De dag begon in het teken van afscheid nemen. De afsplitsing van de O&T groep die de Damphus Peak van 6030 m ging beklimmen, de te voet naar Kathmandu terugkerende dragers en het nu wat verweesd rakende L&S duo resulteerde in wat onwennig heen en weer en langs elkaar heen lopen. Voor het L&S duo een beetje dubbel gevoel. De gedachtes van de Damphus Peak een heuveltje te ver, samen uit samen thuis zou toch ook mooi zijn en het leuke uitzicht op een dagje Pokhara wisselde elkaar af.
Het vanwege het inpakken liggend ontbijt in de in ontruiming zijnde tent stemde dan ook tot nadenken. Ton wisten wij daarbij echter wat op te beuren door voor hem het halen van de Damphus Peak als een gegeven te beschouwen. Zelf peinsde hij nog wat na over de Mesokanto La. Voor Otto was Damphus peak een must en voor Ton een opportunity indien hij zich goed voelde.
Toen iedereen reisklaar was verraste Prem ons met de “sjaaltjes”. Dit Nepalees afscheidscadeau drukt enerzijds de vriendschap uit en is anderzijds een talisman voor toekomstig geluk.
Het deed ons best wel wat. Je trekt toch onder moeilijke omstandigheden met elkaar op en beleeft zodoende veel. Ondanks de taalbarrière ga je elkaar begrijpen en vorm je dus een sociale gemeenschap. Het besef dat het afscheid inhoudt dat je elkaar normaal gesproken nooit meer zal zien was van beide kanten de emotie.
Naschrift
In 2004 hoorden wij van Kami dat Prem tijdens een tocht was overleden. De oorzaak bleef onduidelijk. Hij zou hoog in de bergen ziek zijn geworden na een Sherpa feest met zijn companen. Het was best een schok dit te horen omdat hij onder moeilijke omstandigheden onze altijd opgewekte en zeer zorgzame Cheddar was.
Uiteindelijk rukten we toch nog redelijk compleet uit om de O&T ploeg bij wijze van rustdagbesteding nog een stukje op weg te helpen. Dit leidde tot een genoeglijke en landschappelijk boeiende ochtendwandeling naar Marpha, het volgende dorpje.
Jomsom ligt ongeveer in een bergwoestijn. Er groeit alleen op beschutte plaatsen iets in dit ruige klimaat van ongekende temperatuurswisselingen, UV straling en de al vroeg opstekende dagelijkse stofstormen.
De wandeling was dus aanvankelijk vooral stof eten en gezandstraald worden. Net na Jomsom passeerden we echter een soort oase waar, ongetwijfeld via een ontwikkelingsproject, werd gepoogd om de combinatie zon, water en op zich vruchtbare grond tot resultaten te dwingen. Naast wat appelstruikgewas zagen we tot onze verbazing ook iets druivenstokachtigs staan. Bij mijn weten moeten we de hoogstgelegen wijngaard ter wereld hebben aanschouwd.
Na een uurtje stroomafwaarts lopen en zonder veel daling wandelde we bij Marpha plots een relatief mooi begroeide wereld binnen met akkertjes, appelbomen en bloeiende bloemen. Tot mijn grote verassing zag ik zelfs een schrale perzik staan.
De O&T groep moest hier rechsaf slaan en dat noodde ons tot een koffiepauze op het dak van een lodge waar we vanwege het doolhof bijna niet opkwamen maar daarna ook niet echt wegkwamen. Heerlijk in het zonnetje met wat verrassend goede koffie, wat wil een mens nog meer. Het feit dat we uitzicht hadden op de voor de O&T ploeg te overwinnen 1e deel van de steile klim droeg hier natuurlijk ook aan bij.
De overgebleven ploeg had intussen zijn plek elders in het dorp gevonden. Toen wij eindelijk aan verder gaan toe waren bleken die juist met de middagpauze begonnen te zijn. Zo verwaterde langzaam de loopdag voor de O&T ploeg en kreeg het L&S duo een Heintje Davids gevoel. Uiteindelijk hakten wij de knoop door en gingen op pad terug naar Jomsom. Na het kopen van wat appeltjes tegen de prijs van een voorgaande lokale klant verlieten we Marpha. De weg terug was net zo boeiend als heen. Met de wind mee hadden we nu goed zicht op de vele reizigers. Naast de normale transportactiviteiten van dragers en paardenkaravanen trokken vooral de Hindoe pelgrims onze aandacht. Wat die over hebben voor hun geloof voor hun bedevaart naar Mustang is niet te geloven.
Net voor Jomsom kregen we een groot gebouw in het oog dat na het betalen van entree een verassend mooie Mustang Ecomuseum bleek te zijn. Landkaarten, kostuums, kruiden en gereedschappen vormden de hoofdmoot. Hier brachten we een behoorlijke tijd door.
Summary Mustang Eco Museum
The Mustang Eco Museum is located about 15 minutes’ walk from Jomsom airport. The ground floor of the museum houses a collection of beads, bones and pendants as well as ceramic vessels found at the burial caves of Mustang. The relics date to 800 BC. There are also musical instruments, costumes and mannequins that reflect the culture of Mustang. A floor above is the Herbal Medicine section. On exhibition are herbs found in Mustang and Dolpo. Open daily, 8.00 to 11.00 AM and 2.00 to 5.00 PM.
In Jomsom werd er nog wat in winkels gekeken en zochten nog uit waar de ingang van het vliegveld nu echt was. Daarna vonden we een goed uitziende lodge die pizza’s serveerde. Het leek er op en het smaakte redelijk. Na het eten was het inpakken geblazen want de inchecktijd was 6.00 h.