Zelf op het beklaagdenbankje

Garzón op weg naar het beklaagdenbankje

Het beeld was van alle dagen. Onderzoeksrechter Baltasar Garzón die de trapjes van de Nationale Rechtbank (Audiencia Nacional) in Madrid afdaalt. Een collega wandelt mee, twee lijfwachten daar weer achter. Tien, twintig cameraploegen filmen het spektakel. Want altijd was er wel een reden om Garzón te filmen. Zo niet vanwege een onderzoekje naar de ETA, dan wel naar Al-Qaida, de maffia, naar corrupte politici. Sinds gisteren is alles anders.

Garzón zit nu zelf in het beklaagdenbankje. Zijn eigenhandige onderzoek naar het Franco-verleden in eigen land reikte tot ver buiten de bevoegdheden van de rechter. Dat vindt de strafkamer van het Hooggerechtshof (Tribunal Supremo). Ze gaat Garzón vervolgen voor het ernstigste strafbare feit dat een magistraat kan begaan. Ambtsmisbruik.

Ging Garzón daadwerkelijk buiten zijn boekje, dan is hij voor twintig jaar uitgeschakeld. Maar vermoedelijk rolt hij al eerder de trapjes van zijn eigen rechtbank af. Omdat je kunt verwachten dat Garzón, hangende het onderzoek, op non-actief wordt gezet. Alleen al dat betekent zijn einde, vertelde me vorige maand Garzóns advocaat.

Garzón werd bekend toen hij tien jaar geleden in Londen oud-dictator Pinochet in zijn hotelkamer opsloot. De onderzoeksrechter poogde het onmogelijke: de militaire leider van Chili vervolgen voor zijn misdaden. De beerput van de militaire dictatuur ging even open. Het liep uiteindelijk allemaal vast op de weigering van Londen om Pinochet uit te leveren. De competentie van Garzón was daarbij een belangrijk punt.

En ook nu Garzón zelf wordt vervolgd, gaat het daar over. Goed, de rechter mag vanuit zijn functie van alles onderzoeken. Maar waar houden zijn bevoegdheden op? Had hij wel het recht de slachtoffers van Franco te inventariseren, van te voren wetende dat de verantwoordelijke leiders dood zijn? Lag er niet een amnestiewet uit de jaren zeventig, die nadrukkelijk wil voorkomen dat er achteraf koppen rollen?

De kranten leggen vandaag pijnlijk de tweedeling van Spanje bloot. Zelfs 35 jaar na de dood van generaal Franco (20 november 1975) is de wond niet genezen. Garzón verdient het om wegens ambtsmisbruik te worden vervolgd, schrijft de conservatieve krant ABC. Garzón dacht in een absurd onderzoek dat hij boven de wet stond, roept de eveneens .

El Mundo, rechts van het midden, tekent Garzón met de medailles van zijn justitiële onderzoeken. Naast hem staat Franco, die de kop van de onderzoeksrechter op zijn borst speldde. Aan de andere kant van het spectrum staan meer progressieve media als de krant El País. De krant heeft het over een belediging voor de slachtoffers van Franco. Nog iets linkser, Público schrijft: Franco is vrijgesproken (La absolucion del franquismo)

Toch legt niemand de vinger op de wond van de nooit genezen Spaanse samenleving. Er valt de regering van Zapatero een gemiste kans te verwijten. De socialisten drukten er een wet voor de Historische Herinnering (Ley de Memoria Historica) door, die een revisie van het Franco-verleden behelsde. Maar die wet is in de praktijk veel te zwak. Afhankelijk van hoe de politieke wind in de deelstaten waait, worden slachtoffers in ere hersteld. Andere competenties legt de wet niet bij de Nationale Rechtbank (Audiencia Nacional), maar nadrukkelijk bij justitie op lokaal niveau. Je kon er op wachten dat dat gedonder gaf.

Een verbandgaas om een etterende wond.

