Embedded Files
TÂM PHẬT(5)
+ + +
Thành Phật là thành cái tâm
Cái tâm không thật, Phật thành được sao ?
Đừng nên tin tưởng vựa vào
Phật tâm, Phật tánh mà nhào nặn ra(1,2)
Phật tổ, Phật ông, Phật bà
Tất cả Phật tướng đều là giả danh.(3)
Rời xa Phật, vượt qua tâm (4,5,6)
Chơn như thể hiện pháp thân Phật đà.(7,8,9)
Cảm hứng khi đọc lại bài kệ thi :
-“Phật tức tâm, tâm tức Phật
Tâm, Phật bản lai giai vọng vật
Nhược tri vô Phật phục vô tâm
Thùy thị chân như pháp thân Phật”.
(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
(1)-“Như Thế Tôn ngôn :
Nhất thiết pháp vô ngã”.
(Thế Thân Bồ Tát)
(2)-“Như Phật mật ý thuyết :
Nhất thiết pháp vô tánh”.
(Duy Thức Tam Thập Tụng)
(3)-“Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng,
nhược kiến chư tướng, phi tướng tức
kiến Như lai”.
(Kinh Kim Cang)
(4)-“Kiến thân vô thực tức Phật thân
Liễu tâm như huyễn tức Phật huyễn
Liễu đắc thân tâm bản tánh không
Tư nhân dữ Phật hà thù biệt”.
(Câu Na Hàm Mâu Phật)
Phật Tổ Thiền Uyển Kế Đăng Lục
Cảnh Đức Truyền Đăng Lục
(5)-“Liễu liễu kiến vô nhất vật
Diệc vô nhân diệc vô Phật
Đại thiên sa giới hải trung âu
Nhất thiết Thánh Hiền như điển phất”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(6)-Tam tâm bất khả đắc :
1/-Quá khứ tâm bất khả đắc.
2/-Hiện tại tâm bất khả đắc.
3/-Vị lai tâm bất khả đắc.
(Kinh Kim Cang)
(7)-Chơn Như :
-Chơn bất khả lập.
-Như bất khả chuyển.
(Cổ Đức)
(8)-“Pháp thân giác liễu vô nhất vật
Bản nguyên tự tánh thiên chân Phật
Ngũ uẩn phù hư không khứ lai
Tam độc thủy bào hư xuất một”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(9)-“Tuyệt học vô vi nhàn đsọ nhân
Bất trừ vọng tưởng bất cầu chân
Vô minh thật tánh tức Phật tánh
Ảo hóa không thân tức pháp thân”.
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
---o---
Gia Thất Am 27.02.2024-18.01.Giáp Thìn.(2578)
PHÁP PHÁP
+ + +
Tam thiên thế giới Ta bà
Có cái gì chẳng phải là pháp đâu ?
Núi sông, cây cỏ, địa cầu
Loài người, loài vật, loài nào có ra
Trong tam giới thảy đều là
Pháp hữu vi, chẳng sai ngoa chút nào.
Cho dù chủng loại ra sao
Không hình, không tướng liệt vào vô vi.
Cho nên chẳng có thứ gì
Là không phải pháp, trừ khi không đời.
--------
Cảm hứng khi đọc lại bài kệ thi :
-“Pháp pháp bản lai pháp
Vô pháp vô phi pháp
Hà ư nhất pháp trung
Hữu pháp hữu vô pháp”.
(Tôn Giả Ca Diếp)
*-Pháp :
“Nhậm trì tự tánh
quỹ sanh vật giải”.
(Duy thức học)
---o---
Gia Thất Am 06.03.2024-26.01.Giáp Thìn.(2579)
S Ự Đ Ạ I
+ + +
Thiền viện, Già lam thường tới lui
Chùa chiền, am, thất thường dạo chơi
Vẫn câu “ Sanh tử là sự đại ”
Vô thường lửa cháy trên đầu rồi !(1,2)
Nghe qua ớn lạnh, toát mồ hôi
Mặt cắt không còn chút máu tươi
Muốn giải quyết xong việc sanh tử
Dứt khoát ngay nơi ở hiện đời.
May thay trong lúc lòng rối bời
Quá cảnh Tào Khê nghe mấy lời
“Bản tức vô sanh”-“Liễu vô tốc”(3)
Gánh nặng ngàn cân quẵng tức thời.
Cũng ngay nơi đấy lòng thảnh thơi
Sáu nẻo, ba đường dạo bước chơi(4)
Sanh tử, tử sanh chẳng vướng bận
Chậm mau, mau chậm mặc tình trôi.
--------
Cảm hứng khi đọc lại bài thi kệ :
-“Du giang hải thiệp sơn xuyên
Tầm sư phỏng đạo vị tham thiền
Tự tùng nhận đắc Tào Khê lộ
Liễu tri sanh tử bất tương can”.(*)
(Chứng đạo ca - Huyền Giác)
(1)-“Quan âm tợ tiễn, nhật nguyệt như
thoa, vô thường tấn tốc, thiết mạt
ta đà. Thị nhật dĩ quá. mạng diệt
tùy giảm, như thiểu thủy ngư, tư
hữu hà lạc. “Đại chúng đương cần
tinh tấn như cứu đầu nhiên”, đản
niệm vô thường thận vật phóng dật”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
(2)-Tục đốt đầu.
(3)-Câu chuyện “Nhất túc giác”.
(Pháp Bảo Đàn)
(4)-“Vãng lai tam giới chi tân,
xuất một vị tha tác tắc”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
(*)-“Sanh chi vô thực tử hà thực
Sanh tử tử sanh vô cùng cực
Liễu tri sanh tử vĩnh vô ưu
Bất thức tử sanh sanh tử bức”.
(Chơn Pháp)
---o---
Gia Thất Am 18.03.2024-09.02.Giáp Thìn.(2580)
Sư Phụ ơi !
Nhân giỗ Trưởng Lão
Giác Nhơn Ân Sư
(Lần 38)
+ + +
Từ khi xuống núi dạo chơi
Đến nay đã sắp hết rồi thời gian.
Mai nầy ba nẻo, sáu đàng
Chắc gì còn được duyên lành mắn may
Gặp lại người thầy trước đây
Để cùng tâm sự những ngày xa xưa.
Tương chao, rau củ, muối dưa
Núi đồi thanh vắng, sớm trưa tọa thiền.(1)
Cứ ngỡ dứt hết muôn duyên
Nào ngờ oan trái tiền khiên vẫn còn.
Đất Khánh Hội, người Sài Gòn
Thế cuộc thay đổi chẳng còn như xưa.
Cãi gia vị tự hợp cơ
Hợp thời, hợp vận dẫn đưa khách trần
Từ “Bội trần đến hợp trần”
Và sau đó chẳng còn ngần ngại chi
Khởi đầu từ những bước đi
Chập chửng, ngượng ngập dần thì đã quen.
Huân tập là mối, là giềng
Thâm căn cố đế triền miên khổ nàn !(2)
Phước nghiệp tiền kiếp hiện đang
Thọ hưởng nên càng ngày càng thăng hoa.
Con, giờ đây khó nhận ra
Riêng Thầy vẫn an nhiên tòa pháp không.
Dù biết Thầy vẫn hằng mong
Nhưng con chẳng thể và không thể nào
Cắt đứt các mối tương giao
Cái tình, cái nghĩa đã bao nhiêu đời ?
“Nhơn hệ ư thê tử” Thày ơi !(3)
Con vẫn ghi nhớ những lời trong kinh.
Nhưng con vẫn là chúng sinh
Chúng sinh thì khó giữ mình sạch trong !
Nói chẳng phải để cảm thông
Mà nói để cho cõi lòng nhẹ đi.
Vì nếu chẳng biết tự tri
“Tiệm thành thâm quảng” uổng đi một đời! (4)
Thầy ơi ! Con vẫn nhớ lời
Nhưng con chẳng thể ra khơi lúc nầy.
Nếu như thật có ngày mai
Hạt Bồ đề sẽ lên cây Bồ đề .(5)
----------
(1)-Núi Đất-Nhà Bàng-Châu Đốc.
(2)-Khổ Đế.
(3)-“Phật ngôn: Nhơn hệ ư thê tử, xá trạch
thậm ư lao ngục; lao ngục hữu tán thích
chi kỳ, thê tử vô viễn ly chi niệm. Tình ái
ư sắc, khởi bạn khu trì! Tuy hữu hổ khấu
chi hoạn, tâm tùng cam phục! Đầu nê tự
nịch, cố viết phàm phu, thấu đắc thử
môn, xuất trần La Hán.”
Kinh Tứ thập nhị chương
(Chương 23)
(4)-“Phật ngôn: Nhơn hữu chúng quá, nhi
bất tự hối, đốn tức kỳ tâm, tội lai phó
thân, như thủy quy hải, tiệm thành
thâm quảng...”
Kinh Tứ thập nhị chương
(Chương 05)
(5)-Trùng tên với tác phẩm:
“Hạt Bồ Đề Lên Cây Bồ Đề” của tác giả
Giác Hiển, cũng là tác giả của các tác
phẩm “Thị Mầu Nguyên Tử” - “Pháp
Kệ Phá Mê” .v...v... ở thập niên 60
của thế kỷ 20.”. Và tác phẩm sau cùng
là “Thuật Trường Sinh” 400 trang A4,
vào thập niên 70-80. (chưa xuất bản).
---o---
Gia Thất Am 09.05.2024-02.04.Giáp Thìn.
(Nguyễn Bá - Lê Tấn) (2581)
NGHIÊM THÂN (*-2)
+ + +
Tiến đạo cần phải nghiêm thân
Không nghiêm thân, hỏi thành phần nào đây ?
Người tu phải hiểu điều nầy
Nếu k hông nghiêm, sao làm thầy người ta ?
Vì thế nên người xuất gia
Ngồi, nằm, đi, đứng an hòa nghiêm trang.
Ăn uống, nói cười nhẹ nhàng
Thức ngủ, sinh hoạt không làm phiền ai.
Y phục gọn gàng thẳng ngay
Tịnh niệm, học tập không sai quy trình.
Mình phải làm chủ được mình
Oai nghi, tế hạnh khởi sinh đức lành(1)
Nếu như thật sự tu hành
Nghiêm thân, đạo hạnh tiến nhanh vững bền.
--------
(*)-“Tiến đạo nghiêm thân”...
(Quy Sơn Cảnh Sách)
(2)-“Nội cần khắc niệm chi công”...
(Quy Sơn Linh Hựu)
---o---
Gia Thất Am 13.04.2024-05.02.Giáp Thìn.(2582)
L Ầ M (1)
+ + +
Lâu nay tôi cứ ngỡ rằng
Tu hành là phải làm trăm thứ điều
Tốt đẹp để người noi theo
Nào ngờ đó chỉ là gieo giống lành.
Để rồi trong kiếp lai sanh
Mình và người cùng quẩn quanh ba đường
Chớ chưa phải là thần phương
Vì giải thoát chẳng còn vương thứ gì.(1)
Ngay nơi sanh tử liễu tri
Thì sanh tử chẳng có gì gớm ghê.(2)
Ngay nơi cái gọi Bồ đề
Cũng là cái biết rõ về chúng sanh.(3)
Chúng sanh không mối, không manh
Vốn chẳng tự thể, bận tâm làm gì ?4)
Đừng vì “Ái kiên đại bi”
Mà quên chẳng thọ, chẳng trì Kim cang.(5)
Mình luôn rối rắm đa đoan
Với những vai diễn, phục trang cổ thời.
