ถาม เมื่อไม่นานมานี้รัฐบาลอินเดียได้มอบพุทธธาตุเป็นของขวัญให้กับรัฐบาลไทย พุทธธาตุคืออะไร ต่างจากธรรมธาตุและสังฆธาตุอย่างไรครับ

ท่านอาจารย์ พระบรมสารีริกธาตุที่หลงเหลือจากการปลงพระสรีระของพระพุทธเจ้านั้นมีพลังหรือกระแสที่ดี ฉะนั้น ในประเทศที่นับถือพุทธศาสนา ผู้คนจึงต้องการสักการะบูชาและปฏิบัติธรรมท่ามกลางบรรยากาศที่ดีจากกระแสของพระบรมสารีริกธาตุ รัฐบาลอินเดียมีพระบรมสารีริกธาตุอยู่บางส่วน จึงได้ส่งมอบให้แก่ประเทศเหล่านี้ เพื่อให้ผู้คนได้กราบไหว้และปฏิบัติธรรม นี่คือความหมายของ พุทธธาตุ

ส่วน ธรรมธาตุ คือ พลังสั่นสะเทือนของธรรมะ คำว่า ธาตุ นั้น หมายถึงสภาวะหรือกระแสสั่นสะเทือน อัตตะโน สะภาวัง ธาเรตีติ ธัมมา ทุกๆ สภาวะมีธรรมชาติเป็นของตนเอง ฉะนั้น กระแสสั่นสะเทือนของธรรมะจึงเกิดจากธรรมชาติของธรรมะ ในขณะที่ปฏิบัติวิปัสสนา ท่านจะได้ประสบกับ ธรรมธาตุ นี้

สำหรับ สังฆธาตุ นั้นไม่มี แต่คำว่า สังฆะ หมายถึงอริยสงฆ์ ฉะนั้น เวทนาหรือกระแสพลังที่เกิดจากอริยสงฆ์ ท่านอาจเรียกว่า สังฆธาตุ ก็ได้

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543