in 1399. Hij richt het kapittel op in 1400. De heer van Haaften wordt collator van de prebenden. Walraven heer van Haaften [1410-1478]. In 1452 neemt Walraven van Haaften onder keizer Maximiliaan I deel aan de oorlog tegen Gent.Johan van Haaften [1445-1495]. Vanaf 1467 is Goudenstein een Gelders leen. Zijn zoon Walraven de Cock [1495-....], heer van Haaften, volgt hem op. Hij is een zoon van Johan van Haaften. Walraven trouwt (1) met Johanna van Broekhuizen en (2) met Gerarda van Honselaar [1508-1574]. In een akte van 1536 verklaart Gerrit van Arckel heer van Heukelum dat hij van zijn neef Walraven van Haaften, heer van Herwijnen, 250 goudgulden en 12 stuivers heeft ontvangen als aflossing op een schuld van 2000 goudgulden. Frans, heer van Haaften, zoon van Otto van Haaften en Everharda van Malburg [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 272]. Hij trouwt met Katharina van den Boetzelaar, vrouwe van Praat; hij overlijdt kinderloos in 1573. Na 1573 heeft de vrouwe van Haaften de geestelijke goederen in haar heerlijkheid in eigen beheer weten te houden. De rentmeester van de geestelijke goederen ontvangt aanvankelijk niets uit de Haaftense geestelijke goederen.Opvolger Johan van Haaften [1529-1574], heer van Haaften, Hellou en Herwijnen, de zoon van Walraven van Haaften en Gerarda van Honselaar. Johan trouwt Anna van Spangen [1534-1584]. Ze krijgen een zoon Walraven. Johan overlijdt in 1574. =op 18 juli 1604 was Walraven van Haeften, heer te Haaften, Herwijnen en Helluw [DDB]Walraven, de zoon van Johan, volgt op. Van 1608 is het testament van Walraven van Haeften, heer van Haaften, Hellouw en Herwijnen met een akte van goedkeuring van twee erfgenamen. van BrederodeIn 1608 erft zijn zus Theodora [1575-1625], vrouwe van Kloetinge, dochter van Johan van Haaften en echtgenote van Floris van Brederode [1549-1599], de heerlijkheid Haaften, Hellouw en Herwijnen van haar broer Walraven van Haeften [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; Kok,Vaderlandsch19, blz. 2] De heerlijkheid komt door dit huwelijk in de familie van Brederode terecht [RA Rivierenland]In 1609 verzoekt de heer van Brederode en Vianen, als voogd van de minderjarige kinderen van de vrouwe van Haaften, Hellouw en Herwijnen, aan de Gelderse Landdag om o.g.v. de aan de heerlijkheden verbonden collatierechten zelf de administratie over de geestelijke goederen in Haaften te mogen voeren. Het verzoek wordt afgewezen. In 1612 herhaalt hij het verzoek met de toezegging dat hij de tertiën zou afstaan. In 1613 krijgt hij het beheer over de prebenden in Haaften en de pastoriegoederen in Herwijnen op voorwaarde dat hij jaarlijks f 800 aan de rentmeester voldoet ter bekostiging van de predikanten in Haaften en Herwijnen. =Huwelijksvoorwaarden van Hans Wolfard van Brederode, Heere te Kloetingen, Herwijnen, Haaften en Hellouw, en Anna geboren Gravin van Nassau-Catzenellebogen 1619, 1655 [DDB]=Opgaven van de ontvangsten en uitgaven over 1660-1689 van de domeinen van Haaften, Herwijnen, Hellouw, Tuil, Weerdenburg, Est en Rumpt, en afschriften van afrekeningen van den Rentmeester, de meeste met Maanmeesters [DDB]=Biljetten van verkooping in 1669 van de volgende goederen van Zijn Excellentie van Brederode: de heerlijkheid van Noordeloos en Over-Slingeland, met de overblijfsels van het oude kasteel te Noordeloos enz. (etc.), de heerlijkheid van Voshol, tienden onder Woudrichem en Sleeuwijk, de huizing Blijenburg in Den Haag, de heerlijkheid van Haaften en Hellouw, en het adellijke huis te Haaften, de heerlijkheid van Herwijnen en het adellijke huis te Frissenstein, de heerlijheid van Kloetingen, gemeten ambacht in Kapelle, Biezelingen, Eversdijk, Wemeldinge, Sturmezand, Sigut, Ierseke, Olsende, Schore en Vlake met tienden, de riddermatige huizing van Nieveld met land enz. (etc.) tienden in Drunen, en landen onder Vucht [DDB]=In 1672 wordt kasteel Goudenstein, toen in bezit van Wolfaart van Brederode, verwoest door de Fransen. Een hoektoren blijft gespaard tot in de huidige tijd [Wikiwand]. In 1679 overlijdt Wolfaart, heer van Brederode. De heerlijkheid komt in 1679 aan Frederik Adolf, heer van Vianen en Ameide [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].