--------
(1)-“Tâm bất hệ đạo
Diệc bất kiết nghiệp
Vô niệm vô tác
Phi tu phi chứng”...
Kinh Tứ thập nhị chương
(Chương 02)
(2)-“Sanh chi vô thực tử hà thực
Sanh tử tử sanh vô cùng cực
Liễu tri sanh tử vĩnh vô ưu
Bất thức tử sanh sanh tử bức”.
(Chơn Pháp)
(3)-“Kiến nhất thiết chúng sanh
tức kiến Phật tánh”.
(Pháp Bảo Đàn)
(4)-“Tập chúng duyên sanh.
Tập chủng duyên sanh.
Tập loại duyên sanh.
Giả chúng duyên nhi sanh
Cố viết chúng sanh”
(Đại Trí Độ Luận)
(5)-1/-Nhân giả .
2/-Ngã giả .
3/-Chúng sanh giả .
4/-Thọ tưởng giả .
(Kinh Kim Cang Bát Nhã)
---o---
Gia Thất Am 00.00.2024-00.00.Giáp Thìn.
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2583)
LĂNG GIÀ
(Hải đảo)
+ + +
Đang sống giữa Ta bà huyễn ảo
Như đang ở hải đảo Lăng Già
Bảy tầng ánh sáng phóng ra
Lung linh chiếu diệu bảy tòa pháp không.(1)
Tất cả những gì trong Tứ tướng
Kim cang kinh bảo chúng là không(2)
Khác nào Càng thát bà thành,
Ba tiêu, dương diệm, sương cành ban mai.
Tướng bên ngoài đổi thay dễ thấy
Tánh bên trong dộng đậy khó phân
Sát na sanh diệt quá nhanh
Một cái nháy mắt muôn nghìn thiên lưu.(3)
Hành trạng nào không từ cảnh ngoại
Cảnh ngoài không, hành lại thật sao
Cũng như người nằm chiêm bao
Giật mình, tỉnh giấc, cảnh nào thấy đâu ?
Hành đã không, lẽ nào vô hạnh(5)
Lại có cái để dẫn, để trình
Tánh không, không tánh, không hành
Tánh không tự tánh, há sanh tánh nào ?(6)
Pháp thuyết chẳng dựa vào ngôn thuyết(7)
Ngôn thuyết chỉ làm việc bôi trơn
“Ngôn vọng để hiển chư chơn”(8)
Ngộ rồi, chơn vọng chẳng buồn quan tâm.(9)
Thánh trí vốn cao, thâm, diệu, viễn
Mở lời không để tiếng dính lời(10)
Mới vừa sấm sét vang trời
“Rằng ta chẳng nói một lời”. Tuyệt chiêu !(11)
Lời Ngài dạy, những điều Ngài nói
Hãy xem như gió thổi mây bay
Đừng để vướng bận đôi tai
Cũng đừng lý luận thế nầy, thế kia.
Sống ở nơi đã lìa đối đãi
Chẳng có gì ngăn ngại, ngại ngăn(12)
Hữu vi như là bóng trăng
Xuyên qua mặt biển chẳng hằn vết lưu.(13)
--------
(1)-Thất Không (Kinh Lăng Già) :
1/-Tướng không.
2/-Tự tánh không.
3/-Hành không.
4/-Vô hành không.
5/-Nhất thiết pháp ly ngôn ngữ thuyết không.
6/-Đệ nhất nghĩa thánh trí đại không.
7/-Bỉ bỉ không.
(Thích Duy Lực)
(2)-Tứ tướng :
1/-Nhân tướng.
2/-Ngã tướng
3/-Chúng sanh tướng.
4/-Thọ giả tướng.
(3)-“Ý thức thường hiện khởi
Trừ sanh Vô tưởng thiên
Cập vô tâm nhị định
Thùy miên dữ muộn tuyệt”.
(Duy thức tam thập tụng)
(4)-Hành-Hạnh-Hàng.
(chữ Hán cùng dùng chung)
(5)-“Tức y thử tam tánh
Lập bỉ tam vô tánh
Cố Phật mật ý thuyết
Nhất thiết pháp vô tánh”.
(Duy thức tam thập tụng)
(6)-“Ly ngôn thuyết tướng.
Ly danh tự tướng
Ly tâm duyên tướng”...
Long Thọ Thượng Nhơn
(Đại thừa khởi tín luận)
(7)-“Ngôn vọng hiển chư chơn
Vọng chơn đồng nhị vọng”,,,
(Kinh Thủ Lăng Nghiêm)
(8)-“Mộng lý minh hữu lục thú
Giác hậu không không vô đại thiên”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(9)-“Giải ngữ phi quan thiệt
Năng ngôn bất thị thinh”...
( ? )
(10)-“Ta từ đêm ấy được Vô thượng chánh
Giác, đến đêm ấy vào Niết bàn, suốt thời
gian ấy chẳng nói một lời.”(Kinh Lăng Già
phẩm 07)
(Trích SUZUKI Thiền luận tập 1 trang 101-
Bản in năm 1972.Trúc Thiên dịch)
(11)-Tứ vô ngại :
1/-Sự vô ngại.
2/-Lý vô ngại.
3/-Lý sự vô ngại.
4/-Sự sự vô ngại.
(Kinh Hoa Nghiêm)
(12)-“Trúc ảnh tảo giai trần bất động
Nguyệt luân xuyên hải thủy vô ngân”.
Xuyên Thiền Sư
(Kim Cang Chư Gia)
---o---
Gia Thất Am 05.05.2024-27.03.Giáp Thìn.(2584)
KHẤT THỰC
(Nan)
+ + +
Khen ai khéo chận đường khất thực
Không khất thực, phẩm vật đâu ăn ?
Không ăn, lấy gì nuôi thân
Thân không ăn uống, chết dần mòn thôi !
Như vậy chắc các người hớn hở
Vì trước tiên nhổ được cái gai
Chướng mắt khó chịu xưa nay
Nếu để có mặt lâu ngày rất nguy.
Sẽ làm sụt giảm đi uy tín
Chất độc tôn, ám hạnh, giáo quyền
Tử, tôn, tổ, phụ tương liên
Đời đời nối tiếp, chùa chiền trao tay.
Chớ cho mình là hay, là giỏi
Kẻ có chí học hỏi khó chi
Học cao, hiểu rộng làm gì
Khi mà giới cấm, luật nghi chẳng gìn ?
Nói chẳng phải biện minh, bênh vực
Cho những người khất thực hóa duyên
Dù chẳng như Phật hiện tiền
Song cũng chẳng phụ giáo truyền Di ngôn(1)
Đoàn du tăng trên đường hội nhập
Lại không may vắng mặt Tổ thầy
-Lay hoay tăng tốc dựng xây
Quên cả hậu vận tương lai tăng đoàn.
Một người lo, cả ngàn miệng nuốt
Thì khó tránh thiếu trước, hụt sau
Ăn không, ngồi rồi núi cao
Còn phải sạt lở lẽ nào lại quên ?(2)
Giờ phải dựa vào nền giáo lý
Của Phật, Tổ trì chí tu hành (3)
Giảm đi hình thức, cạnh tranh
Nỗ lực xây dựng Tăng thân, Tăng đoàn.
Đòi hỏi những kẻ đang tha, quá
Không cho tăng khất hóa gieo duyên
Cả thế giới Nam, Bắc truyền
Chưa thấy nước nào ra quyền cấm ngăn ?
Không cho chư tăng hành khất sĩ
Từ Phật giáo nguyên thủy đến nay
Chư tăng luôn cầm trên tay
Cái bát khất thực ngày ngày nuôi thân .
Không vì đạo cũng cần nhân tính
Sao nỡ đành bán đứng lương tâm
Ông thầy ám hại ông tăng
Phật ơi ! có thấy thế gian ngụy tà ?(4)
---------
(1)-“Bất đắc phản mại mậu dịch...
Bất đắc trảm phạt thảo mộc...
Bất đắc tham dự thế sự thông tri...
Bất đắc bao tàng hà tỳ hiển dị hoặc chúng...
(Kinh Phật Di Giáo)
(2)-“Tọa thực sơn băng”.
(Cổ nhơn)
(3)-“Thế trừ tu phát
Nhi vi Sa môn
Thọ đạo pháp giả
Khử thế tư tài
Khất cầu thủ túc
Nhật trung nhất thực
Thọ hạ nhất túc
Thận vật tái hỷ !
-Sử nhơn ngu tệ giả
Ái dữ dục dã !”
Kinh Tứ thập nhị chương
(Chương 03)
Thơ chuyển
Cạo sạch tóc, cạo sạch râu
Bỏ nhà thế tục, nhập vào thiền gia.
Lãnh thọ giới pháp Tăng già
Người nầy mới được gọi là Sa môn.
Cha mẹ, chồng vợ, cháu con
Lợi danh, tài sản không còn vương mang.
Trời xanh mây trắng bạt ngàn
Cái ăn, cái mặc nhờ hàng tín gia.
Bóng cây, rợp đá làm nhà
Luôn luôn cảnh giác mình là Sa môn.
Đã một lần được Thế tôn
Vớt lên khỏi chốn mê hồn tối tăm.
- Ai nhận đời mình luân trầm
Ai khiến mình phải ngàn năm khổ sầu
Chẳng phải do “ái dục” sao ?!
(NBQ)
(4)-“Thế gian vô thường
Quốc độ nguy thúy
Tứ đại khổ không
Ngũ ấm vô ngã
Sanh diệt biến dị
Hư ngụy vô chủ
Tâm thị ác nguyên
Hình vi tội tẩu
Như thị quán sát
Tiệm ly sanh tử”.
(Bát Đại Nhân Giác)
Thơ chuyển
Quanh ta vạn vật thảy vô thường
Thế giới hữu hình biến dị luôn
Bốn đại khổ không, không tự thể
Năm Ấm thảy đều chẳng ngã nhân.
Sanh diệt đổi thay hằng thay đổi
Gỉa tạo không bền, không chủ ông
Tâm vốn nguyên nhân sanh tội ác
Khiến thân thọ báo khổ vô cùng !
Như thế ngày ngày nên quán sát
Luân hồi sanh tử thoát xa dần.
(NBQ)
---o---
Gia Thất Am 23.05.2024-16.04.Giáp Thìn.(2585)
HẬU GIỚI BỔN (2)
(Tỳ ni tạng trụ Phật pháp diệc trụ
Tỳ ni tạng diệt Phật pháp diệc diệt)
+ + +
Trước khi tạm rời cuộc đời
Thế tôn quá bước dạo chơi Niết bàn.
Các đệ tử chớ bảo rằng
Ta vắng mặt là chẳng còn quan tâm
Ngó nghĩ gì đến các ông.
Không !
Ta để tạng Luật lại trong tăng đoàn
Nếu biết gìn giữ bảo toàn
Thọ trì thanh tịnh Tứ phần luật nghi
Đó là ta đang hộ trì
Và hãy xem như ta đây vẫn còn.
Hãy tu hành cho đàng hoàng
Hãy giữ giới luật vẹn toàn sạch trong
Và nếu Tỳ kheo các ông
Tỳ ni cương quyết một lòng kính tin
Phát huy, tôn trọng giữ gìn
Thì đạo Phật vẫn tồn sinh muôn đời.
