द्वादश अध्याय

अथ द्वादशोऽध्यायः ।   भक्तियोगः

        अर्जुन उवाच ।         

एवं सततयुक्ता ये, 

भक्तास् त्वां पर्युपासते ।

ये चापि अक्षरम् अव्यक्तं, 

तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२-१॥

        श्रीभगवानुवाच ।         

मयि आवेश्य मनो ये मां, 

नित्ययुक्ता उपासते ।

श्रद्धया परया उपेतास्, 

ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२-२॥

ये तु अक्षरम् अनिर्देश्यम्, 

अव्यक्तं पर्युपासते ।

सर्वत्रगम् अचिन्त्यम् च, 

कूटस्थम् अचलन् ध्रुवम् ॥ १२-३॥

सन्नियम्य इन्द्रियग्रामं, 

सर्वत्र समबुद्धयः ।

ते प्राप्नुवन्ति मामेव, 

सर्व-भूत-हिते रताः ॥ १२-४॥

क्लेशोऽ(अ)धिकतरस् तेषाम्, 

अव्यक्तासक्त-चेतसाम् ।

अव्यक्ता हि गतिर् दुःखं, 

देहवद्भिर् अवाप्यते ॥ १२-५॥

ये तु सर्वाणि कर्माणि, 

मयि संन्यस्य मत्पराः ।

अनन्येन एव योगेन, 

मां ध्यायन्त उपासते ॥ १२-६॥

तेषाम् अहं समुद्धर्ता, 

मृत्यु-संसार-सागरात् ।

भवामि नचिरात् पार्थ, 

मयि आवेशित-चेतसाम् ॥ १२-७॥

मयि एव मन आधत्स्व, 

मयि बुद्धिं निवेशय ।

निवसिष्यसि मयि एव, 

अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ १२-८॥

अथ चित्तं समाधातुं, 

न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।

अभ्यासयोगेन ततो, 

माम् इच्छ आप्तुं धनञ्जय ॥ १२-९॥

अभ्यासेऽ(अ)पि असमर्थोऽ(अ)सि, 

मत्कर्म-परमो भव ।

मदर्थम् अपि कर्माणि, 

कुर्वन् सिद्धिम् अवाप्स्यसि ॥ १२-१०॥

अथ एतदपि अशक्तोऽसि, 

कर्तुं मद्योगम् आश्रितः ।

सर्व-कर्म-फल-त्यागं, 

ततः कुरु यतात्मवान् ॥ १२-११॥

श्रेयो हि ज्ञानम् अभ्यासाज्, 

ज्ञानात् ध्यानं विशिष्यते ।

ध्यानात् कर्म-फल-त्यागस्, 

त्यागात् शान्तिर् अनन्तरम् ॥ १२-१२॥

अद्वेष्टा सर्व-भूतानां, 

मैत्रः करुण एव च ।

निर्ममो निरहंकारः, 

सम-दुःख-सुखः क्षमी ॥ १२-१३॥

सन्तुष्टः सततं योगी, 

यतात्मा दृढनिश्चयः ।

मयि अर्पित-मनोबुद्धिर्, 

यो मद्-भक्तः स मे प्रियः ॥ १२-१४॥

यस्मान् न उद्विजते लोको, 

लोकान् न उद्विजते च यः ।

हर्षामर्ष-भयोद्वेगैर्, 

मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ १२-१५॥

अनपेक्षः शुचिर् दक्ष, 

उदासीनो गतव्यथः ।

सर्वारम्भ-परित्यागी, 

यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२-१६॥

यो न हृष्यति न द्वेष्टि, 

न शोचति न कांक्षति ।

शुभाशुभ-परित्यागी, 

भक्तिमान् यः स मे प्रियः ॥ १२-१७॥

समः शत्रौ च मित्रे च, 

तथा मानापमानयोः ।

शीतोष्ण-सुख-दुःखेषु, 

समः संग-विवर्जितः ॥ १२-१८॥

तुल्य-निन्दा-स्तुतिर् मौनी, 

सन्तुष्टो येन केनचित् ।

अनिकेतः स्थिरमतिर्, 

भक्तिमान् मे प्रियो नरः ॥ १२-१९॥

ये तु धर्म्यामृतम् इदं, 

यथोक्तं पर्युपासते ।

श्रद्दधाना मत्परमा, 

भक्तास् तेऽ(अ)तीव मे प्रियाः ॥ १२-२०॥

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु

ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे

भक्तियोगो नाम द्वादशोऽध्यायः ॥ १२॥