BergdijkPlaats in Noord-Brabantalgemeengemeente=in 1913 deel van de gemeente [Pott, blz. 30]BRONNENgeraadpleegde bronnenPottliteratuur
Berge, DePlaats in Overijsselalgemeengemeente=in 1913 deel van de gemeente Ambt Delden [Pott, blz. 30]BRONNENgeraadpleegde bronnenPottliteratuur
BergeijkDorp in Noord-Brabant in de Meijerij bij Eersel. Ook Bercheijk, Berckeijk, Bergeik, Bergeyk, BergheykalgemeenMogelijk resten uit de Romeinse tijd zijn in 1838 gevonden.In 1331 overlijden rond 400 mensen aan een besmettelijke ziekte.In 1468 staat Karel de Stoute, hertog van Bourgondië, aan Bergeijk toe een stad te maken met muren en poorten. De poorten en muren zijn niet gebouwd (Kok, Vaderlandsche, deel VI, 2e dr. 1787, blz. 433)=in 1592 laat prins Maurits er een kasteel bouwen [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 47]
belastingenIn 1331 wordt door Jan III, hertog van Braband, aan Bergeijk verleend de vroente, turf of weiderecht. In 1468 machtigt Karel de Stoute die van Bergeijk om hun dorp tot stand te maken, te versterken met wallen en poorten en schattingen te heffen [Witkamp1, blz.107]in 1506 wordt Bergeijk door Karel, hertog van Gelre, onder brandschat gesteld [Witkamp1, blz. 107.In 1544 wordt door Karel V het recht in 1331 verleend bevestigd.=in 1506 door Karel van Gelder op brandschatting gesteld [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 47]In 1787 is het aandeel in de bede f 806:1:12; de verponding levert op f 2800 en de gemene middelen f 1329:14:10 (Kok, Vaderlandsche, deel VI, 2e dr. 1787, blz. 433)economieIn 1787 leven de bewoners vooral van landbouw en veeteelt. Er is ook handel in mensenhaar voor de pruikenmakers (Kok, Vaderlandsche, deel VI, 2e dr. 1787, blz. 433)Er is een levendige handel in mensenhaar voor de (buitenlandse) pruikenindustrie. Die handel zakt in 1793 ineen.In 1838 wordt een calicotweverij opgericht.Er zijn in 1851 een bierbrouwerij, een korenmolen en een teerstokerij (Aa, Aardrijkskundig, deel 13, nr. 2, blz. 628)gemeenteIn 1787 zijn er 320 huizen=in 1822 en 1826 een gemeente in het district Oirschot 1586 inwoners [Gosselin, blz. 39; Witkamp1, blz. 107]Het dorp omvat in 1840 Eikereind, het Loo, Broekstraat, de Berkten, de Webosch-en-Wiltrijt, Rund en Spaanreyt. De oppervlakte is 5141 bunder 12 roeden 6 ellen. Er zijn 345 huizen en ruim 1800 inwoners. Werkzaam in de landbouw (granen, spurrie, vlas, aardappelen) en veeteelt. In 1840 is nog één van de eertijds vijf brouwerijen over.In het dorp zelf zijn 95 huizen met 500 inwoners.In 1840 bestaat de gemeente uit het dorp Bergeijk en de buurten Berkt, Hooger-Berkt, Broekstrat, het Voorste Loo, het Middelste Loo, Het Achterste Loo, Runt , Spaanreyt , Webosch, Wilreyt en Groot-Wilreyt. Er zijn 345 huizen en ruim 1800 inwoners. Totaal 5141 bunder 12 roeden en 6 ellen [Aa, Aard2, blz. 316; Witkamp1, blz. 107]In 1851 beslaat Bergeijk een oppervlakte van 5141 bunder, 42 roeden, 6 ellen belastbaar land (Aa, Aardrijkskundig, deel 13, nr. 2, blz. 628)in 1870 zijn er 1794 inwoners [Witkamp1, blz. 107]in 1877 groot 5233 bunder; de gemeente omvat Bergeijk-op-het-Hof en Bergeijk-op-het-Loo, de buurt Hooge-Berkt, en de gehuchten Eijkereind, Lage-Berkt, Rund, Muggenhool, Spaanreit, Wiebosch, Groot-Wilreit en Klein-Wilreit [Witkamp1, blz. 107]=in 1909 waren er 2222 inwoners [Pott, blz. 30]=in 1913 deel van de gemeente Bergeijk [Pott, blz. 30] =in 1968 zijn er 7400 inwoners; de gemeente omvat Hof, Hoogenberkt, Lagenberkt, Loo, Muggenhool, Weebosch, Wilreit [ter Laan, blz. 40]heerlijkheid=Philips IV, koning van Spanje en de hertog van Brabant verpanden dit dorp met enkele andere dorpen in 1626 aan Rogier van Broekhoven voor f 97.000. De schuld werd in 1658 ingelost door de Staten Generaal [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 47-48]oorlogIn 1626 wordt Bergeijk tesamen met Riethoven, Westerhoven, Borkel en Schaft door Filips IV, koning van Spanje en hertog van Braband als heerlijkheid verpand voor f 97.000 aan Rogier van Broekhoven.In 1658 betalen HH aan de weduwe de pandsom terug; de heerlijkheid vervalt aan HH.Rond 1795 wordt het Huis te Bergeijk afgebroken, vroeger verblijf voor de broers Paulus en Marcelis Bax.oorlogIn 1592 neemt prins Maurits Bergeijk in en laat er een kasteel bouwen.In 1593 wordt de stad door Mondragon ingenomen en het kasteel met de grond gelijk gemaakt [Witkamp1, blz. 107]In 1702 liggen Franse en Spaanse troepen bij de stad. De inwoners worden beroofd en geplunderd. De schade wordt bepaald op f 77.550 en 10 stuivers [Witkamp1, blz. 107].In 1747 wordt de stad gebrandschat door de Franse Fischer [Witkamp1, blz. 107].