Còn như các ông dễ vui
Buông lung dãi đãi xa rời luật nghi
Đó là hiện tượng tàn suy
Đạo Phật sẽ diệt mất đi ở đời
Như thiếu vắng ánh mặt trời
Loài ngươi sẽ sống muôn đời tối tăm !
Vì thế, giới luật rất cần
Cho nhân loại, cho cộng đồng dân sinh
Có được đời sống an bình
Có được cơ hội trở thành Thánh nhân.
Vậy các ông gắng chuyên cần
Mỗi nửa tháng phải một lần hợp nhau
Cùng tụng giới, cùng sửa trau
Cùng Sám hối, cùng nâng cao Lục hòa.
---------
-(Phỏng theo bài khuyến khích sau khi
tụng giới bổn xong.)
---o---
Gia Thất Am 09.07.2024-04.06.Giáp Thìn.(2586)
Tiễn Đưa
BẠN NGUYỄN MỘNG HOÀNG
(Thiện Phước)
+ + +
Trước đây hai chúng ta cùng chung xóm
Nhưng có ai thèm ngó đến ai đâu
Mãi bôn ba cho đến lúc bạc đầu
Lại đụng mặt kết nhau làm đôi bạn.
Anh chọn ngành y làm phước thiện
Lại chẳng màng đến chuyện nữ nam
Hiếu mẹ già luôn săn sóc ủi an
Sợ tội lỗi lạt chay ăn từ nhỏ.
Nhờ vậy, anh được tăng thêm tuổi thọ
Tám mươi lăm, đâu dễ có mấy người
Dù xác thân anh nay đã chôn vùi
Nhưng tâm thức vẫn đời đời bất hoại.
Theo nghiệp duyên sẽ tái sanh trở lại
Nghiệp dữ, lành ngay hiện tại đã làm
Ác, thì sanh nơi cõi nước bất an
Thiện, thì sẽ sanh vào hàng quý tộc.
Xét thấy anh đã một đời lao nhọc
Làm việc lành, lại siêng học, siêng tu
Tại gia, nhưng luôn tinh tấn cần cù
Tam quy thọ, ngũ giới trì giữ kỹ.
Thế là anh, người có đủ tiêu chí
Đủ thiện duyên, cầu nguyện ý sanh thân
Chúc cho anh sớm gặp được thiện nhân
Có đạo đức tốt, nương thân tu hành.
--------
a)-“Vô thường sát quỷ
niệm niệm bất đình
mạng bất khả diên
thời bất khả đãi”.
b)-“Vô thường lão bệnh
bất dữ nhân kỳ
triêu tồn tịch vong
sát na dị thế”.
c)-“Sanh sanh nhược năng bất thối
Phật giai quyết định khả kỳ”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
---o---
Gia Thất Am 19.07.2024-14.06.Giáp Thìn.
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2587)
CHUYỆN XƯA
+ + +
Thuở xa xưa theo thầy học đạo
Tuổi thơ ngây trên bảo dưới nghe
Chẳng biết gì chuyện cao xa
Chỉ biết vâng, dạ sống qua tháng ngày.
Đến sau nầy khi thầy giao việc
Mới thấy mình kém khuyết, vụng về
Nhưng cũng chẳng dám bỏ bê
Thầy tưởng mình thích, mình mê việc làm.
Nên lại càng gia tăng công việc
Mình thật thà chẳng biết làm sao
Tránh né nhiều lần thầy trao
Những công việc mới, với bao công trình.
Mình cũng có nhiều lần thưa thỉnh
Việc học hành kinh điển giáo môn
Sau nầy sẽ lợi lạc hơn
Chùa chiền chẳng có người trông, kẻ dòm.
Sư tử phải sanh con sư tử
Thầy Pháp sư, trò chẳng thể ngu(1)
Không học, biết gì mà tu
Thích Ca giáo pháp, nối như thế nào ?
Nhiều lần không thể trao, thể đổi
Mình phải đành cuốn gói ra đi (2)
Chẳng gặp thiện duyên phát huy
Nhưng may cũng chẳng gặp gì chướng ngăn.
Thế là trãi bao năm lăn lóc
Qua các trường Phật học sơ, trung
Kinh điển cũng tạm đủ dùng
Kinh nghiệm thường thức cũng không đến tồi !
Sau sự cố...mỗi người mỗi ngã
Mình cũng tạm có chỗ gá nương
Nhưng đời vốn dĩ vô thường
Mình cũng thay đổi theo thường sự thôi.
Ôi ! cuộc thế trò đời dâu bể
May là mình gốc rể còn nguyên
Nên khi hội đủ cơ duyên
Mưa hòa, gió thuận, chúng liền lên cây,
Ba mươi năm ngày ngày vun đắp
Chợt một hôm ngộ nhập Đạt Ma (da)
Ni cô chính là đàn bà (3)
Chơn đế, tục đế vốn mà không hai.(4)
Tất cả pháp chẳng ngoài phương tiện
Tạm gọi la “ Dĩ huyễn độ chơn ”
Chẳng có pháp nào tối tôn (5)
Đến bờ phương tiện còn dùng vào đâu ?
Tuy nói không chấp vào phương tiện
Nhưng chẳng bỏ khi biển chưa qua
Nhất là biển ái sâu, xa
Thủy quái chúng chẳng buông tha người nào !
Hoặc là chết chìm trong giàu có
Hoặc vất vả mới có miếng ăn
Hoặc rượu, bia hại bản thân
Hoặc thối đọa, xả hội không ra gì !
Nên chớ có khinh khi đạo đức
Người làm được, chúc phúc cho người
Còn mình vốn dĩ lôi thôi
Làm sao có chỗ, có nơi hưởng nhàn ?
Nhân quả quá rõ ràng trong sáng (6)
Chỉ ngoại trừ những hạng siêu quần(7)
Còn mình nửa điên, nửa khùng
Chớ nói không, khiến độc trùng hại thân!(8-9)
Kể chuyện xưa khi đang tỉnh thức
Để tự mình gạng đục, lóng trong
Bổ túc những chỗ chưa xong
Bổ chính những chỗ chưa thông lý tình.
Ngay nơi mình tự mình phản vấn
Ngay nơi mình tự chỉnh đốn mình
Nếu biết phải trái cân phân (10)
Thì tương lai khỏi phải cần hỏi ai.(11)
Chuyện xưa nhưng mấy người đã nhớ
Những lỗi lầm hầu cởi mở ra
Để ngày ngày Xa ma tha
Chỉ ác, hành thiện, tịnh mà thân tâm.(12)
Kẻ hậu học bao năm cầm bút
Đã diễn nhiều thi khúc dâng đời
Chỉ mong sau khi nghỉ ngơi
Sẽ được gặp lại những người bạn tu.(13)
---------
(1)-“Kiến dữ sư tề giảm sư bán đức,
Kiến quá ư sư
phương kham truyền thọ.”
(Truyền Tâm Pháp Yếu)
Hoàng Bá Hy Vân
(2)-“Như sư thiện bất minh
đương niệm cầu lương đạo”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
(3)-”Thiền sư Trung Hoa” ?
(Thích Thanh Từ)
(4)=”Nhược bất y tục đế
Bất đắc đệ nhất nghĩa
Bất đắc đệ nhất nghĩa
Tức bất đắc Niết bàn.”
(Trung Luận-Long Thọ)
(5)-“Nhữ đẳng Tỳ kheo thường đương
nhất tâm cần cầu xuất đạo. Nhất
thiết thế gian động bất động pháp
giai thị bại hoại bất an chi tướng.”
Kinh Phật Di Giáo
(Tiết thứ19)
(6)-“Tuy không diệc bất đoạn
Tuy hữu diệc bất thường
Nghiệp quả báo bất thất
Thị danh Phật sở thuyết.”
(Trung Luận-Long Thọ)
(7)-“Vô tội phước vô tổn ích
Tịch diệt tánh trung mạc vấn mích
Tỷ lai trần kính vị tằng ma
Kim nhật phân minh tu phẫu tích.”
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(8)-“Hoát đạt không bác nhân quả
Mãng mãng đãng đãng chiêu ương họa
Khí hữu trước vô bệnh diệc nhiên
Hoàn như tị nịch nhi đầu hỏa.”
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(9)-“ Bất năng chánh quán không
Độn căn tắc tự hại
Như bất thiện chú thuật
Bất thiện tróc độc xà.”
(Trung Luận-Long Thọ)
(10)-“Thị bất thị phi bất phi
Sai chi hào ly thất thiên lý
Thị tắc Long nữ đốn thành Phật
Phi tắc Thiện Tinh sanh hãm trụy.”
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(11)-“Kim sanh tiện tu quyết đoán
Tưởng liệu bất do biệt nhân.”
(Quy Sơn Cảnh Sách)
(12)-“Chư ác mạc tác
Chúng thiện phụng hành
Tự tịnh kỳ ý
Thị chư Phật giáo.”
(Thích Ca Phật ngôn)
(13)-“Nguyện bách kiếp thiên sanh
Xứ xứ đồng vi pháp lữ.”
(Quy Sơn Linh Hựu)
---o---
Gia Thất Am 07.08.2024-04.07.Giáp Thìn (2588)
Giỗ Thầy
Trưởng Lão Giác Nhẫn Ân Sư
(Lần thứ 27)
THẦY ƠI ! (6)
+ + +
Bao năm Thầy ở nơi đâu
Chẳng lẽ chốn ấy lại câu thúc Thầy ?
Bước chân du sĩ, trời mây
Chẳng lẽ lại có chổ Thầy dừng chân ?
Bất ưng, có cũng như không
Bất nhập, dù cho sáu trần bũa vây
Bất trụ, chẳng nơi an bày
Bát bất trung đạo, vượt ngoài có, không.(1)
Ngày xưa Thầy dạy các con
Đến hôm nay vẫn mãi còn khắc ghi
Thầy về với các con đi !
Thầy trò mình sẽ bát y lên đường.
Đã từng chiếu đất, màn sương
Đã từng hiu hẩm dưa tương qua ngày
Đã đi cuối đất, cùn trời
Đã chẳng ngần ngại một nơi chốn nào.
Hữu duyên thì pháp tuôn trào
Tứ đế, Bát chánh truyền rao nhà nhà.
-Chớ chẳng miệng lưỡi ba hoa (2)
Lộn lạo, lương lẹo chẳng ra thứ gì !?
-Đạo Phật phải được thực thi
Bằng hành động, sống nghiêm trì giới thân.
Cốt cách khác người thế nhân (3)
Tâm trí siêu tuyệt vượt danh, lợi, tình...
Gương cho vạn loại hàm linh
Chớ không thủ tịch riêng mình nhàn cư.
Ngoài việc gom góp kinh, thư
Nghiên cứu giáo điển, giải trừ dị đoan.
Mê tín, tập quán ngàn năm
Cầu xin, khẩn nguyện Phật ông, Phật bà...
Giới thiệu giáo lý Thích Ca
Tứ Đế, Bát chánh vượt qua khổ nàn.
Tránh giết sanh mạng để ăn
Tránh trộm, cướp hoặc gian tham của người.
Tránh tà hạnh hoặc lã lơi
Tránh dối trá cùng những lời ác ngôn...
Tránh rượu, bia, chất men, cồn...(4)
Còn riêng Khất sĩ, Sa môn khác người (5)
Phải là ngọn đuốc sáng soi
Để người tỉnh thức tìm nơi quay về
Nương gốc Giác ngộ Bồ đề
Giải thoát hiềm hận, u mê, não phiền.