=Verzoekschrift van Karel Aemilius, Borggreve en Grave van Dohna, als erfgenaam onder beneficie van inventaris van Hedwig Agnes van Brederode, aan de Gedeputeerde Staten van Nijmegen, over de betaling van de verpondingen van Haaften, Herwijnen en Hellouw, met kantbeschikking van 2 september 1685 [DDB]=Ingekomen en minuten van uitgegane stukken van Karel Aemilius, Graaf van Dohna, Amelia, Gravin van Dohna, en de regerende graven van der Lippe, of hun Raden voor de Nederlandse zaken, over Vianen, Ameide en Tienhoven, Noordeloos, Herwijnen, Haaften, Hellouw en andere Geldersche plaatsen, Nieveld, Woudrichem en Sleeuwijk, Kloetingen, Kapelle, het huis te Kleef en de andere goederen in Brederode, Den Bosch, Voshol enz. (etc.) a. 1685-1690. b. 1691-1695. c. 1696-1700. d. 1701-1705. e. 1706-1716. f.1717-1723. g.1724 en 1725. h. 1726-1747 [DDB]Bout=In 1702 is Adrianus Bout heer van Haaften [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2]
Rijnberk=Bout wordt opgevolgd door Cornelis van Rijnberk [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2]
Dutry van Haeften =Op 11 april 1712 wordt de heerlijkheid door van Rijnberk verkocht aan Benjamin Dutry van Haeften [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; Gelders Archief 0397 Heerlijkheid Haaften, inv. nr 6]=Hij beleent in 1741 en 1750. Het beheer over de geestelijke goederen blijft aan de heerlijkheid verbonden [Philips, Kapittelgoederen; Gelders Archief 0397 Heerlijkheid Haaften, inv. nr 7]. Kasteel Goudenstein is dan een ruïne. =Cornelis Dutry is daarna heer van Haaften. Hij beleent in 1756, 1758, 1764 en 1768. De familie bouwt een landhuis [RA Rivierenland; Gelders Archief 0397 Heerlijkheid Haaften, inv. nr 8] =In 1794 wordt het landhuis door de Fransen verwoest. Ook veel archiefmateriaal is toen verloren gegaan [RA Rivierenland; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 4; Philips, Kapittelgoederen]=In 1812 overlijdt heer Elias Dutry van Haeften. Hij bouwde een nieuw "aangenaam" landhuis. =Zijn zoon C.B. van Haeften bouwt in 1816 een landhuis aan de Laan [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3; Kok, Vaderlandsch19, blz. 1]=De heerlijkheid omvat in 1843 de polder en het dorp Haaften. Er wonen 170 gezinnen en een bevolking van 980 inwoners [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].=In 1844 is Stijntje Bruggink vrouwe van Haaften. Ze is de weduwe van Elias Dutry van Haeften [ Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3].=In 1849 koopt de heer van Haaften de verplichting om de predikanten te onderhouden af in een contract met de Nederlandse Staat [Kuys, Repertorium, blz. 131-132]=In 1969 schenkt mr. G. Dutry van Haeften de inmiddels gerestaureerde toren aan de Stichting Vrienden der Geldersche kastelen [http://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=2137 ]