Reactie op “De twee Spanje's”

Zie: http://weblogs.nos.nl/madrid/2010/04/08/de-twee-spanjes/

• 1. Onbegrijpelijk, massagraven worden overal op de wereld na een conflict zo snel mogelijk opengehaald om de slachtoffers een fatsoenlijk graf te geven, maar in Spanje zijn er blijkbaar nog heel veel mensen bij gebaat dat de massagraven dicht blijven. Ik denk dat vooral rechtse krachten hier debet aan zijn met haar valse stemmingmakerij in de media zoals de kranten La Razón en El Mundo (een heel stuk rechtser van het midden dan dat Rop Zoutberg schrijft). Boodschapper of onderzoeker wordt je niet altijd in dank afgenomen. Spanje zal nog heel lang moeten wachten om de etterende wond te kunnen helen.

Bron: weblogs.nos.nl/madrid/2010/04/08/de-twee-spanjes/

14 mei 2010

Gelezen op de webstek deredactie.be van de VRT - 14 mei 2010

"vr 14/05/2010 - 14:56 De gecontesteerde Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón is tot nader order geschorst. Dat heeft de Algemene Raad voor de Rechterlijke Macht (CGPJ) beslist. Garzón zou in 2008 zijn bevoegdheid overtreden hebben door misdaden, begaan onder het franquisme te willen onderzoeken.

Afgelopen woensdag had het Spaanse Hooggerechtshof al beslist om een proces te beginnen tegen de onderzoeksrechter, omdat die verschillende misdaden die begaan werden onder het fascistische regime van dictator Franco (1936-1977) wilde onderzoeken. Voor de misdaden tijdens het franquisme werd in ’77 nochtans amnestie verleend, wat betekent dat het onderzoek van Garzón in strijd is met de Spaanse grondwet.

Dinsdag, een dag voordat bekend raakte dat zijn proces kon beginnen, diende Garzón een aanvraag in om zeven maanden te kunnen werken als adviseur bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Met succes, want ondertussen werd hij al uitgenodigd door Luis Moreno Ocampo, de Argentijnse hoofdaanklager van het Strafhof. Toch is het vooralsnog niet duidelijk of Garzón terecht kan bij het ICC. De Spaanse pers schreef dat Garzón op die manier de vernedering wilde ontwijken om uit zijn functie ontheven te worden.

Maar nu wordt de omstreden rechter dus toch geschorst. 15 van de 18 aanwezige leden van de Algemene Raad (CGPJ) stemden voor een schorsing, drie leden onthielden zich. Bij het buitengaan van het nationale gerechtsgebouw, juichte een menigte supporters de geschorste rechter toe. Spandoeken met opschriften als "respect voor de slachtoffers" en "internationale gerechtigheid nu!" werden tevoorschijn gehaald.

100.000 verdwenen burgers

In 2008 overtrad Garzón bewust de grenzen van zijn jurisdictie door een proces op te starten naar aanleiding van de executie en verdwijning van meer dan 100.000 burgers ten tijde van de Spaanse burgeroorlog, in de eerste jaren van Franco’s dictatuur.

Onderzoeksrechter Garzón kwam eerder in het nieuws met grote rechtszaken naar hooggeplaatste buitenlanders. Zo liet hij de Chileense ex-dictator Augusto Pinochet in Londen een tijdlang vasthouden en voerde hij ook onderzoeken naar de terrorist Osama Bin Laden en de Baskische terreurgroep ETA".

Commentaar

Op het net vond ik een tijd geleden de interessante weblog van “Dwarslezer”: http://dwarslezing.blogspot.com/, die vrij regelmatig zijn licht laat schijnen op wat er in het democratische (?) Spanje gebeurt. Ziehier de commentaren op de schorsing van Garzón, die hij vertaalde uit de kranten “L'Accent”, “Kaos en le Red” en “ La República”.

Ambtsmisdrijf, franquisme en anti-franquisme van Garzón (zaterdag, mei 15, 2010)

door Ramón Pique (*), op 21.04.2010 gepubliceerd in L'Accent

In verband met het bericht over het misdrijf van ambtsmisbruik, waarvan rechter Garzón wordt beschuldigd (met betrekking tot de franquistische onderdrukking - niet ten aanzien van zijn andere beschuldigingen inzake de zaak Gürtel en Botín) en in verband met de steunbeweging die hem nu probeert voor te stellen als verdediger van de mensenrechten zijn verscheidene opmerkingen te maken.

