ถาม นิพพาน ปรินิพพาน กับมหาปรินิพพาน แตกต่างกันอย่างไรครับ

ท่านอาจารย์ ในประเทศนี้เป็นที่น่าเสียดายที่คำว่า นิพพาน หรือ นิรวาณ ในภาษาของที่นี่ได้ถูกเข้าใจผิดเพี้ยนไป หลายพันปีที่ผ่านมา ผู้คนหลงลืมวิธีการปฏิบัติที่จะช่วยให้พวกเขาได้พบกับนิพพานในชีวิตนี้ ดังนั้น ความหมายของคำๆ นี้จึงกลับกลายไปเป็นความตาย

ข้าพเจ้าจำได้ว่า ไม่กี่เดือนหลังจากที่ออกจากประเทศพม่ามาที่นี่ มีผู้ปฏิบัติคนหนึ่งเข้ามากราบข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงให้พรไปว่า “ขอให้ท่านจงเข้าถึงนิพพานโดยเร็ว” แต่เขากลับตกตะลึงและพูดว่า “ผมมาพบท่านเพื่อขอพรให้ตัวเองมีอายุยืนยาว แต่ท่านกลับสาปแช่งให้ผมตายไวๆ”

ช่างน่าสงสารจริงๆ เขาไม่รู้ความหมายของคำว่า นิพพาน เอาเสียเลย ในชีวิตนี้ขณะที่ท่านปฏิบัติธรรม แล้วได้พบกับสภาวะที่อยู่เหนือรูปนาม นั่นก็คือ นิพพาน ส่วน ปรินิพพาน นั้นใช้สำหรับการตายของพระอรหันต์ ซึ่งหลังจากนั้นท่านจะไม่กลับมาเกิดอีกต่อไป สำหรับคำว่า มหาปรินิพพาน ใช้สำหรับมหาบุรุษดังเช่นองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระองค์เสด็จดับขันธ์แล้ว จะไม่กลับมาเวียนว่ายอีกเลย

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543