AengwirdenPlaats in Friesland in Zevenwolden. Ook Angwird, Aangwirden, Angwirden, Aengwerden, Aengwierden en Anjewier, Engwirden, Aijnvijerd, Eijnghwird, Aengwirden en Angwirdum, Handmare [m.e.]. Dingwerden, Annewaerdealgemeen=in 1744 zijn er 566 inwoners [Witkamp, blz. 10]=in 1785 omvat de grietenij vier dorpen: Gersloot, Tjallebird, Luinjebird, Terband [Kok1, blz. 31]=Op 5 februari 1825 richt een watervloed voor f 15.700 schade aan [Aa, Aard1, blz. 59]bestuurgrietman1509-1525 Tjaard van Andringa, tevens grietman van Utingeradeel [AaBio1, blz. 296]1525-1529 Ids Tiebes1529-1531 Tinco Sackes1531-1546 Abba Jans1546-1576 Gerben Menthiesz deed afstand ten behoeve van zijn zoon Jochem [AaBio12.1, blz. 613]1576-1580 Jochem Gerbens1580-1585 Sierd Tjebbes [AaBio18, blz. 159]1585-1588 Feijke Tetmans [1538-1601] was substituut-grietman, tevens grietman van Utingeradeel wn schoonzoon van Sako vanRinia, grietman van Westdongeradeel [AaBio18, blz. 25; Wikiwand]1588-1605Johannes Agricola was grietman van Aengwirden en in 1593 secretaris van 's lands rekenkamer [AaBio, Bijvoegsel, blz. 16]. 1605-1605 Jelle van Andringa was substituut-grietman [Wikiwand]1605-1626 Hippolitus Crack [...-1626] werd op 26 juli 1605 aangesteld tot grietman van Aengwirden. Hij was een zoon van Roelof Crack en Doekeltje Doekels en gehuwd met Gaeltje Gerrijtsma. Hij liet geen kinderen na [AaBio3, blz. 812]. in 1606 bouwde de grietman van Aengwirden, Hypolitus Crack, een ambtswoning, de Crack-state. In 1968 is het het gemeentehus van Heerenveen [ter Laan, blz. 77, 165]1626-1630 Anne van Wykel [....-1635], schoonzoon van Martinus Fockens, grietman van Opsterland [Wikiwand]1631-1636 ??1636-1652 Johannes Sytzes Crack is grietman van Aengwirden [AaBio4, blz. 304]; hij is een neef van Hyppolytus Crack en schoonzoon van Rinco Lycklama, grietman van Weststellingwerf. Hij bouwde een nieuwe Crackstate in 1648 [Wikiwand]1652-1657 Tjaerd van Heloma [1618-1657]1657-1657 Nicolaas van Heloma [1622-1691], broer van Tjaerd [Wikiwand]1657-1673 dr. Jacobus van Bouricius [....-1673] werd op 17 juli 1657 benoemd tot grietman van Aengwirden [AaBio2.2, blz. 1098], schoonzoon van Johannes Sytzes Crack [Wikiwand]1673-1676 Johan Edzard van Douma [....-1676], zoon van Epo van Douma, grietman van Ferwerderadeel [Wikiwand] en gedeputeerde staat van Friesland [Leeuw1885, blz. 19]1677-1679 Johannes Crack van Bouricius [...-1700], zoon van dr. Jacobus van Bouricius. Hij deed afstand ten behoeve van zijn zoon Jacobus [Wikiwand]1679-1715 Jacobus van Bouricius [1680-1714], schoonzoon van dr. Martinus van Scheltinga [Wikiwand]1715-1721 dr. Martinus van Scheltinga [1656-1726], zoon van Livius van Scheltinga, grietman van Achtkarspelen en schoonvader van Jacobus van Bouricius [AaBio17.1, blz. 276; Wikiwand]1721-1757 Martinus van Bouricius [1707-1755] werd, ofschoon minderjarig, op 23 juli 1721 grietman van Aengwirden. Een functie die hij eerst later aanvaardde [AaBio2.2, blz. 1098]. Hij is een kleinzoon van zijn voorganger, zoon van Jacobus van Bouricius. en schoonzoon van Augustinus Lycklama à Nijeholt, grietman van Opsterland. Zijn grootvader Martinus van Scheltinga bleef optreden als substituut-grietman tot zijn dood in 1726 [Wikiwand]1757-1772 Hobbe Baerdt van Sminia [1730-1813]. Hij werd in 1772 grietman van Tietjerksteradeel [Wikiwand], zoon van Jetse van Sminia, secretaris der staten van Friesland en van Wiskje van Haersma [AaBio17.2, blz. 763]. 1772-1795 Edo Alma van Idema [1742-1803], schoonzoon van Martinus van Bouricius. Hij werd afgezet in 1795 [Wikiwand]. 1795-1813 Menno Coehoorn van Scheltinga was baljuw van Aengwirden [Wikiwand]1813-1817 mr. Daniël de Blocq van Scheltinga [1767-1816] broer van Menno en Zoon van Martinus van Scheltinga, grietman van Schoterland [Wikiwand]1817-1828 jhr. Henricus Franciscus Josephus van Schenk van Nijdeggen [1758-1827] , schoonzoon van Augustinus Lycklama à Nijeholt, grietman van Utingeradeel [Wikiwand]1828-1851 Willem Hendrik Bouricius van Idema [1797-1852] werd op eigen verzoek in 1851 eervol ontslagen. Hij is een kleinzoon van Edo Alma van Idema [Wikiwand]. economie=vooral akkerbouw, landbouw en veenbedrijf.gemeentealgemeen=op 1 januari 1812 wordt Aengwirden opgenomen in de gemeente Tjalleberd [GenVer; Wikiwand]=op 1 oktober 1816 werd de naam van de gemeente gewijzigd in Aengwirden [GenVer; Wikiwand]=A. heeft de tweede stem in de vergadering van de Staten van de Zevenwolden [Halma, Tooneel, blz. 2; Kok1, blz. 30].