Kort vóór het begin van de Olympische Spelen in Barcelona in 1992, gaf Garzón toestemming voor geïsoleerde opsluiting door de Guardia Civil van een veertigtal voorstanders van Catalaanse onafhankelijkheid. Tijdens de duur van hun opsluiting werden ze gefolterd en velen van ons hadden duidelijk zichtbare littekens die bewezen hoe we behandeld waren. We hebben allemaal voor rechter Garzón een verklaring afgelegd, zonder dat hij iets deed om de oorsprong van onze verwondingen te weten te komen. Velen van ons maakten expliciet melding van de manier waarop we behandeld waren, zonder dat de rechter een spier in zijn gezicht vertrok.

Rechter Garzón maakte voor zijn rechtszaak gebruik van de door foltering verkregen verklaringen. Alle beschuldigingen van foltering zijn, zonder uitzondering, gearchiveerd. Noch hij, als rechter van het Spaanse Hooggerechtshof, noch enige andere rechterlijke instantie, heeft onderzoek ingesteld.

Er moesten twaalf jaar verlopen voordat het Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg Spanje veroordeelde voor schending van artikel 2 van het Verdrag tegen Marteling, omdat de klachten, ondanks het bestaande bewijs, niet onderzocht waren. Deze beschuldiging is een letterlijke beschulding van ambtsmisbruik (niet doen wat de wet voorschrijft), en een van de hoofdverantwoordelijken van dit ambtsmisbruik was juist rechter Garzón. De rechter en het Spaanse politieke en juridische apparaat hebben echter de uitspraak naast zich neergelegd en op geen enkele manier hun verantwoordelijkheid op zich genomen.

Rechter Garzón was juridisch gezien verantwoordelijk voor de opsluiting en foltering door de Guardia Civil van deze Catalaanse voorstanders van onafhankelijkheid. De rechter die verantwoordelijk was voor onze opsluiting is vandaag zelf slachtoffer van zijn eigen medicijn. Degene die nu Garzón moet berechten maakt deel uit van hetzelfde juridisch-politieke web, en als Garzón dit overleeft zal hij net als voordien door blijven gaan met de toepassing van de wetten. Waarschijnlijk zullen de geïsoleerde opsluiting en de foltering deel blijven uitmaken van zijn Tien Geboren en van zijn manier om zaken af te handelen.

De foltering en de straffeloosheid vormen een constant gegeven zonder oplossing, dat sedert de dood van de dictator is blijven bestaan. De sectoren die afspraken maakten over de zogenaamde "overgang" hebben een belangrijk deel van de structuur van de franquistische staat ongeschonden gelaten. Het duidelijkste voorbeeld is het Hooggerechtshof [Audiencia Nacional], de rechtstreekse erfgenaam van de Tribunaal voor de Openbare Orde [Tribunal del Orden Público], dat een bijzonder repressieve rol heeft uitgeoefend tegen het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven van de jaren 1980 en 1990 en dat nog steeds de formule bepaald waarop de staat bepaalde politieke conflicten oplost.

De straffeloosheid waaronder wij leven heeft derhalve zijn wortels in het franquisme en een deel van de motieven op grond waarvan we werden aangehouden heeft ook te maken met die periode en met de manier waarop die is afgesloten.

Dertig jaar na de dood van de dictator blijft de foltering een gesel van de Spaanse staat en ondanks de rapporten en de internationale veroordelingen blijft het juridisch-politieke apparaat van de Spaanse staat dat ontkennen. Volgens gegevens van de Coördinator ter Voorkoming van Marteling in Spanje overtreft het aantal aangiften vanaf het begin van de 21e eeuw al meer dan zesduizend.