tienden=In 1031 vindt een schenking plaats van kerk en goederen in de gouw Teisterbant door bisschop Meinwert van Paderborn aan de in 1015 gestichte abdij Abdinghof [ RA Rivierenland]=De tienden behoren daar bij [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]=De onverdeelde helft daarvan komt toe aan Elten. De heer van Herlaer blijkt later over de halve tienden te beschikken. Hij geeft ze met de kerkgiften ter leen aan Johanna Vrancke, de weduwe van Hendrik van der Hulpe. Ze doet er in 1359 afstand van waarna de abdij ze voor een mark fijn zilver perjaar in erfpacht uitgaf aan haar neef Willem van Tuyl Goossenszoon. Vervolgens blijken Agnes van Hellow Johansdr. en echtgenoot Hubert van Golberdingen erover te beschikken. De abdij geeft ze hen in erfpacht voor 3,5 mark per jaar. In 1393 gaan de rechten over naar haar neef Edmond van Hellow. Hij beklooft de abdij schadeloos te stellen. De tienden zijn daarna in bezit van Otto heer van Asperen en Vuren [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]waterstaat=Op 24 juli 1416 maken Reinald, hertog van Gelre en Willem van Beijeren graaf van Holland afspraken over de dijk langs de Waal bij Haaften [Kemp, Leven blz. 200] =Op 27 februari 1711 wordt Haaften getroffen door watervloeden. Veel huizen en de korenmolen worden vernield [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]=De polder bestaat in 1840 uit het Laageveld de Graskamp, het Molenblok, De Koningstiend,, het Buitenblok en het Achterblok. Het oppervlak is 468 bunder 2 roeden 32 ellen. Het gaat om hooi-, wei- en bouwland, bossen en boomgaarden. Een molen houdt het polderwater op peil [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 4]=Op 28 januari 1809 verwoest het water zes huizen. Elf huizen worden beschadigd [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 4]=Op 2 februari 1995 wordt het dorp vanwege de hoge waterstand geëvacueerd. Op 5 februari 1995 keren de bewoners terug [Wikiwand]
ALGEMENE BRONNENinternethttps://www.wikiwand.com/nl/Haaften https://www.plaatsengids.nl/haaften https://www.viamichelin.nl/web/Kaarten-Plattegronden/Kaart_Plattegrond-Haaften-4175-Gelderland-Nederland [actuele kaart]; https://www.neerijnen.nl/over_neerijnen/over_de_gemeente/haaften/;https://www.oozo.nl/cijfers/neerijnen/haaften; https://www.genealogieonline.nl/over-de-plaats/2755039/haaften [genealogie]; http://genver.nl/gl/bs0242.htm [genealogie]; https://www.stadindex.nl/plattegrond/haaften [plattegrond]; literatuurAa, A.J. van der, Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, Noorduyn 1843, deel 5, blz. 1-5Aa, Christianus Petrus Eliza Robidé van der, Bouwvallen van het huis te Haaften, uit: Oud Nederland in de uit vroegere dagen overgebleven Burgen en Kasteelen, Nijmegen 1840Gelders Archief 819.1 Haaften, Doopboek - Nederduits Gereformeerde gemeente, 1627-1771Kemp, Abraham, Leven der doorluchtige heeren van Arkel ...,blz. 200Kok, Jacobus, Vaderlandsch Woordenboek, deel 19, Amsteldam 1788Landré, J.E.G., De ramp te Haaften in 1866. Eene geschiedkundige bijdrage over Haaften, Bijleveld Utrecht Nijhoff, Isaac Anne, Gedenkwaardigheden uit de geschiedenis van Gelderland, deel 1, Arnhem 1830Philips, Aug., Kapittelgoederen te Haaften, Leiden en Amsterdam 1850Spaen, Willem Anne van, Oordeelkundige inleiding tot de historie van Gelderland, 4e deel, Utrecht 1805W.D.B.I.U.A. 1873, 21 juni, p. 2 Werner, H.M., De Geldersche Toren, in: Geldersche Volksalmanak 1881, blz. 37-67Wijnpersse, Statistiek, p. 381 (1854)Wink, P.M., Geïllustreerde Encyclopaedie, Zaltbommel 1911, blz. 317
algemeen=In 1843 tot in de jaren 60 van de 20e eeuw was er een schuit- en pontenveer naar Gameren [Wikiwand; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]. =Op 25 juni 1967 verwoestte een storm enkele kassen en het Crobhuis [Wikiwand]. Een actuele statistiek is van OOZO.=in 1672 werd kasteel Goudenstein verwoest [Wikiwand]
