นมัสการพระคุณเจ้าและลูกๆ ทางธรรมทั้งหลาย

ภารกิจที่ท่านทำจะสำเร็จลุล่วงลงไปได้นั้น ต้องมีความชื่นบานเป็นสำคัญ ถ้าหากที่ใดมีธรรมะ ที่นั่นย่อมต้องมีความชุ่มชื่นเบิกบาน สิ่งที่จะเป็นเครื่องมือชี้วัดก็คือ ต้องมีความชุ่มชื่นเบิกบานในชีวิต ท่านมาที่นี่เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์ แต่ถ้าท่านยึดติดอยู่กับความคิดเห็นของตัวเอง แล้วโต้เถียงว่าสิ่งที่ท่านพูดนั้นถูกต้อง ท่านก็จะสูญเสียความชื่นบานทั้งหมดไป

ท่านควรจะจดจำพุทธพจน์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ว่า จงเป็นดั่งเช่นนมกับน้ำที่ผสมเป็นเนื้อเดียวจนไม่อาจแยกจากกันได้ มีแต่ความหวานละมุน ธรรมะในทุกๆ แง่มุมก็ต้องเต็มเปี่ยมไปด้วยความเบิกบานกลมเกลียวเสมอ

บางครั้งท่านอาจพลั้งเผลอใช้คำพูดที่รุนแรงเพื่อยืนกรานความเห็นของตนเอง ถ้าท่านรู้ตัวว่าได้ทำร้ายผู้อื่น แต่กลับคิดเสียว่า “จะทำอย่างไรได้ก็ฉันถูกนี่ เขาต่างหากที่ไม่เข้าใจ” แสดงว่าในความคิดของท่านยังคงเต็มไปด้วยความขุ่นเคือง อย่าพยายามหาเหตุผลมาแก้ตัว แต่ขอให้ยอมรับว่า “ฉันได้ทำผิดไปแล้ว ไม่ว่าจะด้วยความไม่รู้ หรือความอ่อนแอของตัวฉันเองที่ปล่อยให้มารเข้าครอบงำก็ตาม คราวต่อไปฉันจะระวังไม่ให้เกิดเรื่องเช่นนี้อีก” ขอให้ใช้ความเมตตาเข้าเยียวยา

การที่ท่านรู้ตัวว่าได้กระทำผิดและเกิดความรู้สึกเมตตาขึ้นมารวดเร็วเพียงใด แล้วความรู้สึกเมตตานั้นมีอยู่นานเท่าไรและลึกซึ้งเพียงใด คือสิ่งที่จะชี้วัดความก้าวหน้าของท่าน จงเข้าใจให้ดีและช่วยกันรักษาบรรยากาศของธรรมะและความชื่นบานเอาไว้

การที่พวกท่านทั้งหลายมาประชุมกันที่นี่ ก็เพราะมีความปรารถนาที่จะให้ธรรมะได้เผยแผ่ออกไปให้กว้างไกล เหตุใดพวกท่านจึงมีความปรารถนาเช่นนั้น มิใช่เพื่อการก่อตั้งลัทธินิกาย เพราะถ้าหากมีการก่อตั้งเป็นลัทธินิกายขึ้น ผู้คนก็จะพากันเรียกตัวเองเป็นชาวพุทธมากขึ้นเรื่อยๆ แล้วนั่นจะให้ประโยชน์อะไร ใครจะเรียกตัวเองว่า ฮินดู มุสลิม คริสเตียน พุทธ หรือยิว ก็ไม่ได้แตกต่างกันตรงไหน ตราบใดที่ในใจของมนุษย์ยังคงสร้างกิเลส อกุศลและความทุกข์เรื่อยไป ถึงคนๆ นั้นจะเรียกตัวเองด้วยชื่อนั้นชื่อนี้ แล้วจิตใจของเขาล่ะจะเปลี่ยนแปลงหรือเปล่า เปล่าเลย ก็ยังเหมือนเดิม มีความเคยชินแบบเดิมๆ การเรียกขานด้วยชื่อต่างๆ จึงไม่ช่วยอะไร เราต้องเปลี่ยนแปลงนิสัยเก่าๆ ของจิตโดยอาศัยวิปัสสนา วิธีการปฏิบัติอันมหัศจรรย์ ซึ่งเมื่อได้ลงมือปฏิบัติแล้ว ก็จะรู้ว่า “โอ้ ได้ผลจริงๆ มันช่วยชำระจิตของฉันได้ ถึงแม้จะเพียงเล็กน้อย ไม่ว่ากิเลสจะหลุดลอกออกไปเท่าไร ความทุกข์ก็เบาบางขึ้นเท่านั้น ช่างเป็นวิธีการที่วิเศษเหลือเกิน ทุกคนในโลกนี้ล้วนมีแต่ความทุกข์ ขอให้ผู้คนมากขึ้นๆ จงได้มาเรียนรู้วิธีการปฏิบัติอันมหัศจรรย์นี้ และหลุดพ้นจากความทุกข์ด้วยเถิด”

เมื่อท่านเห็นผู้อื่นได้พบกับความสุข ความสงบ และความสมัครสมานอย่างแท้จริง มุทิตาจิตก็จะเกิดขึ้น การได้เห็นผู้อื่นมีความสุข ย่อมจะทำให้ท่านพลอยมีความสุข และความสุขนี้ก็จะมีแต่เพิ่มพูนขึ้น ท่านยิ้มแย้มที่ได้เห็นผู้คนมากมายยิ้มแย้ม ท่านมารับใช้ผู้อื่นก็ด้วยจุดประสงค์นี้ ไม่ใช่มาเพื่อเพิ่มพูนอัตตา หรือหวังในสถานภาพ อำนาจ ตำแหน่ง ไม่ว่าท่านจะมารับใช้ในหน้าที่ความรับผิดชอบใด ก็เพื่อทำให้ตัวเองมีความสุขยิ่งขึ้น รวมถึงคนอื่นๆ ด้วย นี่แหละคือธรรมะ

ขอให้จดจำเอาไว้และทำงานต่อไป จงเผยแผ่ธรรมะอันมหัศจรรย์นี้เพื่อความดีงามของตัวท่านเอง และเพื่อความดีงามของคนทั้งหลายที่กำลังเผชิญกับความทุกข์ ขอให้ธรรมะที่บริสุทธิ์จงแผ่ขยายไป ขอให้ผู้คนมากขึ้นๆ จงได้เข้ามาปฏิบัติธรรม เพื่อความสุขสงบที่แท้จริง ❖

ภวตุ สัพพะ มังคลัง

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543