ลูกๆ ทางธรรมที่รักทั้งหลาย

การรับใช้ธรรมะเป็นความรับผิดชอบที่ยิ่งใหญ่ ขณะที่ทำหน้าที่ ท่านต้องเข้าใจขอบเขตของตนเองและการทำงานอยู่ภายในขอบเขตนี้ ธรรมบริกรควรให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ปฏิบัติในเรื่องที่เกี่ยวกับปัญหาทางด้านการจัดการ ไม่ใช่ให้คำแนะนำในเรื่องของการปฏิบัติ ซึ่งเป็นหน้าที่ของผู้ที่ได้รับมอบหมายให้สอนธรรมะเท่านั้น ต่อเมื่อท่านได้พัฒนาตนเองเพียงพอที่จะทำหน้าที่ดังกล่าวแล้ว ข้าพเจ้าก็ยินดีที่จะแต่งตั้งท่านเป็นผู้ช่วยอาจารย์ แต่กว่าธรรมะจะสุกงอม ต้องใช้เวลา ฉะนั้น ขอให้ท่านปฏิบัติหน้าที่อยู่ภายในขอบเขตที่กำหนดไว้จนกว่าจะถึงตอนนั้น

เวลาที่ผู้ปฏิบัติมีปัญหา ท่านอาจรู้สึกว่าท่านสามารถให้คำแนะนำอย่างเดียวกับที่อาจารย์แนะนำได้ ยกตัวอย่างเช่น “สูดลมหายใจลึกๆ เพ่งความสนใจไปที่ฝ่ามือฝ่าเท้า” แต่ท่านต้องไม่ทำเช่นนั้น ถึงแม้ว่าอาจจะช่วยผู้ปฏิบัติได้ เพราะเป็นเรื่องอันตราย ท่านอาจให้คำแนะนำที่ขัดกับวิปัสสนาอย่างสิ้นเชิง ดังเช่นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อคืนก่อน มีผู้ปฏิบัติคนหนึ่งบ่นว่ามีความเจ็บปวดอย่างรุนแรง ธรรมบริกรเก่าแก่คนหนึ่งจึงบอกว่า “ฉันจะฝังเข็มให้เพื่อช่วยให้ท่านหายเจ็บ” นั่นเป็นความผิดพลาดอย่างมหันต์ !

สองสามเดือนที่แล้ว ข้าพเจ้าก็ได้รับรายงานทางโทรศัพท์ว่า ระหว่างการอบรมในแถบเทือกเขาหิมาลัย มีบางคนใช้เรกิรักษาผู้ปฏิบัติที่มีความเจ็บปวดมากผู้หนึ่ง เหตุการณ์ทั้งสองกรณีนี้เป็นความผิดพลาดที่ร้ายแรง ข้าพเจ้าจึงต้องจัดการขึ้นเด็ดขาด เพื่อปกป้องวิธีการปฏิบัติให้บริสุทธิ์

ขอให้เข้าใจว่าเหตุใดเรื่องนี้จึงสำคัญยิ่ง การที่กิเลสหรือความไม่บริสุทธิ์ได้ผุดโผล่ขึ้นมาบนพื้นผิว ก็เพราะการปฏิบัติวิปัสสนา จึงมีเพียงวิปัสสนาเท่านั้นที่จะขจัดมันได้ ไม่ใช่วิธีอื่น หากท่านนำเอาวิธีอื่นมาผสมปนเปกับวิปัสสนาแล้ว สิ่งนั้นก็จะกลับกลายไปมีความสำคัญ จนทำให้วิปัสสนาถูกลืมเลือนไปในที่สุด