bestuuralgemeen=Nominaties en commissies en brieven van de Buurmeesters, Waarsman en Gerichtsnabuur van Herwijnen, 1687; de Buurmeesters, en Gerichtsnaburen van Heelouw, 1688; de Buurmeesters, en Gerichtsnaburen van Haaften, 1681 [DDB]schout=Pieter de Roock was schout van Haaften [Adel1925, blz. 180]
brand=In ......was er een grote brand. Verloren gaan 22 huizen en een aantal hooibergen [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]. =Op 9 juni 1866 verwoestte een brand 65 huizen en een school [Wikiwand]. Rond 400 mensen verliezen al hun bezittingen. Een inzameling in Gelderland brengt f 17.000 op. Van dit geld worden 20 arbeiderswoningen gebouwd. [RA Rivierenland].https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/west-betuwe/de-ramp-van-haaften]economie=In 1826 werd een steenbakkerij opgericht. De bevolking leefde in 1843 vooral van de landbouw. Er was zalmvisserij[Aa, Aardrijkskundig5, blz. 1]. =in 1856 was er een korenmolen, de Blauwe Reiger op de Waalbandijk [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 1-2; https://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=218 =in 1968 landbouw, veeteelt en steenbakkerij [ter Laan, blz. 152]
financiëngemeentealgemeen=Tot 1818 vormden Haaften en Herwijnen één gemeente; m.i.v. 1 januari 1818 werden de dorpen gesplitst. De gemeente Haaften bestaat dan uit Haaften, Hellouw en Tuil [Wikiwand]. =In 1840 zijn er in de gemeente Haaften 262 huizen met 1960 inwoners, verdeeld als volgt Haaften 112/992, Hellouw 90/560 en Tuil 60/408 [Plaatsengids]=In 1843 omvat de gemeente Haaften mede Hellouw en Tuil. De gemeente is groot 1588 bunders, 33 voet en 36 ellen. Er zijn dan 341 huizen met 366 gezinnen en rond 1900 inwoners [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 1]=In 1910 groot 2097 hectare met 2543 inwoners [Wink, blz. 545].=in 1968 waren er 3100 inwoners; de gemeente omvat Hellouw en Tuil [Laan, blz. 152]=In 1971 waren er 1845 inwoners in Haaften [Wikiwand]=Haaften is van 1818 tot en met 1977 een zelfstandige gemeente [Wikiwand]=Per 1 januari 1978 wordt Haaften met Est, Opijnen, Ophemert, Varik en Waardenburg samengevoegd tot de gemeente Neerijnen [Wikiwand]. =In 2011 zijn er 2590 inwoners met rond 1000 woningen [Wikiwand]. =Op 31 december 2016 is het aantal inwoners 2673 https://allecijfers.nl/buurt/haaften-neerijnen/ =Op 1 januari 2019 deel van de gemeente West-Betuwe zijn er 2773 inwoners. Statistische gegevens zijn beschikbaar over 2019, o.a. het gemiddeld inkomen van € 23.500 https://allecijfers.nl/buurt/haaften-neerijnen/ =Op 1 januari 2023 waren er 2.890 inwoners [Wikiwand]burgemeester1818 - 1848 Arie de Heer1848 - 1860 W.A. de Favange1860 - 1865 G.W. Mossel1865 - 1885 M.N.J. Dutry van Haeften1885 - 1889 Jacob Lodewijk Jan Baptist (J.L.J.B.) baron Sweerts de Landas1889 - 1916 Peter Sofanus van Willigen1916 - 1934 Mattijs Peter van Willigen1934 - 1978 Hendrik Adriaan van Willigen
