BarsingerhornDorp in Noord-Holland. Ook Barzingerhorn, Barinchhorn, Barningerhorn, Bersinhorne (1289), Bersincshorne. In de volksmond Barregorn.algemeenIn 1415 met inbegrip van Haringhuizen tot stad verheven door graaf Willem. De heren van Schagen hebben het stadsrecht geëerbiedigd [Aa, Aard2, blz. 127; Wink, blz. 126; Witkamp1, blz. 83]In 1622 wordt het gemeentehuis gebouwd [Aa, Aard2, blz. 127]belastingenalgemeenOp 27 maart 1827 wordt gemeld dat de kadastrale taxatie van grondeigendommen in B. gedaan zal worden door de schatter Klaas Zuidscharwoude, vergezeld door de controleur A. van Tonderen [Opregte Haarlemsche Courant 27 maart 1827, blz. 5]Over het jaar 1846 zegt de Gouverneur van Noord-Holland aan Provinciale Staten: De inning der plaatselijke belastingen en inkomsten, zowel bij de steden als bij de gemeenten ten platte lande, geschiedt over het algemeen geregeld , en geene moeijelijkheden van eenig belang zijn ons te dien aanzien voorgekomen; terwijl ook het beheer der geldmiddelen met eene gewenschte naauwgezetheid wordt uitgeoefend [Ned, Stcrt. 7 juli 1847, blz. 25]belasting in naturaOp 22 februari 1811 wordt gemeld dat Barsingerhorn vier man moet leveren voor het contingent kanonniers-kustbewaarders [Courier van Amsterdam 22 februari 1811, blz. 2]brandschattingIn 1517 moest dit dorp zware schatting opbrengen aan den zoogenaamden Zwarten hoop, teneinde zich van plundering en afbranden vij te koopen
buitengewone omslagenOp 8 juli 1846 wordt gemeld dat aan B. is toegestaan de heffing vn buitengewone omslagen [Ned. Stcrt. 8 juli 1846, nr. 160]grondbelastingAdriaan Jan Cornelis Maas Geesteranus [geb. 20 oktober 1805 Delft] wordt in 1853 aangeslagen voor f 5,56 wegens bezit in Barsingerhorn [Ned. Stcrt 21 mei 1853, blz. 11]ontvanger Bij KB 11 april 1847, nr. 53 wordt J.H.C. Copius Peereboom benoemd tot ontvanger der directe belastingen en accijnzen in B. Hij was tot dan toe ontvanger in Akersloot. Het kantoor der directe belastingen en accijnzen te Winkel wordt verenigd met dat van B. [Ned. Stcrt. 14 april 1847, blz. 1]Bij KB van 23 oktober 1852 wordt Copius verplaatst naar Kotten [Bredasche Courant 28 oktober 1852, blz. 2]. Bij KB van 3 november 1852 is benoemd tot ontvanger der dir. bel. en acc. te Barsingerhorn c. a., de heer D. W. C. Veldhorst, thans surnumerair van 's Rijks belastingen te 's Gravenhage [Opregte Haarlemsche Courant 6 november 1852, blz. 2]. Op 1 mei 1854 wordt hij verplaatst naar Haastrecht [Ned. Stcrt, 4 mei 1854, blz. 1]Op 22 juni 1854 wordt H. de Graaf, ontvanger in Appeltern, benoemd tot ontvanger der directe belastingen en accijnsen in B. [Ned. Stcrt 25 juni 1854, blz. 1]Bij KB 8 oktober 1856 wordt het kantoor B. c.a. opgeheven De betrokken plaatsen vallen voortaan onder kantoor Schagen m.u..v. Winkel dat wordt toegevoegd aan Oude Niedorp met als hoofdplaats Nieuwe Niedorp. H. de Graaf wordt in Nieuwe Niedorp ontvanger [Ned. Stcrt. 