Nhân ngày kỷ niệm thường niên.
Con thao thức vội soạn biên mấy dòng
Xin Thầy hoan hỷ cảm thông
Dù ở đâu, con cũng không quên Thầy.
---------
(1)-Bát Bất :
a/-Bất sanh diệc bất diệt.
b/-Bất thường diệc bất đoạn.
c/-Bất nhất diệc bất dị.
d/-Bất lai diệt bất khứ.
(Trung Luận-Long Thọ)
(2)-“Sống có phải suốt đời ôm mớ bả
Lý thuyết suông đi dạo khắp đó đây
Hay láo khoét dối gian cùng thiên hạ
Chẳng nghĩ gì đến hậu quả sau nầy ?
(Trích Sống-Nguyễn Bá-1970)
(3)-“Phù xuất gia giả
Phát túc siêu phương
Tâm hình dị tục
Thiệu long Thánh chủng
Chấn nhiếp ma quân
Dụng báo Tứ ân
Bạt tế Tam hữu.”
(Quy Sơn Cảnh Sách)
(4)-“Con xin vâng giữ điều học
là cố ý tánh xa...”
(Nghi thọ quy giới)
(5)-“Xuất gia Sa môn giả :
Đoạn dục, khử ái
Tức tự tâm nguyên
Đạt Phật, thâm lý
Ngộ vô vi pháp.
Nội vô sở đắc
Ngoại vô sở cầu
Tâm bất hệ đạo
Diệc bất kiết nghiệp
Vô niệm, vô tác
Phi tu, phi chứng
Bất lịch chư vị
Nhi tự sùng tối
Danh chi vi đạo”.
Kinh Tứ Thập Nhị Chương
(Chương 02)
---o---
Gia Thất Am 29.09.2024-27.08.Giáp Thìn .
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2589)
SAI LẦM (2)
(Tặng em gái Huệ Lan)
+ + +
Chúng ta mắc phải sai lầm
Không tự tu tỉnh thân tâm tánh nầy
Lại hay hướng ngoại cầu ngoài
Tín ngưỡng tôn giáo của Ngài Bất Không(1)
Lễ bái, tán tụng sắc, thanh(2)
Đã vậy, còn muốn dứt sanh tử triền.
Tử sanh điều có căn nguyên
“Tùng tham dục khởi”. Hãy thiền, quán, tri.(3)
“Ly dục, ly ác pháp” đi !
Bát Đại Nhân Giác nói thì chẳng sai
“Ngu si sanh tử” là đây !(4)
Cội rễ không nhổ, lay hoay lá cành.
Ngu si cũng là vô minh .
--------
(1)-Bất Không Hòa Thượng.
(Trung Hoa)
(2)-“Nhược dĩ sắc kiến ngã
Dĩ âm thanh cầu ngã”...
(Kinh Kim Cang)
(3)-“Đa dục vi khổ
Sanh tử bì lao
Tùng tham dục khởi”...
Bát Đại Nhân Giác
(Đệ lục giác tri)
(4)-“Ngu si sanh tử
Bồ tát thường niệm
Quảng học đa văn
Tăng trưởng trí tuệ”...
Bát Đại Nhân Giác
(Đệ tam giác tri)
---o---
Gia Thất Am 10.08.2024-07.07.Giáp Thìn.
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2590)
SAI LẦM (3)
(Tặng em gái Huệ Lan)
+ + +
Chúng ta mắc phải sai lầm
Chẳng tại ngay đó khởi tâm tu hành
Lại chạy lẩn quẩn lanh quanh
Tìm chổ, tìm cảnh hợp tình, hợp duyên
Tưởng rằng cảnh hỗ trợ thiền
Nào ngờ cảnh nhận chết chìm thiền nhân !
Cảnh cột, cảnh trói tay chân
Cảnh dời, cảnh đổi, mất cân đối liền.
Nên chẳng dựa vào cảnh duyên(1)
Cảnh vẫn là cảnh, thiền nguyên không dời.
Ở đâu chẳng phải là nơi
Thiền môn nghiêm tịnh, hỏi đòi Làm chi ?(2)
Ngay đây hãy khởi tham đi !
-------
(1)-“Ngoài lìa tướng là thiền
Trong chẳng loạn là định”.
(Pháp Bảo Đàn)
(2)-“Ngoài đối cảnh chẳng khởi niệm
là tọa
Trong hằng thấy tự tánh bất động
là thiền”.
(Pháp Bảo Đàn)
---o---
Gia Thất Am 11.08.2024-08.07.Giáp Thìn.
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2591)
SONG VONG
+ + +
Người và trâu đi mất rồi
Bóng hình chẳng thấy, huống thời dấu chân.
Trăng treo lơ lửng tầng không
Sương khuya hòa quyện, ánh hồng xóa tan.
Sanh diệt, biến dị tuần hoàn(*)
Hỏi làm chi chuyện chẳng can dự gì.
Hoa đồng, cỏ nội là chi
Ai chăm, ai sóc, ai thì quén vun ?
Dã hoa, phương thảo tự tùng tùng !
--------
Cảm hứng khi đọc lại bài kệ thi :
-“Nhơn ngưu bất kiến yểu vô tung
Minh nguyệt quang hàn vạn tượng không
Nhược vấn kỳ trung đoan đích ý
Dã hoa, phương thảo tự tùng tùng.”
Thập mục ngưu đồ Đại thừa
Biểu đồ thứ 10
(Thiền Sư Phổ Minh)
(*)-“Sanh diệt biến dị
Hư ngụy vô chủ”.
Bát Đại Nhân Giác
(Đệ nhất giác tri)
---o---
Gia Thất Am 22.08.2024-19.07.Giáp Thìn.(2592)
VỀ NGUỒN CỘI
PHẢN BỔN HOÀN NGUYÊN
+ + +
Vô thỉ, há có căn nguyên
Vô chung, há có cái duyên ban đầu ?
Trở về đâu, gốc chỗ nào ?
Phí công, tổn sức tốn hao thời giờ.(1)
Giả điên, giả dại, giả khờ
Giả đui, giả điếc, giả vờ tìm trâu.
Am tranh tựa cửa gối đầu
Trong am, chẳng thấy vật nào ngoài am.(*)
Hoa tự thắm sắc, ngát thơm
Nước tự trôi chảy, mạch nguồn thông lưu.
--------
Cảm hứng khi đọc lại bài thi kệ :
-“Phản bổn hoàn nguyên dĩ phí công
Tranh như trực hạ nhược manh lung
Am trung bất kiến am tiền vật
Thủy tự mang mang hoa tự hồng.”
Thập mục ngưu đồ Thiền tông
Biểu đồ 9
(Thiền Sư Quách Am)
+ + +
(1)-“Quy nguyên tính vô nhị
Phương tiện hữu đa môn
Thánh tánh vô bất thông
Thuận nghịch giai phương tiện”.
(Kinh Lăng Nghiêm)
(*)-Gợi ý !
-Câu “Am trung bất kiến am tiền vật”
có ý tưởng như các câu sau :
1-Câu 3 “Bản lai vô nhất vật” trong bài kệ
4 câu của Ngài Huệ Năng.
(Pháp Bảo Đàn)
2-“Liễu liễu kiến vô nhất vật”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
3-“Nội ngoại chư pháp
Tận tri bất thật”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
---o---
Gia Thất Am 23.08.2024-20.07.Giáp Thìn.(2593)
SÁNG MẮT
(Bệnh nhân vừa sáng mắt viết)
+ + +
Bệnh viện Tây Nam giúp người
Sáng mắt, nhưng chẳng giúp thời sáng tâm.
Kẻ góp của, người ra công
Thiện nguyện là để gieo trồng phước duyên.
Nhưng quên không nhắc, không khuyên.
Người sau sáng mắt, phải nên làm gì ?
Giảm bớt chút tham, sân, si
Tăng trưởng thêm chút tâm bi, tánh từ.
Sáng mắt để nhìn cuộc đời
Biết yêu, biết quý những người chung quanh.
Họ luôn quan tâm đến mình
Chia sẻ vật chất, tinh thần, tương lai...
Sáng mắt rồi, làm gì đây ?
Phải nên cố gắng đổi thay tánh tình
Sống cho hợp với đạo lành
Chớ có bẩy, lưới sát sanh thú, cầm.
Chớ có tật đố gian tham
Ngó dòm sản nghiệp, gia cang của người.
Chớ có lêu lõng, chơi bời
Trêu hoa, ghẹo nguyệt, lã lơi điếm đàng
Mở lời chớ có dối gian
Chửi rủa, đâm chọt xóm làng xa nhau!
Chớ nên tụ tập ồn ào
Rượu, bia say xỉn, còn đâu nghĩa tình ?
Bạc bài, tệ nạn nảy sinh
Xì ke, ma túy gia đình nát tan !
Sáng mắt rán mà ở ăn
Sao cho hợp vớí nhân luân đạo người
Chớ đừng bừa bãi lôi thôi
Tội lỗi gì cũng chẳng thời cử kiêng
Gây nên bao nỗi lụy phiền
Những người hỗ trợ, tương liên tội tình.
Vì họ đã giúp cho mình
Sáng mắt gây bao lỗi lầm gớm ghê !
Cũng nên một phút nghĩ về
Phước đâu chưa thấy, tội kề cận bên
Nếu giúp phải hạng người trên
Họ gây tội nghiệp đổ lên đầu mình !
Tòng phạm, khó tránh luật hình ?
--------
Gia Thất Am 11.09.2024-09.08.Giáp Thìn.
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2594)
XIN LỖI
(Em gái Huệ Lan)
+ + +
Anh vô tình quăng đồ trúng mắt
Chớ anh đâu có ác ý gì
Khiến cho em bầm tím bờ mi
Còn anh thì vô cùng bối rối .
Dù biết mình là người có lỗi
Nhưng trẻ thơ đâu biết nói gì
Chỉ âm thầm lặng lẻ bước đi
Vừa hối tiếc, vừa thương em gái !
Hơn sáu mươi năm, giờ nhắc lại
Để cho lòng thoải mái nhẹ nhàng
Có lỗi, biết xin lỗi đàng hoàng
Mới chẳng thẹn là trang nam tử .
-------
Gò vấp 29.10.2024-27.09.Giáp Thìn.
Nguyễn Bá Quang (2595)
TÂM SỰ CUỐI ĐỜI
+ + +
Sau bao năm hoàn gia thủ đạo
Chỉ chuyên ròng kinh giáo điển chương
Những gì góp nhặt ở trường (Phật học)
Đem ra thi chuyển cúng dường đệ, huynh.
Hiểu biết chỉ có chừng thế đấy
Khả năng cũng chỉ bấy nhiêu thôi
Tuổi tác nay đã già rồi
Nên sự đọc, học cũng thời giảm theo.
Phải có sự tưới tiêu chăm sóc
Thì hạt giống mới tốt, mới tươi
Bằng như bỏ mặc đất trời(1)
Cây làm sao có cho thời trái, hoa ?
Huống chi học qua loa đôi chút
Kinh, kệ chỉ thuộc được vài câu
Chẳng chịu nghiên cứu chuyên sâu
Giới, định chẳng có, tuệ nào phát sinh ?
May mắn được tắm mình trong đạo
Trên có thầy khải giáo, khai minh
Dưới có pháp lữ đồng hành
Sao chẳng nhân đó biến thành thắng duyên ?
