ถาม เราได้ยินมาว่า ท่านกำลังเขียนหนังสือแนะนำเกี่ยวกับพระไตรปิฏกที่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งจะเป็นแรงบันดาลใจแก่ผู้ปฏิบัติ จึงอยากจะขอให้ท่านพูดถึงเรื่องนี้สักหน่อย และมันจะตีพิมพ์เมื่อไรครับ

ท่านอาจารย์ ข้าพเจ้าทำงานนี้ ทั้งๆ ที่รู้ว่าตนเองมีความรู้ด้านภาษาบาลีอย่างจำกัด แต่เมื่อข้าพเจ้าได้อ่านพุทธพจน์ในภาษาของพระพุทธเจ้าแล้ว ก็เกิดแรงบันดาลใจเป็นอันมาก ก่อนที่ข้าพเจ้าจะได้พบกับวิปัสสนา ได้รู้จักคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น พูดได้ว่า ข้าพเจ้าไม่รู้อะไรเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าหรือคำสอนของพระองค์เลย เป็นที่น่าละอายว่าตอนที่เข้าปฏิบัติครั้งแรกนั้น ข้าพเจ้าไม่เคยอ่านธรรมบท ไม่มีความรู้เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธองค์เลย

ข้าพเจ้าจึงเข้าใจได้ว่า ถึงแม้ผู้คนส่วนใหญ่ในอินเดียจะมีความเคารพต่อพระพุทธเจ้า (บางคนอ้างว่าพระองค์เป็นอวตารของพระผู้เป็นเจ้า) แต่พวกเขาก็ไม่รู้อะไรเกี่ยวกับคำสอนของพระองค์เลย และเมื่อพวกเขาได้มาเข้าอบรมวิปัสสนาก็รู้สึกประหลาดใจและชื่นชมกับคำสอนอันมหัศจรรย์ จนอยากจะรู้เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตามสำหรับผู้ปฏิบัติส่วนใหญ่ การจะเรียนรู้ภาษาบาลีเพื่ออ่านพุทธพจน์นั้นเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงเพียงแต่ต้องการจะหยิบยกประเด็นสำคัญๆ ของคำสอนที่จะเป็นแรงบันดาลใจแก่ผู้ปฏิบัติ ข้าพเจ้าไม่ใช่นักเขียนมืออาชีพ แต่ก็พยายามเขียน ในเล่มแรกจะให้ข้อมูลมากที่สุดเท่าที่จะมากได้เกี่ยวกับพระพุทธเจ้า ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่รูปลักษณ์ของพระวรกาย แต่เป็นธรรมกายหรือพระพุทธคุณ ยกตัวอย่างเช่น อิติปิโส ภะคะวา อะระหัง... ข้าพเจ้าพยายามจะอธิบายความหมายถึงองค์คุณของผู้เป็นอรหันต์ และพระพุทธเจ้าทรงมีคุณสมบัตินี้อย่างไรบ้าง โดยจะใช้วิธีดังกล่าวอธิบายถึงองค์คุณแต่ละอย่างของพระพุทธเจ้า พร้อมกับเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับพระไตรปิฏกในหัวข้อต่างๆ

เล่มต่อมาก็จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับพระธรรม เพื่ออธิบายว่าพระผู้มีพระภาคเจ้ามิใช่ผู้ที่ก่อตั้งศาสนาหรือลัทธินิกายใดๆ สิ่งที่พระองค์ทรงสอน คือกฎของธรรมชาติที่ได้ทรงค้นพบ ข้าพเจ้าอาจกล่าวได้ว่าพระองค์ทรงเป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่ ขณะที่นักวิทยาศาสตร์สมัยใหม่แสวงหาเพียงแค่สิ่งที่จะอำนวยความสะดวกสบายให้แก่ตัวเรา แต่นักวิทยาศาสตร์ผู้ยิ่งใหญ่อย่างพระองค์นั้น ทรงแสวงหาทางที่จะขจัดทุกข์ทั้งหลายด้วยวิธีการที่เป็นวิทยาศาสตร์ ท่านจะเห็นว่าธรรมะไม่ใช่ศาสนาพุทธ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงไม่เคยสอนศาสนาพุทธ ทรงสอนแต่ธรรมะ และทรงเรียกผู้ที่ปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์ว่า ธัมมิโก ธัมมัฏโฐ ธัมมิง ธัมมจารี ธัมมวิหารี พระองค์ทรงไม่เคยใช้คำว่า พุทธศาสนิก หรือ ศาสนาพุทธ เลย ประเด็นนี้ ผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจให้ชัดเจน นี่เป็นวัตถุประสงค์ของเล่มที่สอง

ส่วนเล่มที่สามจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับพระสงฆ์ โดยทั่วไปมักเข้าใจกันว่าผู้ที่นุ่งห่มจีวรก็คือพระสงฆ์ ใช่แล้ว นี่คือพระสงฆ์โดยรูปลักษณ์ภายนอก แต่เวลาที่พระพุทธเจ้ากล่าวถึงผู้ที่เป็นพระสงฆ์นั้น ทรงหมายความว่า บุคคลผู้นั้นได้บรรลุธรรมขั้นใดขั้นหนึ่งเป็นพระอริยะแล้ว เช่นนี้จึงจะเรียกว่าพระสงฆ์ ดังนั้น จึงมีผู้คนมากมายที่เป็นพระสงฆ์จากคำสอนของพระองค์ เรื่องนี้ควรเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้ปฏิบัติเห็นว่า “ฉันอาจจะมาจากประเพณีหรือความเชื่อแบบหนึ่ง แต่พอมาปฏิบัติธรรมแล้ว ฉันก็ได้เริ่มชำระจิตของตัวเองให้บริสุทธิ์ และจะบริสุทธิ์ขึ้นเรื่อยๆ ด้วยวิธีการที่เป็นวิทยาศาสตร์ ฉันกำลังอยู่บนหนทางที่จะนำไปสู่จุดหมายปลายทางของการชำระจิตให้บริสุทธิ์โดยสิ้นเชิง” เล่มที่สามนี้จะมีตัวอย่างของผู้ที่เป็นพระอริยสงฆ์ท่านต่างๆ

ข้าพเจ้ากำลังพยายามทำงานนี้อยู่ แต่ก็ไม่ทราบว่าจะทำได้เท่าใด และจะเสร็จเมื่อไร เพราะยังมีงานอื่นๆ อีกมากที่ต้องรับผิดชอบจึงต้องใช้เวลา แต่ข้าพเจ้าก็จะพยายามอย่างเต็มที่

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543