ถาม พวกเราทุกคนปรารถนาจะเผยแผ่ธรรมเพื่อบรรเทาความทุกข์ที่มีอยู่ทั่วโลก แต่ก็ไม่อยากจะทำให้เกิดความรู้สึกว่ากำลังยัดเยียดวิปัสสนาแก่ผู้อื่น ราวกับเราต้องการจะขยายลัทธินิกายของเรา ขอให้ท่านอาจารย์ได้โปรดชี้แนะแนวทางในการเผยแผ่วิธีการปฏิบัติอันวิเศษนี้ โดยที่ไม่ต้องอ้างถึงเหตุผลต่างๆ อันจะทำให้วิปัสสนาเป็นเรื่องของลัทธินิกาย

ท่านอาจารย์ ถ้าท่านยัดเยียดวิปัสสนาให้แก่ผู้อื่น ก็เท่ากับว่าท่านกำลังผลักไสพวกเขา ให้ออกห่างจากธรรมะ เราจะยัดเยียดธรรมะอันวิเศษนี้ให้แก่ผู้อื่นได้อย่างไร อันที่จริงประเพณีที่ดีงามซึ่งถือปฏิบัติกันมาก็คือ เราจะไม่ให้ธรรมะแก่ใคร ถ้าหากคนๆ นั้นไม่ได้ร้องขอด้วยความนอบน้อม ฉะนั้น เราจะยัดเยียดธรรมะให้แก่เขาได้อย่างไร ต่อเมื่อมีคนร้องขอ เราจึงจะให้ ผู้ใดก็ตามที่พยายามจะยัดเยียดธรรมะให้แก่ผู้อื่น เท่ากับเป็นการเผยแผ่ลัทธินิกายอย่างแน่นอน

ธรรมะก็คือธรรมะ จะต้องมอบให้ด้วยความรักความเมตตา และผู้คนก็จะต้องรับด้วยความเต็มใจ ด้วยความเคารพ นี่จึงจะเป็นธรรมะ มิฉะนั้นแล้วก็ไม่ใช่

ที่มา : หนังสือเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน โดย ท่านอาจารย์โกเอ็นก้า

รวมปาฐกถาและวิสัชนาปัญหาธรรมระหว่างปี พ.ศ. 2526 – 2543