11 oktober 1856, blz. 1]polderlastenIn het polderreglement van 1851 is geregeld dat alle "aangewende kosten, zoo van algemeenen aard en op alle in den Polder gelegene contribuabele landerijen betrekkelijk, als ook die, welke slechts betrekking hebben op ieder der drie onderdelen des Polders, zullen daarbij in het openbaar worden afgelezen en zal vervolgens overgegaan worden tot de vaststelling van den omslag, die per bunder, ter goedmaking dezer kosten, zal moeten worden geheven. Alle kosten uitsluitend aangewend ten behoeve van één der drie onderdeelen des polders, zullen enkel worden omgeslagen over de contribuabele landerijen, in ieder dezer drie onderdelen gelegen, terwijl alle overige aangewende kosten zullen worden verdeeld over de gezamenlijke contribuabele landen, binnen den algeheelen omvang des Polders. De omslag zal dus per bunder vastgesteld worden voor: a. Generale polder-kosten. b. Molengeld in den Kaagpolder. c. Molengeld in den Hooglandspolder. d. Molengeld in den Schringkaagpolder. Bij het bepalen van de omslagen, zal er op gelet worden dat daardoor niet alleen de gemaakte onkosten kunnen worden bestreden, maar dat er zoo veel overschot blijve, als er in het volgende jaar op grond der ervaring van vroegere jaren, gemiddeld benoodigd is ter voldoening van zoodanige sommen, welke gereed moeten worden voldaan; zoo als daar zijn: de bijdragen voor het hondsbosch, de uitwaterende sluizen, daggelden van arbeiders enz. [Hoornsche Courant 25 november 1851, blz. 1]. Alle omslagen zullen volgens de kadastrale grootte der landerijen worden geheven, met inachtneming der bepalingen vervat in de resolutie der Provinciale Staten van Noord-Holland van 7 julij 1843, bekrachtigd bij Koninklijk besluit van 8 september 1843, No. 80. Zij zullen door Ingelanden moeten worden voldaan, uiterlijk den 20sten Februarij van het jaar, volgende op dat, waarvoor de omslag is geschied [Hoornsche Courant 2 december 1851, blz. 1]....... .......Overeenkomstig den inhoud van dit register, zal de Penningmeester de aanslagbilletten in gereedheid brengen, ten einde deze in tijds en wel uiterlijk veertien dagen vóór den gestelden tijd van voldoening door den Bode des Bestuurs aan Ingelanden kunnen worden bezorgd of toegezonden. Deze aanslagbilletten zullen moeten bevatten de namen der belastingschuldigen, het bedrag van den omslag, gesplitst in generale polderkosten en in molengeld, de hoeveelheid lands waarover het verschuldigde berekend is, de dagteekening der omslagrekening, het jaar waarover de omslag is geschied en de tijd en de plaats, wanneer en waar de voldoening zal moéten plaats hebben. De Penningmeester zal zoo veel mogelijk zorgen dat de omslagen geregeld worden voldaan en tegen de nalatigen, volgens de bestaande wetgeving, te werk gaan [Hoornsche Courant 23 december 1851, blz. 1]vrijdomOp 4 juli 1844 wordt gemeld dat aan Portman en Koomen aan wie is toegestaan buitengronden in de Zuiderzee langs o.m. Barsingerhorn in te dijken vrijdom van lasten wordt toegekend zoals wettelijk toegestaan voor dergelijke ondernemingen, maar i.c. geldt een periode van twee maal de wettelijke wettelijke termijn [Oprechte Haarlemsche Courant 4 juli 1844, blz. 2]economiealgemeenIn 1840 leven de inwoners vooral van landbouw (vlas) en veeteelt [Aa, Aard2, blz. 127]Op 30 november 1844 komen H.Ch. Böttger, H.B. Upmann en J. Dragers in B. overeen de tussen hen bestaande vennootschap J.B. Upmann en Comp. te ontbinden [Opregte Haarlemsche Courant 19 december 1844, blz. 4]bakkerijOp 26 maart 1831 is door verandering van affaire uit de hand in B. te koop een huis en erf, zijnde een florisante rog- en witte broodbakkerij aan het Oosteinde nr. 108, te bevragen bij Klaas Groen [Opregte Haarlemsche Courant 28 maart 