ถาม ท่านเวบู ชายาดอว์ ได้กล่าวไว้ในหนังสือ “สาระสำคัญของการปฏิบัติ” (The Essential Practice) ว่า อานาปานสติเป็นทางลัดไปสู่นิพพาน เรื่องนี้จะเป็นไปได้อย่างไรกันครับ ถ้าท่านอยู่กับความรู้สึกที่จุดเล็กๆ เพียงจุดเดียว ในขณะที่ท่านอาจารย์สอนว่าเราจะต้องรู้เวทนาทั่วทั้งร่างกาย จึงอยากจะขอให้ท่านอาจารย์ได้โปรดช่วยอธิบายเรื่องนี้ด้วยครับ

ท่านอาจารย์ เป็นคำถามที่ดีมาก เรื่องนี้เข้าใจผิดกันมากสำหรับผู้ที่ไม่เข้าใจว่าวิธีการปฏิบัตินี้ได้รักษาสืบต่อกันมาอย่างไรในพม่า ท่านเวบู ชายาดอว์เป็นผู้สืบทอดวิธีการปฏิบัตินี้อีกสายหนึ่งตามประเพณีที่สืบต่อกันมา จะให้ผู้ปฏิบัติเริ่มต้นด้วยอานาปานะ ถึงแม้จะมีสิ่งที่ใช้เป็นอารมณ์ภาวนาหลายแบบในการฝึกสมาธิ แต่ถ้าเราฝึกสมาธิด้วยอานาปานะก็จะเป็นทางลัดไปสู่นิพพาน นั่นเป็นสิ่งที่ท่านได้พูดไว้จริงๆ

เนื่องจากข้าพเจ้าได้มีโอกาสพบท่านหลายครั้ง ทั้งยังได้ใกล้ชิดท่านด้วย สิ่งที่ท่านสอนก็คือ จนกระทั่งสามารถรับรู้ถึงเวทนาได้อย่างชัดเจน จากนั้นก็จะพัฒนาไปถึงขั้นที่รับรู้ถึงเวทนาทั่วทั้งร่างกายได้เอง ต้องรับรู้เวทนาได้ทั่วทั้งร่างกาย มิฉะนั้นแล้วท่านจะไม่มีทางเข้าถึงนิพพานได้เลย เพราะท่านยังไม่ได้พบกับสภาวะของภังคะ ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่การรับรู้ถึงเวทนาที่ส่วนเล็กๆ ของร่างกาย หากแต่เป็นสภาวะที่นามรูปทั้งหมดต้องดับสลายไป นั่นจึงจะเป็นภังคะ ท่านเวบู ชายาดอว์ไม่เคยสอนใครว่า “ท่านจะบรรลุนิพพานได้โดยไม่ต้องผ่านภังคญาณ” เรื่องนี้เกิดจากการเข้าใจคำสอนของท่านผิดไป

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543