godsdienst=Rond 960 wordt de plaats vermeld in een lijst van bezittingen van de Sint Maartenskerk in Utrecht [Wikiwand]. =Rond 1031 staat in Haaften een "capella" behorend bij de parochiekerk van Tuil. In dat jaar vindt een schenking plaats van kerk en goederen in de gouw Teisterbant door bisschop Meinwert van Paderborn aan de in 1015 gestichte abdij Abdinghof [RA Rivierenland]. De kapel behoort daartoe [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]. =Op 12 januari 1400 verleent Paus Bonifacius IX toestemming voor de oprichting van een collegiaal kapittel met zeven kanunniken en een deken. Heer Otto van Haaften richt het kapittel van Sint Jan de Doper op 5 oktober 1400. De heer van Haaften wordt collator van de prebenden. =In 1456 is sprake van de "ecclesia sancti Johannis in Haeften". =In 1538 wordt gesproken over "deken ind capittell der kercken van Haefften". =Het kapittel wordt na 1572 opgeheven. =Er is een doopboek van de Nederduits Gereformeerde gemeente 1627-1771 [http://www.regionaalarchiefrivierenland.nl/;]=In 1673 wordt de kerk verbouwd. De ambachtsheer heeft collatierecht m.b.t. de dominee [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].
=Van de bewoners zijn in 1840 rond 600 lidmaat van de Hervormde kerk, 50 zijn katholiek en 4 Israëliet [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].
heerlijkheidvan Arkel=Oorspronkelijk waarschijnlijk bezit van het huis van Arkel met de tak Kijfhoek [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2]van Haaften=Beschrijving van stukken aangaande de heerlijkheden Haaften, Herwijnen en Helluw van 1262-1513, bevonden in de sacristie van de broederschap van Onze Lieve Vrouw in de St. Jans-Evangelistenkerk in Den Bosch, en onder ontvangbewijs overgegeven aan Walraven van Haeften, Heere te Haaften, Herwijnen en Helluw, 1 mei 1598 [DDB].=Heer Rudolf van Haaften is ridder. Hij staat in 1281 borg voor graaf Reinald van Gelder bij een lombardhouder [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; http://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=2137 ; Robidé van der Aa, Bouwvallen]=In het jaar 1316 was Gijselbrecht heer van Haaften. =In 1330 was Alard van Haaften heer. In de 14e eeuw wordt kasteel Goudenstein gebouwd. =Rudolf Jansz de Cock van Haaften [1300-1360] is heer van Haaften. Zoon van Johan Johansz de Cock van Weerdenburg en Geertruid Van Haeften van Arckel. Ze kregen een zoon, Otto [Genealogie.nu].=In 1348 is Otto de Cock heer van Haaften [1320-1360]. =Nicolaas van Haaften [1340-1373] is in 1373 heer van Haaften [RA Rivierenland; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; Robidé van der Aa, Bouwvallen; Nijhoff, Gedenkwaardigheden, deel 1, blz. 253, nr. 241; http://www.bankvanbommel.nl/lijst.php?l=1]Zijn zoon heer Otto van Haaften [1370-1430] volgt hem op in 1399. Hij richt het kapittel op in 1400. De heer van Haaften wordt collator van de prebenden. Walraven heer van Haaften [1410-1478]. In 1452 neemt Walraven van Haaften onder keizer Maximiliaan I deel aan de oorlog tegen Gent.Johan van Haaften [1445-1495]. Vanaf 1467 is Goudenstein een Gelders leen. Zijn zoon Walraven de Cock [1495-....], heer van Haaften, volgt hem op. Hij is een zoon van Johan van Haaften. Walraven trouwt (1) met Johanna van Broekhuizen en (2) met Gerarda van Honselaar [1508-1574]. In een akte van 1536 verklaart Gerrit van Arckel heer van Heukelum dat hij van zijn neef Walraven van Haaften, heer van Herwijnen, 250 goudgulden en 12 stuivers heeft ontvangen als aflossing op een schuld van 2000 goudgulden. Frans, heer van Haaften, zoon van Otto van Haaften en Everharda van Malburg [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 272]. Hij