1831, blz. 7; Opregte Haarlemsche Courant 8 januari 1833, blz. 4]. Dezelfde welbeklante rogge- en witte broodbakkerij staat te koop op 17 november 1840 Te bevragen bij de heer K.A. Kaan in de Wieringerwaard [Opregte Haarlemsche Courant 17 november 1840, blz. 3]Op 20 april 1841 is te koop een huis met erf waarin de brood- en koekbakkersaffaire sedert onheugelijke jaren is geëxerceerd nog met goed succes wordt gecontinueerd en waarin jaarlijks 8 à 10 lasten granen worden verbakken, gelegen aan de Straat, kad.nr. C333 [Opregte Haarlemsche Courant 25 maart 1841, blz. 8]Op 6 februari 1844 is uit de hand te koop wegens verandering van affaire een welbeklante en goed doortimmerde broodbakkerij met gereedschappen, stalling voor koeien en paarden en berging voor zaad en hooi, waarin die affaire sind onheugelijke jaren is uitgeoefend. De eigenaar is Tamis Schenk [Opregte Haarlemsche Courant 6 februari 1844, blz. 4]Op 14 juni 1851 is een welbeklante rogge-, wittebrood- en beschuitbakkerij in B. aan de Straat te koop, sectie C nr 312, groot 9 roeden 70 ellen [Opregte Haarlemsche Courant 4 juni 1851, blz. 4]herbergIn 1826 bestaat in B. de herberg "het Fortuin" [Opregte Haarlemsche Courant 7 februari 1826, blz. 3] ijkerOp 3 maart 1836 wordt Eduard Lowe voor o.a. B. benoemd tot ijker van het vaatwerk. Hij is commies en wijnroeier [Opregte Haarlemsche Courant 3 maart 1836, blz. 2]kleermakerIn 1853 is J. Peper kleermaker in Barsingerhorn [Opregte Haarlemsche Courant 9 mei 1853, blz. 3]kramer Op 3 mei 1854 is te koop de houten kraam, bevaren en gebruikt door kramer P. Hz. Wittebol uit B. [Opregte Haarlemsche Courant 3 mei 1854, blz. 4]kruidenierOp 15 april 1836 wordt een kruidenierswinkel, gelegen aan de Straat in B., in publieke veiling verkocht [Opregte Haarlemsche Courant 12 april 1836, blz. 4]Op 27 oktober 1845 zal worden verkocht een huis, erf en tuin waarin jarenlang een kruidenierswinkel en slijterij succesvol is uitgeoefend, kad. nr. C327-328 [Opregte Haarlemsche Courant 16 oktober 1845, blz. 4]molenIn 1754 heeft bakker Pieter Jansen uit de hand te koop een achtkante molen met twee stenen [Oprechte Haerlemsche Courant 11 mei 1754, blz. 2]Op 25 oktober 1785 zullen de armmeesters en weesmeesters van B. ten overstaan van de schepenen publiekelijk op veiling verhuren de korenmolen van Barsingerhorn met woonhuis [Oprechte Haerlemsche Courant 13 oktober 1786, blz. 2]Op 18 maart 1854 is het huis van de korenmolenaar in B. afgebrand [Nieuwe Rotterdamsche Courant 20 maart 1854, blz. 2]Op 31 januari 1856 staat de enige molen van B. te koop, sectie B nr. 123 aan de Hoofdvaart en de Schulpweg [Opregte Haarlemsche Courant 31 januari 1856, blz. 4]scheepvaartOp 11 oktober 1832 is bij eigenaar D. Han uit B. uit de hand te koop een nieuwe jaag- of zeilschuit, varend in de veerdienst van B. naar Alkmaar vice versa [Opregte Haarlemsche Courant 11 oktober 1832, blz. 4]Op 13 oktober 1838 is uit de hand te koop een hecht en sterk tjalkschip, met staand en lopend want, 67 ton. Bevragen bij Jan Spaans en Cornelis Dekker [Opregte Haarlemsche Courant 13 oktober 1838, blz. 5]Op 15 februari 1840 wordt in B. verkocht een vier jaar oude marktschuit, genaamd "De Vier Vrienden", van de kortelings overleden schipper J. Kok uit B. De schuit heeft met zeil, treil en verder toebehoren succesvol gevaren op een veerdienst