=A. bestaat uit vier dorpen: Gersloot, Tjallebird, Luinjebird en Terband [Kok1, blz. 31]=In 1822 en 1826 een grietenij met 1918 inwoners [Gosselin, blz. 5; Witkamp, blz. 10]=In 1839 omvat de grietenij de dorpen Gersloot, Tjallebert, Luinjert, Terband en het noordelijk deel van Heerenveen. Groot rond 6500 bunder met circa 2500 inwoners [Aa, Aard1, blz. 58]=in 1840 zijn er 2716 inwoners [Haan Hettema2]=in 1840 bestaat het bestuur uit een grietman, twee assessoren, vier leden van de raad, een secretaris en een ontvanger [Haan Hettema2]. Er zijn 2756 inwoners [Witkamp, blz. 10]=In 1850 omvat het een oppervlakte van 4064 bunder, 83 roeden, 71 ellen waaronder 4042 bunder, 27 roeden en 20 ellen belastbaar land; en telt 405 huizen bewoonde door 540 huisgezinnen,...een bevolking van 2800 inwoners [Aa, Aard13.3, blz. 519]=in 1860 zijn er 3094 inwoners [Witkamp, blz. 10]=In 1867 valt A. onder de gemeente Aengwirden.=in 1870 zijn er 3547 inwoners [Witkamp, blz. 10]=in 1875 zijn er 3753 inwoners; de gemeente omvat Gersloot, Luinjeberd ,Terband, Tjalleberd en een deel van Heerenveen [Kan, blz. 22]=in 1890 zijn er 4240 inwoners [Witkamp, blz. 10]=In 1895 valt A. onder de gemeente Aengwirden, De gemeente is groot 4064 bunder en omvat een derde deel van Heerenveen, de dorpen Tjalleberd en Terband, de buurten Gersloot, Luinjeberd, de Fok en Nieuwebrug en de gehuchten Luxwolde, Zestienroeden en Terbandsterschans [Witkamp, blz. 10]=in 1908 groot 4074 hectare met 4325 inwoners. Tot de gemeente behoren de dorpen Heerenveen, Gesloot, Luinjeberd, Terband, Tjalleberd [Wink, blz. 24]=op 1 juli 1934 wordt Aengwirden deel van de gemeente Heerenveen [ter Laan, blz. 165]= in 1968 deel van de gemeente Heerenveen [ter Laan, blz. 14] burgemeester=Petrus Greidanus [1747-1814] is vanaf 1804 lid van het gemeentebestuur van Aengwirden, in 1811 provisioneel waarnemende de functie van Maire der gemeente van Tjalleberd, te Heerenveen (eerst Schoterland, daarna Aengwirden).=Jonkheer mr. Frederik Hessel van Beyma thoe Kingma is burgemeester van Aengwirden en procureur te Heerenveen [AaBio2.1, blz. 511]secretaris=In 1820 is J. Pontsma uit Heerenveen secretaris van de grietenij Aengwirden [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. XXIII]BRONNENgeraadpleegde bronnenAa, aard1; AaBioalle; GenVer; Gosselin; ter Laan; Nationaal Archief; Navorscher1; NNBW1911; WitkampliteratuurAa, Abraham Jacob van der, Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden, 1e deel (A), Gorinchem, Jacobus Noorduyn 1839, blz. 58-59; deel 13, 3e aflevering, 1850, blz. 519Aa, A.J. van der, Biographisch Woordenboek der Nederlanden, delen 1-19, J.J. van Brederode, Haarlem 1852-1876Baerdt van Sminia, jhr.mr. H, Nieuwe Naamlijst van Grietmannen van de vroegste tijden af tot het jaar 1795, Leeuwarden 1837, blz. 336-341.Baerdt van Sminia, jhr.mr. H, Naamlijst van de Grietmannen, die van 1816 tot 1851 Hoofden van de Gemeenten ten Platten Lande in Friesland zijn Geweest, Leeuwarden 1851, blz. 33-34.Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. 5Haan Hettema, Jhr.mr. M. de, Oud en nieuw Friesland, of aardrijkskundige beschrijving van die provincie, Leeuwarden 1840, blz. 2Kok, Jacobus, Vaderlandsch woordenboek, Eerste deel [AA-AD], 2e druk, Amsterdam, Johannes Allart 1785, blz. 30-31Nieuwenhuis, G., Algemeen woordenboek van kunsten en wetenschappen A-B, Thieme, Zutphen 1820. blz. XXIIIRoo van Alderwerelt, Reis, blz. 12 (1845)overige bronnenNavorscher 1851-1854; BGN; De Nederlandsche Leeuw 1883-1932; Google Boeken; Google Search plaats; De Nederlandsche Leeuw 1883-1932; Histopo; IJzerman; van Hiele; Halma; Bergh; BGN; Gysseling; Goes1