■ ทำไมคนอื่นต้องสร้างทุกข์ให้กับเราด้วย ?

ไม่มีใครทำให้ท่านเป็นทุกข์ ท่านต่างหากที่ทำให้ตัวเองเป็นทุกข์ ด้วยการสร้างความเครียดขึ้นในใจ ถ้าท่านรู้จักที่จะไม่ทำเช่นนั้น ก็เป็นการง่ายที่จะรักษาความสงบและความสุขเอาไว้ได้ในทุกสถานการณ์

■ เราจะทำอย่างไร เวลาที่มีคนทำไม่ดีกับเรา ?

ท่านต้องไม่ปล่อยให้คนอื่นทำไม่ดีกับท่าน เมื่อใดก็ตามที่เขากระทำผิด ทำร้ายผู้อื่น ในเวลานั้นเขาได้ทำร้ายตัวเองด้วย ถ้าท่านปล่อยให้เขาทำผิด เท่ากับว่าท่านกำลังส่งเสริมให้เขาทำผิด ท่านจึงต้องพยายามหาทางหยุดยั้งเขา แต่ก็ต้องกระทำด้วยความปรารถนาดี ด้วยความกรุณา และเห็นใจคนผู้นั้น ถ้าท่านกระทำไปด้วยความเกลียดชังหรือด้วยโทสะแล้ว ก็มีแต่จะยิ่งทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง ทว่าท่านจะไม่สามารถปรารถนาดีต่อคนผู้นั้นได้เลย ถ้าหากจิตของท่านไม่สงบเย็น ฉะนั้น ท่านต้องปฏิบัติเพื่อให้ตัวเองเกิดความสงบก่อน แล้วจึงจะสามารถแก้ปัญหาได้

■ ความทุกข์ไม่ใช่ธรรมชาติส่วนหนึ่งของชีวิตหรือ ทำไมถึงต้องพยายามหนีมันด้วย ?

เราเผชิญกับความทุกข์มากมายเสียจนดูเหมือนว่า การหลุดพ้นจากทุกข์เป็นเรื่องผิดธรรมชาติ แต่เมื่อท่านได้พบกับความสุขอันแท้จริงจากจิตที่บริสุทธิ์แล้ว ท่านก็จะรู้ว่านั่นคือสภาวะธรรมชาติของจิต

■ ความทุกข์ไม่ช่วยให้คนเราประเสริฐขึ้น เติบโตขึ้นหรอกหรือ ?

ใช่ อันที่จริง วิธีการปฏิบัตินี้ได้นำความทุกข์มาใช้ด้วยความระมัดระวัง เพื่อเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้คนผู้นั้นได้เป็นบุคคลผู้ประเสริฐ ทว่านั่นจะได้ผล ก็ต่อเมื่อท่านเรียนรู้ที่จะเฝ้าสังเกตทุกข์ด้วยใจที่เป็นกลาง แต่ถ้าท่านยึดมั่นอยู่กับความทุกข์ของตัวเอง มันก็จะไม่ช่วยให้ท่านประเสริฐขึ้น หากจะยังคงเป็นทุกข์เช่นเดิม

■ คนที่ทำผิด จะได้รับทุกข์ในภายหลังใช่ไหม ?

ไม่ ไม่ใช่ในภายหลัง แต่ว่าที่นี่และเดี๋ยวนี้ ! กฎธรรมชาติจะลงโทษโดยทันที เราจะเริ่มสร้างสมกิเลสขึ้นในใจ ณ ตอนนั้น เราไม่สามารถสร้างสมกิเลส โดยที่ยังคงความสงบไปด้วยได้ ความทุกข์ย่อมจะเกิดขึ้นมาทันที ต่อเมื่อท่านตระหนักถึงความทุกข์ที่อยู่เบื้องหน้า ณ เวลานี้แล้วเท่านั้น ท่านจึงจะเปลี่ยนแปลงนิสัยเก่าๆ ที่ชอบสร้างสมกิเลส ซึ่งนำไปสู่กายกรรมและวจีกรรมอันเป็นอกุศลได้ ถ้าท่านคิดว่า "ฉันจะได้รับโทษในภายหน้าเท่านั้น ตอนนี้ ไม่เป็นไร" นั่นก็ไม่ช่วยอะไร

ที่มา : รวมบทความวิสัชนาธรรม โดยท่านอาจารย์โกเอ็นก้า