van B. naar Amsterdam vice versa [Opregte Haarlemsche Courant 1 februari 1840, blz. 4]Op 24 februari 1845 is uit de hand te koop de veer- of marktschuit varend in het beurtveer van B. op Amsterdam vice versa groot 18 ton, met zeil en treil en verdere toebehoren en nog een aak van 6 ton [Opregte Haarlemsche Courant 24 februari 1846, blz. 6] Deze schepen worden op 6 mei 1848 opnieuw verkocht tezamen met het recht van veer van B. op Amsterdam vice versa [Opregte Haarlemsche Courant 14 april 1848, blz. 4]Op 23 januari 1850 wordt verkocht het recht van veer van B. op Alkmaar met de daarbijbehorende snip of schuit. Informatie bij Arie Koomen [Opregte Haarlemsche Courant 14 januari 1950, blz. 4]schilder, glazenmakerOp 12 maart 1825 is uit de hand te koop een huis, erf en boet met een boomgaard in Barsingerhorn, (Huis no. 43], waarin tot nu toe ruim 44 jaar met goed succes een schildersaffaire is gedreven [Opregte Haarlemsche Courant 12 maart 1825, blz. 5]Op 15 februari 1838 overlijdt Jan Prins, in leven verwer en glazenmaker in B. [Opregte Haarlemsche Courant 10 maart 1838, blz. 2] slagerOp 31 januari 1856 staat te koop een woonhuis met erf, sectie D38, waarin al jaren de slagtersaffaire wordt uitgeoefend [Opregte Haarlemsche Courant 31 januari 1856, blz. 4]smidOp 31 juli 1834 overlijdt Johannes Piers, in leven meester smid [Opregte Haarlemsche Courant 14 augustus 1834, blz. 3]. Zijn ijzersmederij aan de Pooldijk nr. 142 te B., waar "die Affaire onheugelijke jaren met goed gevolg is en nog wordt uitgeoefend" wordt op 4 november 1834 geveild en verkocht [Opregte Haarlemsche Courant 18 oktober 1834, blz. 3]Op 3 maart 1835 is een goed beklante hoefsmederij met erf te koop, nr. 265 [Opregte Haarlemsche Courant 28 februari 1835, blz. 3]. Op 18 april 1838 is de hoefsmederij opnieuw te koop [Opregte Haarlemsche Courant 31 maart 1838, blz. 4]Op 17 januari 1854 is te koop een in 1851 nieuw gebouwde en goed beklante grof- en hoefsmederij aan de Nieuwe Schelpweg en op een der beste standen te Barsingerhorn [Opregte Haarlemsche Courant 17 januari 1854, blz. 4]vlasrederijIn 1779 wordt een vlasrederij opgericht [Aa, Aard2, blz. 127] "Vermits het Vlas een Product is, byzonder aan ons District eigen, en de armoede alhier [in B. en Kolhorn] bij gebrek aan werk in de Wintertyd byzonder toeneemt: zo hebben eenige Persoonen alhier, uit zuivere Menschlievendheid , om dezelve in hunne armoede door haar eigen arbeid te verligten, een Redery van voornoemde Product in den Jaare 1779 aangelegd, waarvan de eerste Jaarlyksche Rekening alhier gehouden is op den 4 July met de uiterste vergenoeging...[Oprechte Haerlemsche Courant 13 juni 1780, blz. 2].In 1846 wordt in B. vlas geteeld voor rekening van Zuid-Holland op een gehuurd terrein [Algemeen Handelsblad 2 november 1846, blz. 3]In 1851 wordt bericht dat in Barsingerhorn en te Schagen een proef om het werk in de vlasteelt door eigen ingezetenen te laten verrichten, goed geslaagd is. Tot nog toe wordt aldaar het vlasland gehuurd door lieden uit andere gewesten, die eigen werkvolk medebrengen [Ned. Stcrt 15 augustus 1851, blz. 2]financiënBarsingerhorn heeft bij de begroting van het afgelopen jaar de middelen aangewezen tot gehele aflossing harer schulden. [Ned. Stcrt. 