Lại lếu láo ngày đêm tạp thoại (2)
Thời gian đâu trở lại bao giờ
Mạng căn không thể đợi chờ
Vô thường sát quỷ chẳng tha người nào !(3)
Nếu chưa hẳn đã vào Thánh chủng
Thì cũng nên ứng dụng luật nghi
Giới thân tế hạnh oai nghi
Tuệ mạng thiền định kiên trì tinh nghiêm.
Chớ chẳng thể không duyên, không cớ
Chẳng làm gì lại có mà ăn
Không cần kiệm, không siêng năng
Không làm gì hết trở nên sang giàu ?
Không tu tập, không trau hạnh đức
Không tinh cần nỗ lực dụng công
Bê tha, biếng nhác, long bong
Lại muốn làm Tổ, là không thể nào .
Nhưng không sao, chỉ cần liễu ngộ
Ông già chồn ngay đó siêu sinh
Năm trăm năm kiếp hồ tinh
Một câu chuyển ngữ liền thành thiền tăng.
Huyền Giác người thề rằng cắt lưỡi
Nếu có tâm cuống dối gạt người
Chỉ cần chứng thực tướng rồi
Vô nhân, vô pháp muôn đời nghiệp tiêu.(4)
Lại sau đó, tiếp theo ngài nói
Không Phật, Trời, không cõi đại thiên
Không một vật nào vĩnh miên
Bọt bèo, điện chớp tam thiên Sa bà .(5)
Chứng đạo ca có năm, ba chữ liễu(6)
Ai muốn biết tìm hiểu đọc thêm
Để làm căn bản, móng nền
Giác tức là liễu chẳng cần thi công.(7)
Liễu ngay đấy cũng không còn tội (8)
Bằng chẳng liễu trăm mối oan ương
Trả vay, vây trả bình thường
Theo như nhân quả ba đường xuống, lên.
Ngài Long Thọ tạo nên Trung luận
Nghiệp nhân tịnh, bất tịnh mà ra
Tam độc chẳng thật cơ mà
Phiền não cũng từ đó mà tiêu tan.(9)
Ngài lại bảo, thế gian các nghiệp
Từ phiền não oán kiết mà ra
Phiền não cũng như bóng ma
Vốn chẳng thật có, nghiệp là thật sao ?(10)
Ôn tập lại những câu kệ tụng
Để ứng dụng thực dụng cuối đời
Như Nhân Tông xưa kịp thời
Nhắc Thánh Tông khi trúc hơi cuối cùng.(11)
Là người tu cùng chung chí nguyện
Xem đời như bọt biển, phù vân
Không gì vướng bận gót chân
Tử sanh, sanh tử bao lần vào ra .(12.13.14)
---------
(1)-“Kim cốc tiêu sơ hoa thảo loạn
Nhi kim hôn hiểu nhậm ngưu dương”.
(Thiền Sư Viên Chiếu) )
-Hoang tàn loang lỗ nhà xưa
Cỏ hoa loạn lạc mọc đùa trước sân
Sớm chiều vắng bóng chủ nhân
Trâu dê dong rủi uống ăn mặc tình.
(NB)
(2)-“Khiết liễu tụ đầu huyên huyên
đản thuyết nhân gian tạp thoại”.
(Quy Sơn Cảnh Sách)
-Cơm no bụng chẳng lo tu niệm
Giụm đầu nhau nói chuyện thế gian.
(NB)
(3)-“Vô thường sát quỷ
Niệm niệm bất đình
Mạng bất khả diên
Thời bất khả đãi”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
-Sanh diệt, vô thường gọi quỷ ma
Chúng chẳng bao giờ chịu buông tha
Gái, trai, già, trẻ đều gom hết
Chẳng đợi, chẳng chờ giây phút qua .
-Thời gian không thể kéo dài
Cái chết chẳng đợi chờ ai bao giờ.
(NB)
(4)-“Chứng thật tướng vô nhân pháp
Sát na diệt khước tam kỳ nghiệp”.
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(5)-“Liễu liễu kiến vô nhất vật
Diệc vô nhân diệc vô Phật
Đại thiên sa giới hải trung âu
Nhất thiết thánh hiền như điển phất”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(6)-Liễu :
1/Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không.
2/Liễu liễu kiến vô nhất vật.
3/Giác tức liễu bất thi công.
4/Liễu tri sanh tử bất tương can.
5/Tự tùng đốn ngộ liễu vô sanh.
6/Vị liễu ngô kim vị quân quyết.
7/Vị liễu ưng tu hoàn túc trái.
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(7)-“Giác tức liễu bất thi công”...
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(8)-“Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không
vị liễu ưng tu hoàn túc trái”.
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(9)-“Nhược nhơn tịnh, bất tịnh
Điên đảo sanh tam độc
Tam độc tức vô tánh
Cố phiền não vô thật”.
(10)-“Nhược chư thế gian nghiệp
Tùng ư phiền não xuất
Thị phiền não bất thật
Nghiệp đương hà hữu thật”.
(Trung Luận-Long Thọ)
(11)-“Viêm viêm tử khí hản thông thân
Hà tằng oán đắc nương sanh khố”.
(Thánh Đăng Lục)
-Khi sắp chết tứ chi rời rã
Toàn thân tươm ướt cả mồ hôi
Đớn đau chẳng nói nên lời
Chỉ có cái ấy, vẫn thời an nhiên.
(NB)
-“Liễu liễu kiến vô nhất vật”...
(Chứng Đạo Ca)
(12)-“Vãng lai tam giới chi tân
Xuất một vị tha tác tắc”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
-Tới lui ba cõi dạo chơi
Ai cần dẫn dắt, xin mời thuyền lên.
(NB)
(13)-“Muốn hóa độ chúng sanh
Bồ tát phải vào trong sanh tử”.
Thiền Sư Phổ Tuệ
(Thánh Đăng Lục)
(14)-“Bắc lý ưu du đầu mã phúc
Đông lai tán đản nhập lư thai”.
(Tuệ Trung Ngữ Lục)
-Xóm dưới đang thư giãn,
sẵn sàng vào bụng ngựa.
Làng trên đang thưởng ngoạn,
chẳng ngại nhập thai lừa.
(NB)
---o---
Gia Thất Am 18.11.2024-18.10.Giáp Thìn.
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2596)
VÔ TÂM
(Nhớ ngày Hương Vân Đầu Đà
Trần Nhân Tông thị tịch)
+ + +
Các Ngài bảo “Vô tâm” là đạo(1-2-3)
Tôi bây giờ ngáo ngáo, ngơ ngơ
Quên cả năm, tháng, ngày, giờ
Quên hết phương hướng, bến bờ, chốn nơi.
Chẳng còn biết là đời hay đạo(4)
Chẳng còn nhớ là giáo hay thiền(5-6)
Chẳng tỉnh mà cũng chẳng điên
Lặng lẻ chẳng dính các duyên xa gần.(7-8)
Tu mà chẳng thực hành chi hết
Chẳng cầu chân, chẳng diệt vọng tà(9)
Vô, bất, phi, thị không hoa
Chẳng thấy một pháp nào là Như lai.(10)
Vài câu thơ trình bày chỗ học
Thuộc vài bài để đọc, để ngâm
Vô tâm chớ hiểu sai lầm
Là kẻ chẳng có trái tim con người.(11-12)
Chẳng có Phật, có Trời chi cả (13)
Không Ta bà, thế giới, nhân sinh
Bọt bèo trôi nổi linh đinh
Mây giăng, điện chớp minh minh mộng trường.
Thấy tỏ rõ vô thường huyễn hóa
Chẳng có nơi để gá, để nương
Sống chết là chuyện bình thường(14)
Chẳng dính, chẳng mắc, chẳng vương tơ hào.(15-16)
-----------
(1)-“Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền”.(*)
(Trần Nhân Tông)
(2)”Phiền não nhân tâm cố hữu
Vô tâm phiền não hà cư.”
(Minh Châu-Hương Hải)
(3)-“Nhật nhật đối cảnh thời
Cảnh cảnh tùng tâm xuất
Tâm cảnh bản lai vô
Xứ xứ Ba la mật.”
(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
(4)-“Phật pháp tại thế gian
Bất ly thế gian giác
Ly thế mích Bồ đề
Kháp như cầu thố giác”.
(Pháp Bảo Đàn)
(5)-“Nhược bất y tục đế
Bất đắc đệ nhất nghĩa
Bất đắc đệ nhất nghĩa
Tức bất đắc Niết bàn”.
(Trung Luận-Long Thọ)
(6)-“Huyễn pháp giai thị huyễn
Huyễn tu giai thị huyễn
Nhị huyễn giai bất tức
Tức thị trừ chư huyễn”.
(TS Hiện Quang VN)
(7)-“Ngột ngột bất tu thiện
Đằng đằng bất tạo ác
Tịch tịch đoạn kiến văn
Đãng đãng tâm vô trước.”
(Pháp Bảo Đàn)
(8)-“Ngoại tức chư duyên
Nội tâm vô đoan
Tâm như tường bích
Khả dĩ nhập đạo.”...
(Bồ Đề Đạt Ma)
(9)-“Bất cầu chơn, bất đoạn vọng
Liễu tri nhị pháp không, vô tướng
Vô tướng, vô không, vô bất không
Tức thị Như lai chân thật tướng”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(10)-“Bất kiến nhất pháp tức Như lai
Phương đắc danh vi Quán tự tại
Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không
Vị liễu ưng tu hoàn túc trái.”
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(11)-“Khéo khéo lúc dụng tâm
Khéo khéo không tâm dụng
Không tâm khéo khéo dụng
Thường dụng khéo khéo không.”
(Huyền Giác-Vĩnh Gia Tập)
(12)-“Phân biệt nhất thiết tướng,
bất khởi phân biệt tưởng,
thị vi vô tưởng.”
(Pháp Bảo Đàn)
(13)-“Liễu liễu kiến vô nhất vật
Diệc vô nhân, diệc vô Phật
Đại thiên sa giới hải trung âu
Nhất thiết thánh hiền như điện phất”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(14)-“Sanh như trước sam
Tử như thoát khố
Tự cổ cập kim
Cánh vô dị lộ”.
Vô Nhị Thượng Nhân
(Trần Thái Tông)
(15)-“Mộng huyễn, không hoa
Hà lao bả tróc
Đắc thất thị phi
Nhất thời phóng khước.”
(Tín Tâm Minh-Tăng Xán)
(16)-“Phóng tứ đại mạc bả tróc
Tịch diệt tánh trung tùy ẩm trác
Chư hạnh vô thường nhất thiết không
Tức thị Như lai Đại viên giác.”
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(*)-“Mạc vị vô tâm vân thị đạo
Vô tâm du cách nhất trùng quan”.
(TS. Trường Sa Cảnh Sầm)
---o---
Gia Thất Am 01.12.2024-01.11.Giáp Thìn.(2597)
CUỘC CHƠI (5)
(Nhân 78 năm nhập cuộc)
+ + +
Ta còn đây, cuộc chơi còn đó
Thì làm sao có thể bỏ qa
Không nhập cuộc, chẳng tham gia
Sao thêm kiến thức, thêm mà kỹ năng ?
Cuộc chơi nào cũng cần sáng suốt(1)
Cần kiên trì mới vượt qua người
Nhất là có những cuộc chơi
Người chơi phải thắng ở nơi chính mình.