trouwt met Katharina van den Boetzelaar, vrouwe van Praat; hij overlijdt kinderloos in 1573. Na 1573 heeft de vrouwe van Haaften de geestelijke goederen in haar heerlijkheid in eigen beheer weten te houden. De rentmeester van de geestelijke goederen ontvangt aanvankelijk niets uit de Haaftense geestelijke goederen.Opvolger Johan van Haaften [1529-1574], heer van Haaften, Hellou en Herwijnen, de zoon van Walraven van Haaften en Gerarda van Honselaar. Johan trouwt Anna van Spangen [1534-1584]. Ze krijgen een zoon Walraven. Johan overlijdt in 1574. =op 18 juli 1604 was Walraven van Haeften, heer te Haaften, Herwijnen en Helluw [DDB]Walraven, de zoon van Johan, volgt op. Van 1608 is het testament van Walraven van Haeften, heer van Haaften, Hellouw en Herwijnen met een akte van goedkeuring van twee erfgenamen. van BrederodeIn 1608 erft zijn zus Theodora [1575-1625], vrouwe van Kloetinge, dochter van Johan van Haaften en echtgenote van Floris van Brederode [1549-1599], de heerlijkheid Haaften, Hellouw en Herwijnen van haar broer Walraven van Haeften [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; Kok,Vaderlandsch19, blz. 2] De heerlijkheid komt door dit huwelijk in de familie van Brederode terecht [RA Rivierenland]In 1609 verzoekt de heer van Brederode en Vianen, als voogd van de minderjarige kinderen van de vrouwe van Haaften, Hellouw en Herwijnen, aan de Gelderse Landdag om o.g.v. de aan de heerlijkheden verbonden collatierechten zelf de administratie over de geestelijke goederen in Haaften te mogen voeren. Het verzoek wordt afgewezen. In 1612 herhaalt hij het verzoek met de toezegging dat hij de tertiën zou afstaan. In 1613 krijgt hij het beheer over de prebenden in Haaften en de pastoriegoederen in Herwijnen op voorwaarde dat hij jaarlijks f 800 aan de rentmeester voldoet ter bekostiging van de predikanten in Haaften en Herwijnen. =Huwelijksvoorwaarden van Hans Wolfard van Brederode, Heere te Kloetingen, Herwijnen, Haaften en Hellouw, en Anna geboren Gravin van Nassau-Catzenellebogen 1619, 1655 [DDB]=Opgaven van de ontvangsten en uitgaven over 1660-1689 van de domeinen van Haaften, Herwijnen, Hellouw, Tuil, Weerdenburg, Est en Rumpt, en afschriften van afrekeningen van den Rentmeester, de meeste met Maanmeesters [DDB]=Biljetten van verkooping in 1669 van de volgende goederen van Zijn Excellentie van Brederode: de heerlijkheid van Noordeloos en Over-Slingeland, met de overblijfsels van het oude kasteel te Noordeloos enz. (etc.), de heerlijkheid van Voshol, tienden onder Woudrichem en Sleeuwijk, de huizing Blijenburg in Den Haag, de heerlijkheid van Haaften en Hellouw, en het adellijke huis te Haaften, de heerlijkheid van Herwijnen en het adellijke huis te Frissenstein, de heerlijheid van Kloetingen, gemeten ambacht in Kapelle, Biezelingen, Eversdijk, Wemeldinge, Sturmezand, Sigut, Ierseke, Olsende, Schore en Vlake met tienden, de riddermatige huizing van Nieveld met land enz. (etc.) tienden in Drunen, en landen onder Vucht [DDB]=In 1672 wordt kasteel Goudenstein, toen in bezit van Wolfaart van Brederode, verwoest door de Fransen. Een hoektoren blijft gespaard tot in de huidige tijd [Wikiwand]. In 1679 overlijdt Wolfaart, heer van Brederode. De heerlijkheid komt in 1679 aan Frederik Adolf, heer van Vianen en Ameide [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].