ในอดีตก็เคยเกิดเหตุการณ์เช่นนี้กับประเทศอินเดียมาแล้ว จากงานวิจัยของเราชี้ให้เห็นว่า หลังพุทธกาลยังคงมีการสอนวิปัสสนาที่บริสุทธิ์เช่นเดิมสืบต่อมาอีก 500 ปี แต่ต่อมาก็มีคนที่มักได้เริ่มเพิ่มเติมบางสิ่งบางอย่างเข้าไป ทำให้สิ่งที่เพิ่มเติมนั้นกลับกลายไปมีความสำคัญ จนวิปัสสนาค่อยๆ เลือนหายไป แม้ในช่วงเวลาสั้นๆ ที่ข้าพเจ้าได้ดำเนินการอบรม ก็มีผู้ที่ได้รับประโยชน์จากการเข้าอบรมหลายครั้ง ตัดสินใจนำเอาวิธีการปฏิบัติอันมหัศจรรย์นี้ไปใช้ในศาสนาของตน ถ้าพวกเขาสอนตรงตามที่เราสอนจริงๆ ก็จะไม่มีความเชื่อในลัทธินิกายของพวกเขาเข้ามาปะปน แต่พวกเขากลับเพิ่มคำสอนให้สังเกตดวงวิญญาณด้วย ผลก็คือหลังจากนั้น 10 ปี ผู้ปฏิบัติในกลุ่มนี้ได้มาบอกกับข้าพเจ้าว่า “เดี๋ยวนี้เราไม่ได้สังเกตเวทนาแล้ว เราสังเกตดวงวิญญาณเท่านั้น” ผู้คนเหล่านี้ได้ออกนอกทางของวิปัสสนาไปโดยสิ้นเชิง และเหตุการณ์เช่นเดียวกันนี้ก็จะเกิดขึ้นในศูนย์ปฏิบัติฯ ถ้าหากมีการเพิ่มเติมสิ่งใดเข้าไป

ธรรมได้หวนคืนสู่ประเทศอินเดียหลังจากที่ผ่านพ้นไป 2,000 ปี และตอนนี้ก็กำลังเผยแผ่ออกไปทั่วโลก ความรับผิดชอบของข้าพเจ้าในฐานะที่เป็นครูอาจารย์ก็คือ การดูแลธรรมะให้ธำรงความบริสุทธิ์ดังเดิม เพื่อประโยชน์ของชนรุ่นหลัง ผู้มีหน้าที่ดูแลองค์กรธรรมะจะต้องระมัดระวังอย่างยิ่ง ฉะนั้น ข้าพเจ้าจึงไม่อาจนิ่งดูดายกับการกระทำที่เป็นภัยต่อการเผยแผ่ธรรมะได้ ภัยของธรรมะอย่างแรกก็คือ การประพฤติผิดในกาม อย่างที่สองคือการสอนให้ผู้ปฏิบัตินำเอาสิ่งอื่นเข้ามาปะปนกับวิปัสสนา

ข้าพเจ้าทราบว่า พวกท่านทั้งหลายส่วนใหญ่จะไม่มีทางทำผิดพลาดเช่นนั้น แต่ท่านก็ควรเรียนรู้จากเหตุการณ์ในอดีต เพื่อไม่ให้มันเกิดขึ้นอีกในวันข้างหน้า ไม่ว่าท่านจะไปรับใช้ธรรมะอยู่ที่ใดก็ตาม

อาจารย์ของข้าพเจ้า ท่านอูบาขิ่น ไม่อนุญาตให้ข้าพเจ้าเข้ารับการอบรมในครั้งแรก ก็เพราะข้าพเจ้าบอกกับท่านว่า ข้าพเจ้าตั้งใจจะมาเข้าปฏิบัติเพื่อรักษาโรคไมเกรน ถึงแม้ข้าพเจ้าจะเป็นผู้นำชุมชนชาวอินเดียในร่างกุ้ง เป็นผู้นำทางธุรกิจ เป็นประธานหอการค้า และเป็นมหาเศรษฐื แต่ท่านอาจารย์ก็บอกว่า “ไม่ได้หรอก ฉันสอนเธอไม่ได้ ถ้าเธอต้องการเรียนรู้หนทางแห่งความหลุดพ้นแล้วละก็ ฉันจะช่วยเธอ แต่ถ้าเธอมาเพื่อรักษาโรค ก็จงกลับไปเสีย เพราะเธอกำลังดูถูกคุณค่าของธรรมะ”

ถ้าผู้ปฏิบัติมีความเจ็บปวด แล้วเราเริ่มใช้วิธีการฝังเข็ม เรกิ หรือวิธีการบำบัดอื่นๆ เราก็จะทำร้ายเขา และดูถูกคุณค่าของธรรมะ ฉะนั้นจงระวังให้ดี ที่ข้าพเจ้าชี้แจงให้ท่านเข้าใจก็ด้วยความเมตตา ไม่ว่าท่านไปรับใช้ธรรมะในที่ไหนๆ จะต้องไม่มีธรรมบริกรคนใดสอนเรื่องการปฏิบัติให้ศิษย์เป็นอันขาด และต้องไม่มีใครแนะนำให้ศิษย์นำเอาวิธีการอื่นมาผสมกับวิปัสสนา ซึ่งข้าพเจ้าก็มั่นใจว่าพวกท่านทั้งหลายจะไม่ทำเช่นนั้น ❖

ภวตุ สัพพะ มังคลัง

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543