ถาม ผู้ปฏิบัติบางคนยังไม่เข้าใจถึงความสำคัญของทาน เมื่อไม่มีการเรียกเก็บค่าอบรม เขาก็มักจะคิดว่า “ในเมื่ออบรมฟรี แล้วทำไมต้องบริจาคด้วย” เราจึงอยากจะขอคำแนะนำในเรื่องนี้ด้วยค่ะ

ท่านอาจารย์ มีความคิดสุดโต่งอยู่สองด้าน ด้านหนึ่งคือ เมื่อเราเรียกเก็บค่าอาหาร ที่พัก ฯลฯ โดยบอกกับทุกคนว่า “นี่เป็นค่าใช้จ่ายในการอบรม ท่านต้องให้เราเท่านี้ มิฉะนั้นแล้วเราจะอยู่ได้อย่างไร” ห้ามทำเช่นนี้ มันสุดโต่งเกินไป

อีกด้านก็คือ การที่ท่านอวดอ้างว่า “เราไม่ได้เรียกร้องอะไรจากท่านเลย” ซึ่งจะทำให้ผู้คนคิดว่า คงจะมีมูลนิธิใหญ่โตอยู่เบื้องหลังเรา หรือไม่ก็หน่วยงานราชการลับคอยให้เงินสนับสนุนเพื่อเป้าหมายของตน แล้วพวกเขาจะบริจาคไปทำไม

ระหว่างความสุดโต่งทั้งสองนี้ เราควรจะเดินทางสายกลางคือ ต้องไม่มีการเรียกเก็บค่าอบรมใดๆ เลย เรื่องนี้ต้องเข้าใจให้ชัดเจน แต่ในเวลาเดียวกัน เราก็อยู่ได้ด้วยเงินบริจาคของผู้ปฏิบัติเท่านั้น ผู้ที่ได้รับประโยชน์จากการปฏิบัติ และเห็นว่าภารกิจนี้ต้องสืบสานต่อไปเพื่อประโยชน์สุขของผู้อื่น จะบริจาคให้เอง นั่นเป็นทางเดียวที่จะช่วยให้การอบรมยังคงดำเนินต่อไปได้ ประเด็นนี้ต้องทำความเข้าใจกับผู้ปฏิบัติให้ชัดเจน โดยต้องไม่ไปบีบบังคับให้พวกเขาบริจาค

มีหลายๆ กรณี โดยเฉพาะในประเทศนี้ ที่ผู้คนยากจนข้นแค้น ต้องหาเช้ากินค่ำ มีชีวิตอยู่อย่างกระเบียดกระเสียรไปวันๆ ถ้าพวกเขาเข้ามาอบรม 10 วัน ย่อมต้องสูญเสียรายได้ในแต่ละวันไป แค่นี้ก็เป็นการเสียสละที่ยิ่งใหญ่พอแล้ว การที่เราจะไปเรียกร้องเงินบริจาคจากพวกเขาอีก นับเป็นเรื่องที่ไร้มนุษยธรรมอย่างยิ่ง และถ้าเขาได้บริจาคให้มาแม้เพียงรูปีเดียว ก็วิเศษแล้ว เพราะถือเป็นบารมีที่ยิ่งใหญ่ มากเสียกว่าที่มหาเศรษฐีจะบริจาคให้หนึ่งพันหรือหนึ่งแสนรูปีเสียอีก

จงปล่อยให้เป็นไปตามนี้ แต่ก็ต้องเข้าใจให้ชัดว่า องค์กรของเราอยู่ได้ด้วยเงินบริจาคที่มาจากความสมัครใจของผู้ปฏิบัติเท่านั้น ไม่มีรายได้จากทางอื่น

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543