=het dorp had in 1702 veel te lijden van bij het dorp gelegerde Frans-Duitse troepen [Verwoert, Handwoordenboek I, blz. 48]BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Pott; Witkamp1literatuurAa, Abraham Jacob van der, Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden, 2e deel (B), Gorinchem, Jacobus Noorduyn 1840, blz. 289, 313Aa, Aardrijkskundig, deel 13, nr. 2, blz. 628 (1851)Anspach, Predikanten, p. 145 (1753)Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. 39Nijenhuis, Bibliographie (Toevoegsel), p. 18Verwoert, Hermanus, Handwoordenboek der vaderlandsche geschiedenis volgens de nieuwste en beste bronnen bewerkt, deel 1 [A-K], Nijmegen 1851, blz. 47-48W.D.B.I.U.A. 1874, 19 september, p. 3
Bergeijk-op-het HofPlaats in Noord-BrabantalgemeengemeenteIn 1840 samen met Eijkerend 561 inwoners [Witkamp1, blz.107]In 1860 samen met Eijkerend 641 inwoners [Witkamp1, blz.107]In 1877 deel van de gemeente Bergeijk [Witkamp1, blz.107]=in 1913 deel van de gemeente Bergeijk [Pott, blz. 30] BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Pott; Witkamp1literatuur
Bergeijk-op-het LooPlaats in Noord-BrabantalgemeengemeenteIn 1840 zijn er 351 inwoners [Witkamp1, blz.107]In 1860 zijn er 461 inwoners [Witkamp1, blz.107]In 1877 deel van de gemeente Bergeijk [Witkamp1, blz.107]=in 1913 deel van de gemeente Bergeijk [Pott, blz. 30] BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Witkamp1literatuur
BergeindPlaats in Noord-Brabant. Ook Bergstraat.algemeengemeente=in 1913 deel van de gemeente Geffen [Pott, blz. 30]BRONNENgeraadpleegde bronnenPottliteratuur
BergeindPlaats in Noord-Brabant. Ook Bergstraat.algemeengemeente=in 1913 deel van de gemeente Loon op Zand [Pott, blz. 30]BRONNENgeraadpleegde bronnenPottliteratuur
BergelandjesPlaats in Gelderlandalgemeengemeente=in 1913 deel van de gemeente Gendringen [Pott, blz. 30]=in 1968 deel van de gemeente GendringenBRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Pott; Witkamp1literatuur
BergemPlaats in het ghd Luxemburg algemeengemeente=in 1826 deel van de gemeente Monderkange in het kwartier Luxemburg [Gosselin, blz. 38]BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Witkamp1literatuurAa, Abraham Jacob van der, Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden, 2e deel (B), Gorinchem, Jacobus Noorduyn 1840, blz. 289Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. 38overige bronnen
BergenPlaats in Zuid-Brabant algemeengemeente=in 1826 deel van de gemeente Geest-Betz in het arrondissement Leuven [Gosselin, blz. 38]BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Pott; Witkamp1literatuurGosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. 38
BergenStad in Henegouwen. Ook Monsalgemeen=Gravin Richildis moet een sterke persoonlijkheid zijn geweest; ze is inderdaad een der weinige vrouwen uit de Vroege Middeleeuwen die er in zijn geslaagd zich op de politieke voorgrond te dringen. Herkomstig uit een EIzasser geslacht, een nicht van Leo IX, huwde ze tussen 1040 en 1045 met de Henegouwse graaf Herman van Bergen [BGN 1953, blz. 308].=Een stad zoals Bergen, die tot de grote Henegouwse steden behoort (waarschijnlijk ca 5000 inw. rond 1300) moeten deze kleinere stad weinig belang gehad hebben. =Het Traktaat van Atrecht is op 13 september 1579 in Bergen afgekondigd. Het is het slotakkoord na de maandenlange onderhandelingen tussen de Waalse gewesten en Alexander Farnese, prins van Parma en stadhouder van Filips II in de Nederlanden [BGN 1966, blz. 1].=Bij de voorbereiding van de expeditie tegen Portugal in 1589 treedt vertraging op door misverstanden over de hoeveelheid Europese hulptroepen, die de Staten-Generaal uit de Nederlanden durven te laten vertrekken met Bergen en Oostende bedreigd en het Engelse garnizoen van Geertruidenberg onbetrouwbaar [BGN 1952, blz. 255]Uit 1593 dateert “Civitates orbis terrarum” waarin op blz. 24 een kort verhaal in het Latijn over de stad