Thắng mình là công trình vĩ đại(2)
Thắng người là phương ngoại tạm thôi
Nếu ta không thắng ta thời
Thắng người khác, đó là bồi thuốc thêm.
Chừng nào ta để im cho họ
Sanh sự và mắng mỏ rẽ khinh
Mà ta vui vẻ lặng thinh
Mỉm cười như được uống Linh chi hoàn.(3.4.5.6)
Cuộc chơi càng ngày càng khóc liệt
Người người luôn muốn diệt lẫn nhau
Từ thực tế đến chiêm bao
Chẳng có phút giây nào lòng thanh thản.
Là do vì anh không chấp nhận
Có hai mầm sống, sống song song
Nên muốn khiến họ diệt vong
Chỉ còn lại mỗi mình anh duy nhất.
Lầm chấp trước mắt đều là thật
Suốt ngày mãi tất bật đấu tranh
Chẳng vì lợi, chẳng vì danh
Chỉ vì muốn được an lành bất diệt.
Phật, chúng sanh, tâm vô sai biệt(7 )
Đâu cần gì phải diệt lẫn nhau
Ngũ thú tạp cư từ lâu
Có chúng sanh đã cùng nhau chung sống.
Đừng nghĩ ngợi vẫn vơ hy vọng
Biến cảnh nầy, mơ mộng cảnh kia
Cảnh là mộng huyễn, không hoa(8)
Nên các cảnh thảy đều là không thật.(9)
Dù phiền não hay là Tam độc
Chúng cũng đều bất thật như nhau (10)
Cần gì lận đận lao đao
Trừ diệt chúng đến khi nào mới xong ?
Không trừ khử cũng không tận diệt
Vì chúng đâu có thiệt mà trừ(11)
Xả vọng niệm, cầu chân như
Như cố la để khử trừ lấp tiếng(12.13.14)
Cuộc chơi nào cũng là như huyễn
Người chơi phải khéo chuyển cuộc chơi
Không chơi chẳng phải là đời
Nhưng phải nhớ, cuộc đời là như huyễn.(15.16.17)
Cuộc đời càng ngày càng phát triển
Cuộc chơi cũng càng hiện đại hơn
Người chơi khéo nắm, khéo buông
Thiện thệ, thiện xảo vượt trên thế tình.(18)
Người chơi đã nhiều năm tham dự
Khi vai nầy, lúc thủ vai kia
Nông dân, lao động, làm thuê
Nói chung, tất cả ngành nghề phổ thông.
Người chơi sắp chuyển thân nơi khác
Dạo một vòng quanh các thôn lân
Ai cần và muốn gieo nhân
Hoan hỷ đón nhận với tâm Bi , Từ.(19.20)
---------
(1)-“Người ta có mắt lanh, bao giờ cũng
vượt qua khỏi hố sâu thẩm, cũng như
thế bậc Phật Thánh thoát khỏi các nạn
khổ”.
Đức Thi Khí Phật Ngôn
(Phật Tổ Thiền Uyển Kế Đăng Lục)
(Cảnh Đức Truyền Đăng Lục)
(2)-“Chiến thắng vạn quân không bằng tự
thắng mình; tự thắng mình là chiến
công oanh liệt nhất”.
Khám phá vũ trụ và đời người
(Hoàng Xuân Việt)
(3)-“Quán ác ngôn thị công đức
Thử tắc thành ngô thiện tri thức
Bất nhân sang báng khởi oan thân
Hà biểu vô sanh hà nhẫn lực”.
(Chứng đạo ca- Huyền Giác)
(4)-“Tùng tha báng nhậm tha phi
Bả hỏa thiêu thiên đồ tự bì
Ngã văn kháp tự ẩm cam lô.
Tiêu dung đốn ngộ bất tư nghì.”
(Huyền Giác-Chứng đạo ca)
(5)-“Nhược kỳ bất năng hoan hỷ nhẫn thọ
ác mạ chi độc như ẩm cam lộ giả, bất
danh nhập đạo trí tuệ chi nhơn.”
(Kinh Phật Di Giáo)
(6)-“Năng hành nhẫn giả, nãi khả danh vi
hữu đại lực nhơn.
(Phật Di Giáo Kinh)
(7)-“Tâm, Phật cập Chúng sanh
thị tam vô sai biệt.”
(?)
(8)-“Mộng huyễn không hoa
Hà lao bả tróc
Đắc thất thị phi
Nhất thời phóng khước”.
(Tín tâm minh-Tăng Xán)
(9)-“Nhất thiết chư pháp
tận tri bất thật
tùng tâm biến khởi
tức thị giả danh.”
(Quy Sơn Linh Hựu)
(10)-“Nhược nhân tịnh bất tịnh
Điên đảo sanh tam độc
Tam độc tức vô tánh
Cố phiền não vô thật.”
(Trung Luận-Long Thọ)
(11)-“Bất cầu chơn, bất đoạn vọng
Liễu tri nhị pháp không, vô tướng
Vô tướng, vô không, vô bất không
Tức thị Như lai chân thật tướng.”
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(12)-“Cầu chân như nhi đoạn vọng niệm
tự dương thanh chỉ hưởng tướng
mang.
Xả phiền não nhi thủ Nê hoàn, như
nhật ảnh đào hình ban loại.”
(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
(Chui vào nắng trốn bóng mình(như)
chối bỏ phiền não cột chân Niết bàn.
- Cố la lớn át tiếng vang(như)
diệt trừ vọng niệm, buột ràng Chân như.)
(13)-“Xả vọng tâm thủ chân lý
Thủ xả chi tâm thành xảo ngụy
Học nhơn bất liễu dụng tu hành
Chơn thành nhận tặc tương vi tử.”
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(14)-“Đoạn trừ phiền não trùng tăng bệnh
Xu hướng chân như diệc thị tà.”
(Trương Chuyết)
(15)-“Huyễn thân mộng trạch
Không hoa vật sắc”...
(Quy Sơn Linh Hựu)
(16)-“Huyễn pháp giai thị huyễn
Huyễn tu giai thị huyễn”...
(Thiền Sư Hiện Quang V.N)
(17)-“Mộng lý minh minh hữu lục thú
Giác hậu không không vô đại thiên.”
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(18)-“Khéo khéo lúc dụng tâm
Khéo khéo không tâm dụng
Không tâm khéo khéo dụng
Thường dụng khéo khéo không.”
(Vĩnh Gia Tập-Huyền Giác)
(19)-“Bắc lý ưu du đầu mã phúc
Đông lai tán đản nhập lư thai.”
(Xóm bắc dạo chơi chui bụng ngựa
Làng đông thưởng ngoạn nhập thai
lừa)
(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
(20)-Viễn ly chư đoạn thường
Thế gian hằng như mộng
Trí bất đắc hữu vô
Nhi hưng dại bi tâm.”
(Kinh Lăng Già)
---o---
Gia Thất Am 02.03.2025-03.02.Giáp Thìn.(2598)
TUỔI BẢY TÁM
+ + +
Tuổi bảy bảy mới đi qua
Tuổi bảy tám lại ghé nhà hỏi thăm
Ý muốn gá nghĩa trăm năm
Bên nhau cho đến răng long, bạc đầu
Nhưng nào biết cuộc bể dâu
Quang âm tợ tiễn, vó câu vô thường.(1)
Thời khắc làm sao mà lường
Mà buông, mà bỏ, niệm thường tịch quang ?
Cho nên tình nghĩa đá vàng
Cũng phải để lại không mang được gì.
Ngay đây mà nghĩ, mà suy
Mà thường tỉnh thức, chắc gì thành công ?
Huống là chìm nổi long đong
Sống chờ qua đời, trôi sông lục bình.
Trong kinh Viên Giác giải minh
Chỉ, nhậm, tác, diệt bệnh tình thế nhân.
Mấy ai đặng “Ý sanh thân” ?
Đa phần đều do nghiệp vần chuyển xoay.
Cho nên còn được phút giây
Sống sót thì chớ tạo gây tội tình.(2)
Hãy sống nương theo Phật kinh
Lấy Bát chánh(đạo)làm phương trình học tu.
Không riêng và không ngoại trừ
Hạng xuất gia hoặc là người tại gia.
Bát chánh mà không kinh qua
Nếu chẳng ngoại đạo, cũng là manh sư.
Giới thân, tuệ mạng đều từ
Chánh niệm, chánh định giải trừ tà mê
Chánh kiến, chánh mạng một bề
Tinh tấn hành thiện hướng về giới thân.
Chẳng cần phải sống lâu năm
Chẳng cần sống đến tuổi trăm làm gì
Nếu chẳng tinh cần thực thi
Hành đúng giáo pháp Mâu Ni Phật Đà.
Sống mà phóng túng bê tha
Làm khổ thiên hạ hoặc là bản thân
Sống như thế đến nghìn năm
Không bằng(người)hiểu đạo sống trong một ngày.(3)
Vì vậy cho nên hôm nay
Chúng ta có được thân nầy, khéo tu.
Khéo mà giải quyết cái ngu (4)
Đừng cầu bách tuế hoặc cầu thọ diên.(5)
Chẳng có ai sống trường miên
Nên thọ, yểu tùy nghiệp duyên mỗi người.
Bao nhiêu cũng đủ, cũng vui
Quan trọng là sống ở đời lạc an.
Bằng không, sống ngoài tuổi trăm
Đớn đau khổ não người không ra người !
Sống dai chỉ chật đất thôi
Chớ đòi vô lượng thọ thời mới ưng.
Chỉ cần niệm niệm tự thân
Biết không bội giác hiệp trần, tùy duyên.
Sống bao lâu cũng không phiền
Chết khi nào cũng an nhiên vui cười.
Bảy tám còn sống thêm thời
Tiếp tục phát triển vun bồi đạo tâm.
Sanh như đắp chăn mùa đông
Tử như áo hạ cởi, là xong một đời.(6)
-----------
(1)-“Quang âm tợ tiễn
Nhật nguyệt như thoa
Vô thường tấn tốc
Thiết mạc tha đà
Thị nhật dĩ quá
Mạng diệt tùy giảm
Như thiểu thủy ngư
Tư hữu hà lạc ?...
(Quy Sơn Cảnh Sách)
(2)-Tác hữu nghĩa sự thị tỉnh ngộ tâm.
Tác vô nghĩa sự thị cuồng loạn tâm.
Cuồng loạn tùy tình niệm, lâm chung
bị nghiệp khiêng.
Tỉnh ngộ bất do tình, lâm chung năng
chuyển nghiệp.
(Khuê Phong Tông Mật)
(3)-“Triêu văn đạo, tịch tử khả hỷ”.
(Khổng Phu Tử)
(4)- (Bát Đại Nhân Giác)
-“Ngu si sanh tử, Bồ tát thường niệm,
quảng học đa văn, tăng trưởng trí tuệ,
thành tựu biện tài, gáo hóa nhất thiết,
tất cánh đại lạc”
(Đệ tam Giác Tri)
+ + +
Sanh tử bởi ngu si mù quáng
Thật không rành, giả chẳng nhận ra
Người trí sáng mắt nhìn qua
Liền biết thiện, ác, chánh, tà, khổ, vui.
Nhờ cần mẫn vun bồi học tập
Không nệ hà câu chấp điển, kinh
Mở rộng tri thức tầm nhìn
Quảng học, bác cứu Ngũ minh, Tam thừa.
