Build a Palestinian State

Build a Palestinian State: How to fulfill the promise of self-determination and stabilize the Middle East
Ilan Goldenberg & Liam Hamama (*), Foreign Affairs, 7 juli 2026

Kernboodschap

Om het Midden-Oosten duurzaam te stabiliseren en te voorkomen dat de Verenigde Staten steeds opnieuw in regionale conflicten worden gezogen, moeten de VS de relatie met de Palestijnen prioritair maken en actief helpen bij het opbouwen van een levensvatbare Palestijnse staat. Enkel de relatie met Israël herzien is onvoldoende; een oplossing voor het Palestijnse vraagstuk is essentieel voor vrede.

Belangrijkste inzichten per thema

1. Het succes (en de instorting) van eerdere staatsopbouw

• De gouden jaren (2007–2011): Onder premier Salam Fayyad en president Mahmoud Abbas boekte de Palestijnse Autoriteit (PA) grote vooruitgang in institutionele hervormingen, transparantie en economische groei (gemiddeld 10% BBP-groei per jaar). Dit werd ondersteund door internationale hulp en een Israëlische regering (onder Ehud Olmert) die pragmatisch samenwerkte.

• De neergang onder Netanyahu: Na zijn terugkeer in 2009 verzwakte premier Benjamin Netanyahu de PA stelselmatig door nederzettingen uit te breiden, belastinginkomsten in te houden en de PA in de ogen van de Palestijnen te delegitimeren. Tegelijkertijd stond hij toe dat Qatar miljarden aan contant geld aan Hamas in Gaza overmaakte, wat de extremisten versterkte ten koste van gematigde krachten.

• De uitkomst: De PA werd corrupt en autoritair; de steun voor diplomatie en niet-gewelddadige middelen stortte in, wat uiteindelijk leidde tot de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 en de daaropvolgende verwoestende oorlogen.

2. Politieke vernieuwing en democratische legitimiteit

• Verkiezingen ondersteunen: Met het oog op aangekondigde Palestijnse verkiezingen (parlementsverkiezingen eind 2026 en presidentiële verkiezingen begin 2027) moeten de VS erop aandringen dat deze doorgaan en dat Israël verkiezingscampagnes en toegang tot stembussen (ook in Oost-Jeruzalem) toestaat.

• Voorwaarden voor deelname: Verkiezingen moeten worden gekoppeld aan een commitment aan niet-geweld, waardoor Hamas wordt gedwongen te matigen of te worden uitgesloten.

• Erkenning en diplomatieke steun: Fair verlopen verkiezingen en een vreedzame machtsoverdracht moeten door de VS worden beloond met formele erkenning van een Palestijnse staat en het opheffen van Amerikaanse juridische beperkingen (zoals de Taylor Force Act), zodat een Palestijnse ambassade in Washington kan openen.

3. Druk op Israël voor pragmatische samenwerking

Palestijnse zelfbeschikking is onmogelijk zonder Israëlische medewerking. De VS moeten hun hefboomwerking scherper inzetten:

• Financiële middelen vrijmaken: Israël moet de ingehouden Palestijnse belastinginkomsten overdragen. Weigert Israël, dan moeten de VS handelsvoordelen (zoals het vrijhandelsverdrag) opschorten.

• Bewegingsvrijheid herstellen: De restricties op het vervoer binnen de Westelijke Jordaanoever moeten worden teruggedraaid; zo niet, moet het visumvrij reizen voor Israëliërs naar de VS worden opgeschort.

• Nederzettingen en geweld aanpakken: De VS moeten het geweld door Israëlische kolonisten en de uitbreiding van nederzettingen stoppen door wetgeving (zoals de West Bank Violence Prevention Act) vast te leggen.

4. Post-oorlogsstrategie voor Gaza

• Hereniging onder de PA: Een duurzame oplossing vereist dat Gaza en de Westelijke Jordaanoever weer onder één hervormde Palestijnse Autoriteit vallen.

• Fasegewijze ontwapening van Hamas: De eis van Israël dat Hamas volledig ontwapend moet zijn vóór enige machtsoverdracht is een recept voor een permanente Israëlische bezetting. De VS moeten insturen op een stapsgewijs proces van ontwapening en herintegratie van Hamas, gekoppeld aan een gefaseerde terugtrekking van Israëlische troepen.

• Beperking van wapenleveranties: Als Israël weigert een rol voor de PA in Gaza te accepteren, moeten de VS de inzet van Amerikaanse wapens in Gaza en de Westelijke Jordaanoever aan banden leggen.

Conclusie

Hoewel "nation-building" sinds de mislukkingen in Irak en Afghanistan uit de mode is geraakt, blijft het voor het Palestijnse dossier de enig mogelijke weg naar een stabiel Midden-Oosten. Zonder een levensvatbaar Palestijns alternatief blijven extremisme en geweld de regio beheersen. Welke Amerikaanse president er ook aan het roer staat, het ondersteunen van Palestijnse staatsopbouw is een geopolitieke noodzaak.

(*) Ilan Goldenberg en Liam Hamama zijn Amerikaanse buitenlandexperts en beleidsanalisten die zich bezighouden met het Midden-Oosten, het Israëlisch-Palestijns conflict en Amerikaans buitenlands beleid.

• Ilan Goldenberg is Senior Vice President en Chief Policy Officer bij J Street, een progressieve pro-Israëlische/pro-vrede lobby- en denktankorganisatie in Washington D.C. Hij heeft een lange staat van dienst binnen de Amerikaanse overheid en nationale veiligheidsanalyse. Zo diende hij eerder als adviseur voor het Amerikaanse ministerie van Defensie (Pentagon), als staflid van de commissie Buitenlandse Betrekkingen in de Amerikaanse Senaat en als senior fellow bij het Center for a New American Security (CNAS).

• Liam Hamama is beleidsanalist (policy analyst) en onderzoeker binnen het beleidsteam van J Street. Hij publiceert regelmatig over Midden-Oostenverhoudingen, Palestijnse politiek en het Amerikaanse beleid in de regio.