7 juli 1847, blz. 25]Op 8 december 1856 wordt door B&W aanbesteed de vergroting van het schoolgebouw in B. [Opregte Haarlemsche Courant 21 november 1856, blz. 3]De ondermeester van de derde rang verdient in 1856 in B. f 100 per jaar [Opregte Haarlemsche Courant 16 december 1856, blz. 5]. Een ondermeester "van eenigen Rang" verdient in 1857 in B. f 75 [Opregte Haarlemsche Courant 28 februari 1857, blz. 3]Op 9 maart 1857 wordt door B&W aanbesteed het amoveren van de toren van de Nederduits Hervormde gemeente te B en het bouwen van een nieuwe toren [Opregte Haarlemsche Courant 13 februari 1857, blz. 3] gemeentealgemeen=in 1822 en 1826 zijn er rond 1290 inwoners [Gosselin, blz. 27; Witkamp1, blz. 83]=In 1840 omvat de gemeente Barsingerhorn-Kolhorn-Haringhuizen en de buurtschap de Kreil. Er zijn in het dorp B. 125 huizen en 420 inwoners. Met de boerenwoningen erbij 750 inwoners. In de gemeente zijn er 370 huizen met 1400 inwoners [Aa, Aard2, blz. 127]; in 1840 zijn er 1654 inwoners; in het dorp zelf 926 [Witkamp1, blz. 83]-De nieuw in te dijken grond van de Waard zal vlg KB 15 oktober 1844, nr. 87 voorlopig toebehoren aan Barsingerhorn [Algemeen Handelsblad 2 november 1844, blz. 2]-In 1848 zijn er 1693 zielen [De Nederlander 27 oktober 1848, blz. 4]-Op 9 augustus 1849 wordt door het gemeentebestuur meegedeeld dat de kermis in Barsingerhorn tot nadere aankondiging niet zal plaatsvinden vanwege de "heerschende Ziekte" Later wordt meegedeeld dat de kermis zal aanvangen op 16 september 1849 [Opregte Haarlemsche Courant 9 augustus 1849, blz. 3]-Op 19 november 1849 is het aantal inwoners 1859 [Ned. Stcrt. 16 februari 1850, blz. 2]-De gemeente beslaat in 1851 een oppervlakte van 1378 bunder, 59 roeden, 81 ellen waaronder 1357 bunder, 55 roeden, 21 ellen belastbaar land; telt 337 huizen bewoond door 433 huisgezinnen en een bevolking van 1800 inwoners [Aa, Aard13, blz. 593]-Op 31 december 1852 zijn er 2072 inwoners [De Tijd 23 mei 1853, blz. 3]-Op 31 januari 1856 zijn er 2125 inwoners [Opregte Haarlemsche Courant 31 januari 1856, blz. 4]-Op 3 april 1855 worden 16 stemmen uitgebracht bij de verkiezing van een lid voor de TK; bij herstemming op 20 april 1855 zijn het er 18 [Hoornsche Courant 21 april 1855, blz. 1]=in 1860 telt B. zelf 1013 inwoners [Witkamp1, blz. 83=in 1870 zijn er 2354 inwoners [Witkamp1, blz. 83]=in 1877 groot 2081 bunder; de gemeente omvat Kolhorn, Haringhuizen, Kreil, De Horn en de Waardpolder [Witkamp1, blz.83]=in 1908 groot 2066 hectare met 1884 inwoners [Wink, blz. 126]-In 1968 zijn er 1900 inwoners. De gemeente omvat: Haringhuizen, Hoogebiere, Kolhorn, De Kreil, Lutje-Kolhorn, Nieuwesluis, Poolland, Tin, Waardpolder en Westermoerbeek [ter Laan, blz. 34]bode van het gemeentebestuurIn maart 1835 overlijdt Pieter Kok, in leven bode van het gemeentebestuur [Opregte Haarlemsche Courant 17 maart 1835, blz. 2]burgemeester-In de periode 1826-1832 is Arie de Nijs burgemeester. Ook wel geschreven als Arie Denijs [Opregte Haarlemsche Courant 7 november 1826, blz. 4; Opregte Haarlemsche Courant 22 maart 1828, blz. 3]. Bij KB van 7 december 1832, nr. 22 is Arie de Nijs opnieuw met 1 januari 1833 benoemd tot burgemeester van Barsingerhorn en Schagen [Ned. Stcrt 18 december 1832, nr. 303, blz. 1]. -M.i.v. 2 januari 1844 is Jan Bos burgemeester in de plaats van de afgetreden Arie Denijs [Rotterdamsche Courant 25 april 1844, blz. 2; Algemeen Handelsblad 5 juli 1844, blz. 2]. Per 2 januari 1850 wordt zijn benoeming gecontinueerd [Ned. Stcrt. 