ถาม เราพบว่าผู้เข้าอบรมมักจะเลิกปฏิบัติ หลังจากที่มาเข้าอบรมได้ครั้งสองครั้ง จะป้องกันเรื่องนี้อย่างไรดีคะ

ท่านอาจารย์ นั่นเป็นเพราะความจริงที่ว่า เราทุกคนต่างก็มีทั้งด้านที่ดีและไม่ดี ผู้ปฏิบัติมาเข้าอบรมวิปัสสนาเพื่อพัฒนาด้านที่ดี และขจัดด้านที่ไม่ดีของตน ซึ่งเขาก็จะได้รับประโยชน์จากการปฏิบัติวิปัสสนาในครั้งสองครั้งของการเข้าอบรมนั้น

แต่อย่างไรเขาก็ยังมีด้านที่ไม่ดีหรือกิเลสสั่งสมอยู่อีกเป็นจำนวนมาก ซึ่งจะคอยครอบงำเขาไว้ แม้เขาจะทราบดีว่าต้องปฏิบัติวิปัสสนาเพื่อขจัดทุกข์ แต่เนื่องจากเขาถูกกิเลสครอบงำอยู่ จึงเป็นเรื่องยาก นี่เป็นธรรมดาที่เราพบเห็นได้ทุกที่

มันจะเป็นอย่างนี้อยู่ช่วงหนึ่ง เขาจะก้าวหน้าไปช้าๆ อาจจะเดินไปได้สองก้าว แล้วล้ม แล้วก็ลุกขึ้นใหม่ แล้วเดินต่อไปอีกสองก้าว ก็ล้มอีก หลังจากนั้นเขาจะค่อยๆ พัฒนาไป จนถึงขั้นที่เขาเข้มแข็งขึ้น ไม่ล้มอีก ซึ่งก็ต้องใช้เวลา

ทางออกอย่างหนึ่งที่จะแก้ปัญหานี้ได้ก็คือ ถึงแม้ผู้ปฏิบัติจะไม่ได้ปฏิบัติทุกเช้าเย็น แต่ถ้ายังคงมาปฏิบัติร่วมกันทุกอาทิตย์ เขาก็จะได้กำลังใจ และเริ่มกลับมาปฏิบัติอีกครั้ง ฉะนั้น การปฏิบัติร่วมกันทุกอาทิตย์จึงมีประโยชน์อย่างมากที่จะช่วยแก้ปัญหานี้ ในทุกๆ ชุมชน ทุกๆ หมู่บ้าน ทุกๆ เมือง ควรจะมีอย่างน้อยสักคนที่คอยเตือนคนอื่นๆ ว่า “พรุ่งนี้จะมีการนั่งปฏิบัติร่วมกันประจำสัปดาห์แล้ว” นี่จะช่วยพวกเขาได้ ที่หลายๆ คนไม่มาก็เพราะขี้เกียจเท่านั้น ไม่ใช่ว่าจะยุ่งมาก หรือมีเรื่องที่ทำให้มาไม่ได้ ถ้าท่านแค่กระตุ้น พวกเขาก็จะมา

อีกทางที่จะช่วยได้คือ หลักสูตรหนึ่งวัน ที่มีคำสอนอานาปานสติ วิปัสสนา และเมตตาภาวนา รวมทั้งธรรมบรรยายสั้นๆ อันจะเป็นการทบทวนและสร้างกำลังใจให้แก่ผู้ปฏิบัติ ซึ่งเป็นเรื่องที่ควรส่งเสริม เพราะจะเป็นประโยชน์

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543