ถาม เหตุใดการละเว้นจากการประพฤติผิดในกามและการเสพสิ่งเสพติด จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งกับธรรมบริกรล่ะครับ

ท่านอาจารย์ เพราะมันมีความสำคัญต่อความก้าวหน้าในธรรมะ ศีลทุกข้อล้วนมีความสำคัญต่อธรรมบริกร แต่ศีลสองข้อนี้สำคัญที่สุด ทั้งนี้เพราะว่าถ้าหากท่านยังคงเสพสิ่งเสพติด ท่านก็จะตกเป็นทาสของการเสพติดต่อไป จนไม่สามารถก้าวหน้าในธรรมะได้ จิตที่เป็นทาส ย่อมไม่มีความสงบ ท่านต้องเป็นนายของตัวเอง แล้วจะไม่ตกเป็นทาสของการสารเสพติด

เช่นเดียวกับเรื่องการประพฤติผิดในกาม การปฏิบัติธรรมจะช่วยให้ทั้งสามีและภรรยาพัฒนาไปถึงขึ้นที่ใช้ชีวิตพรหมจรรย์ร่วมกันได้ในที่สุด แต่ถ้าไปมีความสัมพันธ์กับคนมากกว่าคนเดียวแล้ว ความต้องการทางเพศก็มีแต่จะเพิ่มพูนขึ้น เหมือนกับราดน้ำมันลงไปในกองเพลิงที่ท่านอยากจะให้มันดับ

ฉะนั้น กฎเกณฑ์ข้อแรกคือ ต้องมีความสัมพันธ์ทางเพศเฉพาะกับคู่ครองของตนเท่านั้น ไม่ใช่กับผู้อื่น หากทั้งคู่เป็นนักปฏิบัติวิปัสสนาที่ดี เมื่อเกิดอารมณ์ต้องการ ก็ให้เฝ้าสังเกตดูเวทนาที่เกิดขึ้น และยอมรับความจริงว่า “มีความต้องการเกิดขึ้นในใจฉันแล้ว” ขณะที่สังเกตเวทนา เขาก็อาจคลี่คลายจากอารมณ์นั้นได้ แต่ถ้าไม่เป็นเช่นนั้น และมีความสัมพันธ์กัน ก็ไม่ผิด เพราะเขาไม่ได้ละเมิดศีล ข้าพเจ้าพบเห็นมาหลายรายแล้วที่เมื่อปฏิบัติๆ ไป ก็สามารถคลี่คลายจากกามราคะได้อย่างง่ายดาย โดยที่ยังคงมีความสุข ความสบายใจ ไม่เกิดความต้องการ อันที่จริงแล้วความสัมพันธ์ทางเพศเป็นสิ่งที่ธรรมชาติให้มาเพื่อการสืบพันธุ์ แต่เพราะความอ่อนแอของมนุษย์ จึงกระทำมากกว่าที่ธรรมชาติต้องการ โดยใช้มันเพียงเพื่อบำบัดความใคร่

ถ้าท่านปฏิบัติวิปัสสนาไปเรื่อยๆ ก็จะค่อยๆ หลุดพ้นจากกามราคะ จนไปถึงขึ้นที่ใช้ชีวิตพรหมจรรย์ ในขณะที่การรักษาพรหมจรรย์แบบเก็บกดนั้นไม่มีประโยชน์อะไร พรหมจรรย์ที่เป็นไปตามธรรมชาตินี้ จะช่วยให้ท่านพัฒนาในธรรมะได้มากและเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543