bestuurVooral sedert 1345 nemen de orden actief deel aan de behandeling van 's lands zaken.In 1559 is Jan van Glimes markies van Bergen.belastingenDe stadsrekeningen van Bergen (Mons) vermelden in 1314-1315 voor het eerst de aanwezigheid van schepenen op de "parlementen" of de raadsvergaderingen van de graaf. Willem Gerbrantszoon is tresorier en proost van Bergen. De strafrechtelijke boetes vormen voor de stad Bergen een belangrijke bron van inkomsten [BGN 1963, blz. 348]economieEr zijn fabrijken va.n linnen, kanten en aardewerk; ook i~ er veel handel in fleenkolen, ijzer en vee [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. 282]
geestelijkheid=De Waltrudis-kathedraal werd gebouwd in de periode 1450-1587 [Wink, blz. 820=Op 30 april 1540 werd de prior van de Dalscholieren van Bergen naar Mechelen afgevaardigd: indien hij geen bekwame overste kon vinden in de priorij van Mechelen, zou hij er één nemen van buiten [BGN 1956, blz. 42]
gemeente=In 1820 zijn er 18.000 inwoners [Nieuwenhuis, Algemeen, A-B, blz. 282]=in 1826 is Bergen behalve de naam van de hoofdstad van Henegouwen ook de naam van een plattelandsdistrict. Het omvat 75 plattelandsgemeenten met in totaal 83.228 inwoners [Gosselin, blz. XXXIX]. De stad heeft in 1826 met de jurisdictie 20.967 inwoners [Gosselin, blz. 38]=in 1906 waren er 27.046 inwoners [Wink, blz. 820]
rechtspraakIn Henegouwen begunstigde Filips de Goede ten zeerste de ontwikkeling van de Raad van Henegouwen tegenover het zeer belangrijke Hof van Bergen (Mons). Dit hof dat "comme cours imperiaulx sans ressort ne appiel" in laatste aanleg uitspraak doet, volgt het oude gewoonterecht en huldigt het Romeinse Recht slechts als een subsidiaire rechtsbron. Het verzet zich ten zeerste tegen elke vorm van hoger beroep tegen zijn sententies. Filips de Goede en Karel de Stoute begunstigden dan ook de Raad van Henegouwen, omdat tegen zijn sententies wel beroep mogelijk was [BGN 1966, blz. 102-103]De courante straffen in de 15e eeuw zijn de verbanningen, het kastijden, het verdrinken.De meest gebruikelijke, die trouwens voor de stad Bergen een belangrijke bron van inkomsten vormde, is evenwel de beboeting [BGN 1963, blz. 348].BRONNENgeraadpleegde bronnenter Laan; Witkamp1literatuurArndt, W., Ex necrologio sanctae Waldetrudis, in: M.G.H.SS. XXI, blz. 618-619
Bacage, Colette, Les états de Hainaut des origines à la maison de Bourgogne, in: Standen en Landen, deel 11, blz. 67-77Baelde, Domeingoederen, pp. 49 (1554), 235-238 (1551)Braun, Georg/Hogenberg, Franz, Civitates orbis terrarvm: Vrbivm Praecipvarvm Totivs Mvndi Liber Tertius, Coloniae Ubiorum, 1593, blz. 24
Devillers, L. Inventaire analytique des archives de la ville de Mons, 2 delen, Mons 1882-1888Gachard, Lettres, pp. 318 e.v. (1485), 328 e.v.(1487)Gosselin, J.J., Alphabetische naamlijst der gemeenten en derzelver onderhoorigheden ...etc, Amsterdam 1826, blz. XXXIX; blz 38
Henne, Histoire I, p. 95 (1505); II, p. 60 (1514); III, pp. 269-270 (1522), 298 (1523); IV, p. 268 (1529); V, p. 325 (16e e); VII, p. 120 (1539); X, p. 93 (1554)Heupgen, Röle (14e e)
Kerckhoffs-de Hey, Grote (Bio), p. 27 (1530)
Nieuwenhuis, G., Algemeen woordenboek van kunsten en wetenschappen A-B, Thieme, Zutphen 1820. blz. 282
Rousselle, H., Bibliographie montoise, Mons , 1858.
Slothouwer, Gerard, Hoe in het jaar 1830 de stad Bergen (Mons) in opstand kwam en wat den Nederlandschen officieren al is weervaren, in: BVGO 1892, blz. 271-289
Uytven/Blockmans, Noodzaak, p. 279 (1365)
Verbeemen, L'évolution démographique d'une ville wallonne: Mons (1283-1763), in: L'Intermédiaire des génealogistes, 1955, blz. 24.Verhofstad, Regering, p. 63 (1543)