Tứ vô ngại biện, cho thông suốt
Tứ vô úy, pháp dược tối ưu
Kẻ trí quyết chẳng chần chừ
Đem niềm vui lớn người người hiến dâng.
(Chơn Pháp)
(5)-“Vô thường sát quỷ
Niệm niệm bất đình
Mạng bất khả diên
Thời bất khả đãi”.
(Quy Sơn Linh Hựu)
(6)-“Sanh như đắp chăn đông
Tử như cởi áo hạ.”
(Từ Minh Thiền Sư)
---o---
Gia Thất Am đầu năm Ất Tỵ - 2025. (2599)
CHIẾC LÁ RƠI TỪ ĐÂU (1)
+ + +
Đủ duyên hạt giống nẩy mầm
Chồi non đâm tượt, lá xanh vươn mình.
Duyên tăng, cây phát triển nhanh(2)
Qua nhiều năm tháng trở thành cây to.
Nắng, mưa, sương, gió vày vò
Cây đã già cỗi gầy gò hơn xưa.
Thiếu dưỡng chất, gió đong đưa
Từng chiếc lá úa, lưa thưa rụng dần.
Đây mới chính là nguyên nhân
Khiến lá rụng và cây không sống đời.(3)
Cây, đâu phải là con người
Lại bị tác dộng bởi thời vô minh ?(4)
Tâm, vật khác nhau nha anh !(5)
Đừng biến Thiền ngữ trở thành Thiền đăng.
----------
(1)-Vô minh .
(Minh Tuệ)
(2)a/-Tăng thượng duyên.
b/-Đẳng vô gián duyên.
Bát thức quy củ tụng
(Trang chú)
(3)-“Chư pháp tùng duyên sanh
Diệc tùng nhân duyên diệt
Ngã Phật đại Sa môn
Thường tác như thị thuyết.”
(Tỳ kheo Mã Thắng)
(4)- PHƯỚN ĐỘNG-GIÓ ĐỘNG
_ Phướn động .
_ Gió động .
_ Tâm nhân giả động .
(Pháp Bảo Đàn)
(5)-“Sắc pháp thập nhất,
Tâm pháp bát”.
(Bách pháp minh môn luận)
---o---
Gia Thất Am 23-02-2025-26.01.Ất Tỵ .(2600)
Sư phụ ơi !(2)
Trưởng Lão
Giác Nhơn Ân Sư
(Kỷ niệm 39 năm Thầy viên tịch)
+ + +
Từ ngày dịch bệnh bặt tăm
Đến nay cũng đã bốn năm hơn rồi
Nhưng con cứ mãi lôi thôi
Chướng nghiệp kéo niếu, trò đời đẩy đưa
Chưa một lần về chốn xưa
Thăm lại chùa, tháp, mã mồ ân sư.
Chẳng lẽ định mệnh thế ư !
Cái tình, cái nghĩa dứt từ hôm nay ?
Lòng con thì chẳng đổi thay
Nhưng do hoàng cảnh bên ngoài Thầy ơi !
Con đã thất bại nhiều rồi
Từ khi xuống núi tách rời ân sư .
Từ khi dừng bước vân du
Từ khi hình thức, ngôn từ đổi thay. (1)
Nói chung từ trước đến nay
Con luôn thất bại chưa ngày thành công !
Cái vẻ bên ngoài tao nhân
Không che được nét phong trần đa đoan !
Tam giới, lục đạo vãng hoàn (2)
Nghiệp mình tạo, nợ mình mang riêng mình !
May, biết ứng dụng Tâm kinh
Quán Ngũ uẩn chỉ là chùm bọt trôi.(3)
Thường niệm nhất cú, nhất câu:
“Liễu liễu kiến vô nhất vật
Diệc vô nhân, diệc vô Phật
Đại thiên sa giới hải trung âu
Nhất thiết Thánh Hiền như điển phất.”(4)
-“Kiến thân vô thật tức Phật thân
Liễu tâm như huyễn tức Phật huyễn
Liễu đắc thân tâm bản tánh không
Tư nhân dữ Phật hà thù biệt.”(5)
-“Phật bất kiến thân tri thị Phật
Nhược thực liễu tri biệt vô Phật
Trí giả năng tri tội tánh không
Thản nhiên bất bố ư sanh tử.”(6)
-Được như thế trăm ban vạn sự
Chỉ còn là hai chữ “sắc không”
Nhưng nếu chưa được chỗ “song vong”(7)
Thì khó tránh khỏi vòng lao lý !(8-9)
Nên tu hành phải cần xét kỹ
Đừng dựa vào thuyết lý huyên thiên (10)
Mà hãy nhìn thẳng vào tâm nguyên
Tâm máy động, tâm liền tự biết.(11)
-“Khéo khéo lúc dụng tâm
Khéo khéo không tâm dụng
Không tâm khéo khéo dụng
Thường dụng khéo khéo không”.(12)
Hy vọng con không đi lệch hướng
Để chẳng làm ảnh hưởng đến Thầy
Còn hôm nay cũng như tương lai
Hướng giải thoát Như lai xuất triền .(13)
---------
(1)-“Phật ngôn: Nhơn hệ ư thê tử, xá trạch
thậm ư lao ngục, lao ngục hữu tán
thích chi kỳ, thê tử vô viễn ly chi niệm.
Tình ái ư sắc, khởi bạn khu trì ! Tuy
hữu hổ khẩu chi hoạn, tâm tồn cam
phục! Đầu nê tự nịch cố viết phàm phu;
thấu đắc thử môn xuất trần La Hán”.
Kinh Tứ thập nhị chương
(Chương 23)
CHỮ TÌNH
+ + +
Vai cõng vợ, tay bế con
Ví dầu có chết cũng cam dạ nầy !
Nhà cửa đó, tài sản đây
Thử đem so sánh ngục nầy vẫn hơn.
Không vách đá, chẳng hào mương
Không cổng sắt, chẳng rào tường kẻm gai.
Những kẻ sống ở tù nầy
Sẽ chẳng cơ hội có ngày được tha !
Tình phụ tử, nghĩa phu thê
Kiếp nầy chưa toại, hẹn thề kiếp sau.
Chữ tình, chữ ái trói nhau
“Trai tài, gái sắc” nghìn sau chẳng rời.
“Thương nhau mấy núi cũng trèo
Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng sang”.
Cho dù miệng cọp hổ hang
Cũng cam, cũng chịu, gian nan chẳng từ.
Đêm ngày đắm đuối lội bơi
Sóng tình, bể ái nổi trôi đoạn trường !
Nhục vinh gì cũng xem thường
Ở đây kinh gọi là hàng phàm phu.
Nhược bằng biết cách giải trừ
Dũng mãnh vượt thoát ngục tù ái ân
Đó là La Hán xuất trần.
-----------
-Thoạt nghĩ :
Những ai hệ lụy thê nhi
Thê nhi hệ lụy dễ gì thoát ra
Như người thụ án trước tòa
Tù giam có thể thứ tha giảm dần.
Còn việc con cái, vợ chồng
Tự mình trói cột, đóng gông chính mình
Yêu thương, ân ái, dục tình
Muôn đời nghìn kiếp chưa từng chán chê.
Đã tuyên bố, đã hẹn thề
Mấy sông, mấy núi chẳng hề ngại ngăn.
Cho dù chui vào hổ hang
Để làm thỏa mãn lòng nàng cũng cam.
Không việc chi chẳng dám làm
Đồng quan, đồng quách, tịch sàng cùng chung.
Liền cành, liền cánh mới ưng
Tử sanh, sanh tử chưa từng rời nhau.
Người đời khi đã vướng vào
Yêu với đương khó thế nào thoát ra.
Còn như ai đã xuất gia
Muốn giải thoát, khéo tránh xa việc nầy !
(QNB)
(2)-“Lục đạo vãng hoàn
Tam giới bồ bặc
Tảo phỏng minh sư
Thân cận cao đức”...
(Quy Sơn Cảnh Sách)
(3)-“Ngũ uẩn phù hư không khứ lai
Tam độc thủy bào hư xuất một”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(4)-Chứng đạo ca-Huyền Giác.
(5)-Câu Na Hàm Mâu Ni Phật ngôn.
(Phật Tổ Thiền Uyển kế đăng lục)
(Cảnh Đức Truyền đăng lục)
(6)-Ca La Tôn Đại Phật ngôn.
(Phật Tổ Thiền Uyển kế đăng lục)
(Cảnh Đức Truyền đăng lục)
(7)-“Tâm thị căn, pháp thị trần
Lưỡng chủng du như cánh thượng ngân
Ngân cấu tận trừ quang thủy hiện
Tâm, pháp song vong tánh tức chân”.
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(8)-“Hoát đạt không, bát nhân quả
Mãng mãng đãng đãng chiêu ương họa
Khí hữu trước vô bệnh diệc nhiên
Hoàn như tị nịch nhi đầu hỏa”.
(9)-“Liễu tức nghiệp chướng bổn lai vô
Vị liễu ưng tu hoàn túc trái.”
(Chứng đạo ca-Huyền Giác)
(10)-“Khẩu đầu thuyết đắc thiên ban diệu
Hạ cước nan vong nhất điểm trần.”
(Cổ Đức)
(11)-“Huệ Năng không kỹ lưỡng
Chẳng đoạn trăm tư tưởng
Đối cảnh tâm liền khởi
Không Bồ đề, há lớn ?”.
(Pháp Bảo Đàn)
(12)-Vĩnh Gia Tập - Huyền Giác.
(13)- Đệ nhị Giác Tri :
-“Ngũ dục quá hoạn, tuy vi tục nhân,
bất nhiễm thế lạc, thường niệm tam
y ngõa bát pháp khí, chí nguyện xuất
gia, thủ đạo thanh bạch, phạm hạnh
cao viễn, từ bi nhất thiết.
(Bát Đại Nhân Giác)
TỤC NHƠN (2)
+ + +
Dù phải sống chung cùng ngũ dục
Nhưng lòng luôn muốn được hướng về
Căn nguyên cội gốc Bồ đề
Không còn tham đắm đam mê thế tình.
Thường nhớ đến y huỳnh, bát đất
Cơm nghìn nhà thân thật rảnh rang
Tâm luôn thư thái nhẹ nhàng
Mười phương vỗ cánh đại bàng bay cao.
Là lý tưởng không bao giờ tắt
Còn hôm nay sống thật đàng hoàng
Đừng vì lợi dưỡng thế gian
Buôn Thần, bán Thánh tạo ngàn thói mê.
Hãy vì đạo một bề trong sạch
Gương cho người cốt cách thanh cao
Rải lòng từ mẫn đến nhau
Xa gần, quen lạ đồng vào Phật môn.
---o---
Gia Thất Am 01.05.2025-04.04.Ất Tỵ .(2601)
Nguyễn Bá
X Á L Ợ I (2)
+ + +
Những hạt Xá lợi long lanh
Trong dòng sinh mệnh, trong thân mộng nầy(1)
Nếu chẳng Xá lợi Phật Ngài
Làm sao thế giới nhân loài bình yên ?
Ba ngàn năm nhờ phước duyên
Tạng Kinh, tạng Luật chân truyền châu lưu.
Chớ nếu Xá lợi chỉ như
Xương trắng, Phật giáo mất từ lâu nay !
Kim Cang Bát Nhã trình bày:
-“Nhược dĩ sắc kiến ngã
Dĩ âm thanh cầu ngã
Thị nhơn hành tà đạo
Bất năng kiến Như lai”.