Als slachtoffers van foltering zijn we het niet eens met het gegeven dat deze rechter op het beklaagdenbankje is gezet naar aanleiding van zijn initiatief tegen de straffeloosheid en ten gunste van de slachtoffers van de fascistische staatsgreep, waarop veel verenigingen en anonieme personen al jaren aandringen.

Als slachtoffers van foltering zouden wij graag in het beklaagdenbankje willen zien de agenten die ons gemarteld hebben evenals degenen die daarvoor politiek en juridisch verantwoordelijk waren. Als slachtoffers van foltering zouden wij willen zien dat rechter Garzón in het beklaagdenbankje verantwoording aflegt voor zijn passieve houding met betrekking tot de honderden slachtoffers van foltering die vóór hem gestaan hebben.

(*) De auteur was het slachtoffer van represailles in het kader van de Operatie Garzón en hij is lid van de Vereniging "Memòria Contra la Tortura" ['Herinnering tegen de Foltering'] - Uit het Catalaans vertaald door Dwarslezer.

Deze democratie is een grap. (zaterdag, mei 15, 2010)

door Jaime Richart / gepubliceerd in Kaos en la Red op 11.05.2010

Maar wanneer een sociopolitieke situatie blijft bestaan en bovendien versterkt wordt door degenen die haar controleren, hoeven we niet kieskeurig te zijn om in herhalingen te vallen, net zomin als zowel de democratische schijn steeds opnieuw benadrukt wordt en degenen rustig op hun plaats blijven zitten die deze schijn om oneindig veel redenen blijven verdedigen.

Die democratie is niet meer dan een truukje. Een truukje voor de openbare macht om te doen alsof ze onderling gescheiden functioneren, terwijl ze in werkelijkheid het volstrekt met elkaar eens zijn over het essentiële. En het essentiële is dat ze de maatschappij en het volk onder controle kunnen houden, waarbij de bestaande afgronden tussen enerzijds de door afstamming, geluk en overgeërfde privileges bevoorrechte klassen en anderzijds de sociaal-economisch achtergestelde, onterfde en in vele manieren ellendig levende groepen gehandhaafd moeten worden.

In Spanje bestaat een democratie, zoals gewenst door hen die de touwtjes in handen hebben, dat wil zeggen, degenen die al lang geleden de macht grepen om de belangrijkste zeken in het land niet kwijt te raken: rijkdom, privileges en de macht om te beslissen, een stelletje enkele slimmeriken, in het algemeen harteloze lui, ook al lijken ze tot de respectabele leden van de samenleving te horen, of het nu gaat om politici of rechters, geestelijken, notarissen, artsen of ondernemers... slechts weinigen spannen zich niet uitsluitend in voor hun groeps-, partij of economische belangen. Een franquistische plutocratie kan geen democratie in strikte zin zijn. De waarborgen bijvoorbeeld, waarop voortdurend een beroep gedaan wordt op het gebied van justitie, zijn niets anders dan truukjes, die geïnterpreteerd kunnen worden naargelang de wensen van een bepaalde ideologische fractie, die zeer dicht staat bij het materialistische katholicisme en het conservatisme van het oudste franquisme.

Wat voor logica is er voor degenen die zich opstellen in de zin die het volk heeft over zaken die het obscurantisme uitsluit; kan er zitten in de beschuldiging van ambtmisbruik van een rechter (het vellen van een vonnis, waarvan hij weet dat het onrechtvaardig is), die probeerde te voldoen aan twee wetten: de "Wet van het Historisch Geheugen" en de Strafwet tegen corruptie (omkoping) en tegen het wanpraktijken van de zaak Gürtel? Het volk, de entiteit die volgens het procedurele en juridische koeterwaals regeert, kan nauwelijks iets begrijpen van de verdraaide argumenten waarmee iemand die miljarden steelt vrijgesproken wordt, terwijl een kruimeldief tot de galeien veroordeeld wordt. Het volk kan niet begrijpen dat witteboordencriminelen (politici, aristocraten, bankiers, enz.) gemakkelijk worden vrijgesproken of snel in vrijheid gesteld worden, zodat ze weer kunnen genieten van hun in belastingparadijzen veiliggestelde buit, terwijl arme of behoeftige burgers hun leven in de gevangenis moeten doorbrengen, juist vanwege hun armoede.

