ถาม ผมเป็นนักศึกษา มาที่นี่เพื่อปฏิบัติวิปัสสนา แต่พอกลับไปแล้ว อาจารย์ของผมบอกว่า “เธอยังเด็กเกินไปที่จะปฏิบัติวิปัสสนา” อย่างนี้ผมควรทำอย่างไรดีครับ

ท่านอาจารย์ เธอไม่ได้ทำผิดอะไร อาจารย์ของเธอต่างหากที่เข้าใจผิด ในประเทศของเรามีความคิดผิดๆ ว่า การเจริญภาวนาควรกระทำในช่วงที่ 4 หรือช่วงบั้นปลายของชีวิต นั่นเป็นความคิดที่ไม่ถูกต้อง พอถึงตอนนั้น ร่างกายก็แทบจะหมดสิ้นเรี่ยวแรง จิตใจอ่อนแอ ประสาทสัมผัสต่างๆ ก็เสื่อมถอย ทำให้เธอปฏิบัติได้ไม่ดีเท่าที่ควร อันที่จริงแล้ววัยของเธอเป็นวัยที่สมควรจะเริ่มปฏิบัติวิปัสสนา เพราะมันเป็นศิลปะของการดำเนินชีวิต ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งไปชั่วชีวิต ฉะนั้น จงปฏิบัติต่อไป ไม่ว่าอาจารย์ของเธอจะพูดอย่างไร ก็อย่าได้กังวล

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543