=Verzoekschrift van Karel Aemilius, Borggreve en Grave van Dohna, als erfgenaam onder beneficie van inventaris van Hedwig Agnes van Brederode, aan de Gedeputeerde Staten van Nijmegen, over de betaling van de verpondingen van Haaften, Herwijnen en Hellouw, met kantbeschikking van 2 september 1685 [DDB]=Ingekomen en minuten van uitgegane stukken van Karel Aemilius, Graaf van Dohna, Amelia, Gravin van Dohna, en de regerende graven van der Lippe, of hun Raden voor de Nederlandse zaken, over Vianen, Ameide en Tienhoven, Noordeloos, Herwijnen, Haaften, Hellouw en andere Geldersche plaatsen, Nieveld, Woudrichem en Sleeuwijk, Kloetingen, Kapelle, het huis te Kleef en de andere goederen in Brederode, Den Bosch, Voshol enz. (etc.) a. 1685-1690. b. 1691-1695. c. 1696-1700. d. 1701-1705. e. 1706-1716. f.1717-1723. g.1724 en 1725. h. 1726-1747 [DDB]Bout=In 1702 is Adrianus Bout heer van Haaften [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2]
Rijnberk=Bout wordt opgevolgd door Cornelis van Rijnberk [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2]
Dutry van Haeften =Op 11 april 1712 wordt de heerlijkheid door van Rijnberk verkocht aan Benjamin Dutry van Haeften [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2; Gelders Archief 0397 Heerlijkheid Haaften, inv. nr 6]=Hij beleent in 1741 en 1750. Het beheer over de geestelijke goederen blijft aan de heerlijkheid verbonden [Philips, Kapittelgoederen; Gelders Archief 0397 Heerlijkheid Haaften, inv. nr 7]. Kasteel Goudenstein is dan een ruïne. =Cornelis Dutry is daarna heer van Haaften. Hij beleent in 1756, 1758, 1764 en 1768. De familie bouwt een landhuis [RA Rivierenland; Gelders Archief 0397 Heerlijkheid Haaften, inv. nr 8] =In 1794 wordt het landhuis door de Fransen verwoest. Ook veel archiefmateriaal is toen verloren gegaan [RA Rivierenland; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 4; Philips, Kapittelgoederen]=In 1812 overlijdt heer Elias Dutry van Haeften. Hij bouwde een nieuw "aangenaam" landhuis. =Zijn zoon C.B. van Haeften bouwt in 1816 een landhuis aan de Laan [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3; Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3; Kok, Vaderlandsch19, blz. 1]=De heerlijkheid omvat in 1843 de polder en het dorp Haaften. Er wonen 170 gezinnen en een bevolking van 980 inwoners [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 2].=In 1844 is Stijntje Bruggink vrouwe van Haaften. Ze is de weduwe van Elias Dutry van Haeften [ Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3].=In 1849 koopt de heer van Haaften de verplichting om de predikanten te onderhouden af in een contract met de Nederlandse Staat [Kuys, Repertorium, blz. 131-132]=In 1969 schenkt mr. G. Dutry van Haeften de inmiddels gerestaureerde toren aan de Stichting Vrienden der Geldersche kastelen [http://www.ms-visucom.de/cgi-bin/ebidat.pl?id=2137 ]