Ik heb vele jaren in de advocatuur gewerkt, totdat ik deze dingen niet meer kon verdragen en ik weet, helaas, waar ik het over heb. Nu proberen sommigen, die tot de rechterlijke macht behoren en daar aan de touwtjes trekken, de rechter uit te schakelen, die een onderzoek was begonnen naar naar de onder het franquisme begane misdrijven van vóór en na de [Spaanse] burgeroorlog. Een rechter die grote onrechtvaardigheden heeft veroorzaakt ten opzichte van de weerbarstige Basken, maar die door zijn toepassing van de "Wet van het Historisch Geheugen" in onze ogen zijn verleden een beetje aan het goedmaken was.

Ze drijven ons tot wanhoop met deze groteske democratie. En dat ze ons tot wanhoop drijven komt doordat het cynisme in de politiek, de dubbele normen van rechters en politieke charlatans (voornamelijk van neoliberaal rechts) ons geen solide criteria biedt, geen zelfs maar minimaal samenhangende houding. En het gebrek aan samenhang, evenals het bedrog van hun politici en hun rechters, zijn de twee belangrijkste factoren die tot de algemene malaise in een samenhang leiden. Meer nog dan de economische crisis.

Ambtsmisbruik is het ernstigste misdrijf waarvan een rechter kan worden beschuldigd. Nu wordt dus de rechter, die een onderzoek begon conform de Wet, vernederd en in het beklaagdenbankje gezet omdat hij deed wat hij moest doen. Er zijn misschien veel mensen, aanhangers van het systeem, die blij zijn om deze vernedering. Deze vernedering is echter een vernedering van het volk dat niet aan de kant staat van de overmacht, van de bevoorrechten, van de kanunniken, van de privileges, van de cynici en van de rijken en van de rechters, die zich in dit geval wel schuldig maken aan ambtsmisbruik en die in feite toegewijd zijn aan het beschermen van degenen die al de macht bezitten of die met de vlag van het franquisme, het kruisbeeld of het geld zwaaien.

Er wordt gezegd dat er in de politieke samenleving regels bestaan: democratische regels, die in de Grondwet staan en dat alles daaromheen moet draaien. In dit land blijkt echter dat er twee partijen aan de sociale speeltafel zitten. Aan de ene kant zijn dat de machtigen, de bevoorrechten, de rijken en de tot de tanden bewapenden, die hun pistolen op tafel leggen als lijfwacht van de anderen. En dan zijn er aan de andere kant de gewone mensen, naakt, zonder voorrechten, met veel lasten, overweldigd door het complex van de verliezer en door de institutionele minachting. En daarboven, de partij van de sterken, van de eeuwige valsspelers in de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht, die met gemerkte kaarten met het volk spelen. Ze hebben veel azen in hun mouwen, die ze trekken als dat nodig is om het volk uit te schakelen. Justitie is net zo gemakkelijk blij met een vormfoutje van een rechter bij het afluisteren van de telefoon, als dat de rechter die de machtiging gegeven heeft wordt erbij wordt gelapt. Een afgeluisterd gesprek is net zo gauw van cruciaal belang zijn om een onbeduidend iemand op te sluiten, als een excuus om een ellendige politieke misdadiger vrij te spreken.

Ik wil hieraan niet meer woorden wijden. Ik kan alleen maar zeggen: vervloekte democratie, vervloekte grondwet, vervloekte justitie, vervloekte monarchie, vervloekte wetgevende macht in Spanje... vervloekte Imperium dat de landen inpakt die op hun grondgebied de onverdraaglijke kwalen van het yankee neoliberalisme overnemen: een neoliberalisme dat in Spanje gedijt in de schaduw van een franquistische monarchie zonder Franco, vol grote bekken, blaaskaken, leugenaars en dieven, in een land waar nog steeds martelingen plaatsvinden