-“Nhất thiết hữu vi pháp
Như mộng, huyễn, bào, ảnh
Như lộ, diệc như điện
Ưng tác như thị quán”.
-“Phàm sở hữu tướng
Giai thị hư vọng
Nhược kiến chư tướng, phi tướng
Tức kiến Như lai.”
Nên Xá lợi không ngoài ba tạng
Mới cỏ thể giúp đặng mọi ngươi
Còn Xá lợi tôn trí một nơi
Chỉ có thể vài người trông thấy.
Với giáo lý đức Ngài ban rãi
Cả năm châu nhân loại được nhờ.
Kẻ u mê tăm tối dại khờ
Được tỉnh thức đều nhờ Phật trí.
Phật tuệ giác mới là chân lý
Còn Phật xương chỉ để tôn thờ
Nên có người chưa từng ước mơ
Đặt chân đến nơi chưa từng đến...
Vì Bồ đề vốn không căn bổn
Pháp thân thì khắp chốn cùng nơi
Tiếc cho ta câm, điếc, mù đui
Chẳng thấy, nghe những lời chân thật !
Huệ Năng bảo vốn không một vật
Vì có vật là chẳng thật rồi
Tất cả vật sanh ở trong đời
Đời không thật, vật thời há thật ?
Cho nên huyễn tu cùng huyễn pháp(2)
Cả hai chẳng dính mắc bên nào
Vì cả hai là huyễn như nhau
Tri, ly huyễn cùng vào biển giác(3)
Con người nhân đâu được giải thoát
Tự thân, hay giáo pháp Như lai
Phép linh, hay là sự mắn may
Nhờ Xá lợi hay nhờ vào ai khác?
Đức Phật không tự nhiên thành đạt
Ngài cũng đã dạo khắp tam thiên
Những gì Ngài đã quán, đã thiền
Chưa chắc chắn đã miên, đã mật?
Hẳn vẫn còn những điều ẩn khuất
Những điều ta khinh xuất chính ta.
Đến khi mở cánh cửa Ma ha
Mới biết chính tâm ta là Phật !(4)
Trí Phật vượt phàm tình ý thức
Tánh Phật bao trùm khắp Tam thiên
Thân Phật thiên bá ức hóa duyên
Pháp Phật vốn vô biên thường trụ.(5-6)
Tịnh độ, Ta bà phi trú xứ
Mới chính là Giáo chủ trung thiên
Nơi nào cũng hạnh phúc bình yên
Đó mới chính là Thiền, là Định .(7)
Xá lợi Phật, nhơn thiên cung kính
Là hào quang soi chín tầng trời
Là thuyền từ vớt kẻ chơi vơi
Thoát biển khổ về nơi an lạc.
Xá lợi cũng là báu giải thoát
Ma ni châu xé toạt màn đêm
Người người cùng ra sức tiến lên
Xây Giác ngộ trên nền vô minh.(8-9-10)
--------
(1)-”Huyễn thân mộng trạch
Không trung vật sắc”...
(Quy Sơn Cảnh Sách)
(2)”Huyễn pháp giai thị huyễn
Huyễn tu giai thị huyễn
Nhị huyễn giai bất tức
Tức thị trừ chư huyễn”.
(Thiền Sư Hiện Quang VN)
(3)-“Tri huyễn tức ly
Bất thức phương tiện.
Ly huyễn tức giác
Diệc vô tiệm thứ”.
(Kinh Viên Giác)
(4)-“Phật ở trong tâm
như trầm ở trong cây.
Ngoài cây không có trầm,
ngoài cây có trầm
Là trầm của cây khác.”
Thiếu Thất lục môn
(Bồ Đề Đạt Ma)
(5)-“Pháp pháp bản lai pháp
Vô pháp vô phi pháp
Hà ư nhất pháp trung
Hữu pháp hữu vô pháp.”
(Tôn giả Ca Diếp)
(6)-“Thị pháp trụ pháp vị
Thế gian tướng thường trụ”.
(Kinh Diệu Pháp Liên Hoa)
(7)-“Ngoài lìa tướng là thiền
Trong chẳng loạn là định”.
(Pháp Bảo Đàn)
(8)-“Nhược bất y tục đế
Bất đắc đệ nhất nghĩa
Bất đắc đệ nhất nghĩa
Tức bất đắc Niết bàn”.
(Trung Quán-Long Thọ)
(9)-“Cá ở trong nước, muồn thấy cá
trước phải thấy nước”.
Thiếu thất lục môn
(Bồ Đề Đạt Ma)
(10)-“Phật pháp tại thế gian
Bất ly thế gian giác
Ly thế mích Bồ đề
Cáp như cầu thố giác”.
(Pháp Bảo Đàn)
---o---
Gia Thất Am 03.05.2025-06.04.ẤT TỴ .(2602)
MỪNG SINH NHẬT SƯ PHỤ
(Tặng Từ Bi Huyền Không)
+ + +
Chúc mừng sinh nhật Ân sư
Đắc Huyền-Phước Tú thiền sư biệt truyền
Bảy tám năm vẫn an nhiên
Cạn dòng sữa pháp hoằng truyền lý chơn.
Noi gương Linh Hựu Quy Sơn
Hậu lai tiếp dẫn, báo ơn Phật đà .
Ngoài hoằng pháp thị vi gia(vụ)(1)
Khi nhàn luôn xướng khúc mà vô sanh.(2)
Đền ơn Thầy, Tổ tác thành
Giới thân, tuệ mạng nên thân phận nầy.
Chúng con đệ tử hôm nay
Kính thầy, chúc Thầy Phật giai khả kỳ .(3)
---------
(1)-“Hoằng pháp thị gia vụ
Lợi sanh vi sự nghiệp”.
(Cổ Đức)
(2)-“Nhàn xướng vô sanh chi khúc
Dụng thù pháp nhũ chi ân.”
(Tuệ Trung Thượng Sĩ)
(3)-“Sanh sanh nhược năng bất thối
Phật giai quyết định khả kỳ”.
(Quy Sơn Cảnh Sách)
------------ (2603)
ĐẾN - ĐI (*)
+ + +
Vô môn Tháp đối
-“Lai vô sở tùng,
thế thế tùy cơ viên bổn nguyện.
-Khứ vô sở chí.
sanh sanh hành đạo mãn túc duyên”.
(HT Trí Tịnh)
THI DIỄN
-Đến nơi đây chẳng vì túc nghiệp
Mà đến để kiếp kiếp hành trì (1)
Viên thành bổn nguyện đại bi
Sách tấn kẻ trí, hộ trì người mê.
-Đi chẳng phải là đi để đến
Vì không đâu nơi chốn bến, bờ
Tùy duyên, tùy xứ, tùy cơ
Sanh sanh hành đạo duyên xưa mãn nguyền(2)
-------
(*)-Đến-Đi = “...Vô sở tùng lai
diệc vô sở khứ...”
(Kim Cang Bát Nhã)
(1)-“Nhập tam giới
Hóa tứ sanh”.
HT Khánh Thông
(Chùa Kim Cang Long An)
(2)-“Vãng lai tam giới chi tân
Xuất một vị tha tác tắc”.
Thiền sư Linh Hựu
(Quy Sơn Cảnh Sách)
---o---
Gia Thất Am 05.05.2025-08.04.Ất Tỵ .(2604)
THẦY TÔI (3)
(Trưởng Lão Giác Nhẫn Ân Sư)
(Nhân lần giỗ 28)
+ + +
Mỗi năm mỗi viết về Thầy
Viết về kỷ niệm những ngày xa xưa.(15.01.1964)
Theo Thầy tịnh niệm sớm trưa
Muôn duyên cắt dứt, muối dưa chay thuần (1).
Thầy chọn cuộc sống thanh bần
Ba y, một bát, đầu trần, chân không .
Bạc tiền không, gia sản không
Tất cả đều là của chung Tăng đoàn.
Đời khất sĩ rất yên an
Nhưng thời gian ấy nẻo đàng chưa thông.
Đã để tháng ngày trôi sông
Bây giờ mới biết thiếu phần “giáo môn”.
Thực hành sẽ khó khăn hơn
Hoặc là lệch hướng, hoặc không đúng đàng
Nếu như địa vực, địa bàn
Thông thạo thì đâu lầm sang nhà người
Để rồi vỡ khóc, vỡ cười
Lai căn, lộn hột nửa người, nửa ta !
Từ ngày Thầy trò cách xa(27.08.1997)
Một mình con cố vượt qua hố hầm
Chẳng phải là không sai lầm
Nhưng khi lầm lạc biết tầm hướng ra.
Gần ba mươi năm “hoàn gia” (1996)
Con may mắn thấy Pháp tòa Như
Hạnh phúc thay ! An lạc thay !
Cuối đời không làm cho thầy xót xa !
Dù thân đang ở tại gia
Vẫn luôn noi dấu ông già Tịnh Danh,
Tuệ Trung, Bàng Uẩn đạo hành
Con đường phía trước tập tành Quy Sơn:
“Vãng lai tam giới chi tân”...(2)
Tiếp tục thọ lấy sắc thân con người .
Vì cõi Trời chốn ăn chơi
Chẳng phải là chỗ, là nơi tu hành .
Cõi người mới là trung tâm
Tu đạo, hành đạo, đạo thành nơi đây .
Hôm nay nhân ngày giỗ Thầy
Con xin ghi lại một vài chuyện xưa .
--------
(1)-“Ngoại tức chư duyên
Nội tâm vô đoan
Tâm như tường bích
Khả dĩ nhập đạo”...
(Bồ Đề Đạt Ma)
(2)-“Vãng lai tam giới chi tân
Xuất một vị tha tác tắc.”
(Quy Sơn Linh Hựu)
---o---
Gia Thất Am 18.10.2025-27.08.Ất Ty. .
Chơn Pháp Nguyễn Bá Quang (2605)
RA THẤT
(Tặng Từ Bi Huyền Không
nhân ngày ra thất 15.09.Ất Tỵ)
+ + +
Tĩnh lặng am trung dưỡng tánh thiền
Đêm ngày buột niệm dứt chư duyên
(Cột cầm ý mã với tâm viên)...
Sáu thời không phút giây lơ đễnh
Ước nguyện hoa khai ngộ hiện tiền.
Ân Thầy đốt đuốc giữa đêm đem
Khiêu ngọn Từ quang sáng thế duyên
Con nguyện phụng hành và vâng giữ
Chúc cầu Phật pháp vĩnh trường miên.
------
Gia Thất Am 13.11.2025-14.09.Ất Tỵ (2606)
Nhớ về
TRÚC LÂM YÊN TỬ
+ + +
Rừng trúc bạt ngàn sương khói phủ
Tim tím hoàng hôn tắm ráng chiều
Nhìn ánh trăng đưa cành trúc quét (*)
Thảo am tịch mặc gió ngàn reo .(**)
---------
(*)-“Trúc ảnh tảo giai trần bất động
Nguyệt luân xuyên hải thủy vô ngân”.
Xuyên Thiền Sư
(Kim Cang Chư Gia)
(**)-“Am trung bất kiến am tiền vật
Thủy tự mang mang, hoa tự hồng”.
Thập mục ngưu đồ
(Quách Am Thiền Sư)
---o---
Gia Thất Am 20.12.2025-01.11.Át Tỵ .(2607)
,
Page updated
Google Sites
Report abuse