ถาม ถึงแม้จะเป็นที่ยอมรับกันว่า การปฏิบัติวิปัสสนาให้ผลดีและเป็นประโยชน์ แต่ก็มีบางคนเห็นว่า นักวิปัสสนาสนใจแต่เรื่องของการปฏิบัติมากกว่าที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาของสังคมและประเทศชาติ จะไม่ดีกว่าหรือถ้าเราให้คำแนะนำและกระตุ้นให้พวกเขาเข้าไปมีส่วนร่วมในการรับใช้สังคม ไม่ว่าพวกเขาจะไปทำงานช่วยเหลือสังคมจริงๆ หรือไม่ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับความถนัดส่วนตัว แต่อย่างน้อยเราก็สามารถทำให้พวกเขาหันมาสนใจปัญหาของสังคมมากขึ้น

ท่านอาจารย์ วิธีการปฏิบัติวิปัสสนานั้นมุ่งพัฒนาที่ตัวบุคคล ซึ่งมีความสำคัญมากกว่า เพราะสังคมประกอบขึ้นด้วยบุคคล การปฏิบัติวิปัสสนาจะช่วยให้ทุกๆ คนเป็นคนที่ดีขึ้น และเมื่อเป็นคนดีขึ้นแล้ว เขาจะช่วยเหลือผู้อื่นให้ดีที่สุดได้อย่างไรนั้น ก็ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของเขา ไม่ใช่หน้าที่ของเรา

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ ผู้ปฏิบัติบางคนเริ่มเห็นว่า “วิธีการปฏิบัติที่สูญสิ้นไปจากประเทศนี้ถึง 2,000 ปี บัดนี้ได้กลับคืนมาแล้ว มันช่วยฉันได้มากมายเหลือเกิน ฉันอยากจะให้ผู้คนมากขึ้นๆ ได้รับประโยชน์อย่างนี้บ้าง นี่ก็เป็นการรับใช้สังคมทางหนึ่ง เพราะเมื่อมีคนที่เป็นคนดี มีศีลธรรมมากขึ้น สังคมก็จะดีขึ้นตามไปด้วย” ถ้าเขารู้สึกว่าอยากจะรับใช้สังคมในลักษณะนี้ ข้าพเจ้าก็จะไปห้ามอะไรเขาได้ เป็นเรื่องที่แต่ละคนต้องตัดสินใจเองว่า จะรับใช้ผู้อื่นให้ดีที่สุดได้อย่างไร

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543