5 januari 1850, blz. 1]. Op 14 mei 1852 wordt Jan Bos opnieuw benoemd [Algemeen Handelsblad 15 mei 1852, blz. 2]. Hij overlijdt op 29 september 1853, 66 jaar oud [Opregte Haarlemsche Courant 4 oktober 1853, blz. 3]Op 27 oktober 1853 wordt J. Spaans Jr benoemd tot burgemeester [Opregte Haarlemsche Courant 31 oktober 1853, blz. 2]. Hij biedt op 27 februari 1854 te koop aan een welbeklante schilders- of verwers- en glazenmakersaffaire die een ruim bestan oplevert in een van de voornaamste gemeenten van Noord-Holland [Opregte Haarlemsche Courant 27 februari 1854, blz. 4]. Hij trouwt op 5 juni 1856 met M. Otto [Opregte Haarlemsche Courant 7 juni 1856, blz. 5]onderwijsIn 1844 is er een vacature voor onderwijzer in de O.L. school te B. Geboden wordt vrij wonen, een tractement uit de gemeentekas van f 300 en de schoolgelden van 100 leerlingen. Indien de kandidaat de vereisten bezit zal deze ook op een jaarwedde van f 50 voorzanger in de Hervormde kerk zijn [Oprechte Haarlemsche Courant 4 jun 1844, blz. 3]Op 12 december 1846 wordt door het gemeentebestuur van B. aanbesteed het vergroten van het schoolgebouw met een lengte van 7 el 15 duim c.a. [Opregte Haarlemsche Courant 19 november 1846 , blz. 3]secretaris Op 24 april 1844 heeft Z.M. C. Muller Czn benoemd tot secretaris te B. Afgetreden is A. Denijs [Algemeen Handelsblad 25 april 1844, blz. 2]vroedvrouw-Het lijkt er op dat de vroedvrouw in gemeentelijke dienst is. De advertentie op 22 maart 1828 voor een opvolger is geplaatst door de burgemeester. Behalve de gewone emolumenten heeft de betrokkene een jaarlijks tractement van f 90, dertig ton turf en vrije inwoning [Opregte Haarlemsche Courant 22 maart 1828, blz. 3]. Guurtje Visker is "Vroedvrouw van die Gemeente". Ze overlijdt op 13 mei 1830. Het tractement voor de opvolger is in 1830 inmiddels f 125 [Opregte Haarlemsche Courant 18 mei 1830, blz. 3; Opregt Haarlemsche Courant 3 juni 1830, blz. 3]godsdienstOp 12 april 1798 verzoeken de kerkmeesters van de Gereformeerde kerk de eigenaren van een graf in de kerk om hun "verhoogings Gelden" tijdig te voldoen, bij gebreke waarvan de graven vervallen aan de kerk [Oprechte Haerlemsche Courant 12 april 1798, blz. 2]heerlijkheidIn 1840 gelegen in de vrije heerlijkheid Schagen [Aa, Aard2, blz. 126]In 1853 beschikt jhr mr. H Hoeufft van Velzen over een door Jacob Verry bewoonde boerenplaats [Opregte Haarlemsche Courant 31 maart 1853, blz. 4]waterstaatOp 15 april 1845 kondigt de secretaris van het Polderbestuur van B. en Kolhorn aan dat op 3 mei 1845 de aanbesteding plaatsvindt van het wijzigen van de scheprad-watermolen aan de Kreil in de Kaagpolder in een vijzelmolen met alle annexe werkzaamheden [Opregte Haarlemsche Courant 15 april 1845, blz 3]BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Witkamp1krantenDelpher Kranten [Barsingerhorn] gevorderd tot 13 november 1857literatuurAa, Abraham Jacob van der, Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden, 2e deel (B), Gorinchem, Jacobus Noorduyn 1840, blz. 126-129Aa, Aardrijkskundig, deel 13, nr. 2, blz. 593 (1851)Fruin, Informacie, pp. 144-146(1514)Goede, Swannotsrecht I, pp. 165 (1427), 306 (m.e.)Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. 27Pols, Westfriesche I, p. XLIX (1427)