tienden=In 1031 vindt een schenking plaats van kerk en goederen in de gouw Teisterbant door bisschop Meinwert van Paderborn aan de in 1015 gestichte abdij Abdinghof [ RA Rivierenland]=De tienden behoren daar bij [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]=De onverdeelde helft daarvan komt toe aan Elten. De heer van Herlaer blijkt later over de halve tienden te beschikken. Hij geeft ze met de kerkgiften ter leen aan Johanna Vrancke, de weduwe van Hendrik van der Hulpe. Ze doet er in 1359 afstand van waarna de abdij ze voor een mark fijn zilver perjaar in erfpacht uitgaf aan haar neef Willem van Tuyl Goossenszoon. Vervolgens blijken Agnes van Hellow Johansdr. en echtgenoot Hubert van Golberdingen erover te beschikken. De abdij geeft ze hen in erfpacht voor 3,5 mark per jaar. In 1393 gaan de rechten over naar haar neef Edmond van Hellow. Hij beklooft de abdij schadeloos te stellen. De tienden zijn daarna in bezit van Otto heer van Asperen en Vuren [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]waterstaat=Op 24 juli 1416 maken Reinald, hertog van Gelre en Willem van Beijeren graaf van Holland afspraken over de dijk langs de Waal bij Haaften [Kemp, Leven blz. 200] =Op 27 februari 1711 wordt Haaften getroffen door watervloeden. Veel huizen en de korenmolen worden vernield [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 3]=De polder bestaat in 1840 uit het Laageveld de Graskamp, het Molenblok, De Koningstiend,, het Buitenblok en het Achterblok. Het oppervlak is 468 bunder 2 roeden 32 ellen. Het gaat om hooi-, wei- en bouwland, bossen en boomgaarden. Een molen houdt het polderwater op peil [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 4]=Op 28 januari 1809 verwoest het water zes huizen. Elf huizen worden beschadigd [Aa, Aardrijkskundig5, blz. 4]=Op 2 februari 1995 wordt het dorp vanwege de hoge waterstand geëvacueerd. Op 5 februari 1995 keren de bewoners terug [Wikiwand]
ALGEMENE BRONNENinternethttps://www.wikiwand.com/nl/Haaften https://www.plaatsengids.nl/haaften https://www.viamichelin.nl/web/Kaarten-Plattegronden/Kaart_Plattegrond-Haaften-4175-Gelderland-Nederland [actuele kaart]; https://www.neerijnen.nl/over_neerijnen/over_de_gemeente/haaften/;https://www.oozo.nl/cijfers/neerijnen/haaften; https://www.genealogieonline.nl/over-de-plaats/2755039/haaften [genealogie]; http://genver.nl/gl/bs0242.htm [genealogie]; https://www.stadindex.nl/plattegrond/haaften [plattegrond]; literatuurAa, A.J. van der, Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, Noorduyn 1843, deel 5, blz. 1-5Aa, Christianus Petrus Eliza Robidé van der, Bouwvallen van het huis te Haaften, uit: Oud Nederland in de uit vroegere dagen overgebleven Burgen en Kasteelen, Nijmegen 1840Gelders Archief 819.1 Haaften, Doopboek - Nederduits Gereformeerde gemeente, 1627-1771Kemp, Abraham, Leven der doorluchtige heeren van Arkel ...,blz. 200Kok, Jacobus, Vaderlandsch Woordenboek, deel 19, Amsteldam 1788Landré, J.E.G., De ramp te Haaften in 1866. Eene geschiedkundige bijdrage over Haaften, Bijleveld Utrecht Nijhoff, Isaac Anne, Gedenkwaardigheden uit de geschiedenis van Gelderland, deel 1, Arnhem 1830Philips, Aug., Kapittelgoederen te Haaften, Leiden en Amsterdam 1850Spaen, Willem Anne van, Oordeelkundige inleiding tot de historie van Gelderland, 4e deel, Utrecht 1805W.D.B.I.U.A. 1873, 21 juni, p. 2 Werner, H.M., De Geldersche Toren, in: Geldersche Volksalmanak 1881, blz. 37-67Wijnpersse, Statistiek, p. 381 (1854)Wink, P.M., Geïllustreerde Encyclopaedie, Zaltbommel 1911, blz. 317
Haaften in 1667
Page updated
Google Sites
Report abuse